Alle berichten van Joyce Hes

Greep naar machtsconsolidatie

Als jongmens van 18 ben ik vlak voordat ik aan mijn studie begon met de SS Groote Beer de oceaan overgestoken, een schip dat overigens na die reis uit de vaart is gehaald. Amerika, dat was het land van de vrijheid, het gedroomde land, waar ik in 1964 2 maanden verbleef en waar ik vaak naar heb terugverlangd.
Ook mijn ouders moeten vaak hebben stilgestaan bij hun reis in 1939 naar vrienden daar en waarom ze er in hemelsnaam niet waren gebleven… Dan was hun veel ellende bespaard gebleven..
Amerika dat was na de Tweede Wereldoorlog ons gidsland. Daar kwamen onze bevrijders vandaan en hoewel we eerst de Europese Gemeenschap opzetten en later de Europese Unie bleven we Anglo-Amerikaans georiënteerd.
Wat een schok was de Watergate-affaire, maar ook een heldenverhaal. Misschien was de Vietnamoorlog een keerpunt, maar na  9/11 voegde Balkenende zich keurig in de door Bush opgediste noodzaak van de Irakoorlog.
Terwijl de ‘as van het kwaad’ in Irak, Iran en Afghanistan werd gezocht bleef de VS goede maatjes met Saudi-Arabië waar Osama bin Laden vandaan kwam.
Tja, en dan vier jaar geleden de verkiezing van Trump. Iets wat niemand, althans niemand die ik kende had voorspeld, gebeurde. Deze gek en machtswellusteling werd opeens met zoveel miljoenen stemmen de machtigste man van Amerika. En dat na Obama, hoe kon dat opeens?
Zo opeens bleek dat niet te zijn, als je  Een beloofd land van Barack Obama tot en met pagina 825 uit blijft lezen.
Op pagina 753 bijv, blijkt dat de zogenaamde demissionaire periode volgens hem de productiefste was (er waren oa 99 wetten aangenomen). “Het was alsof de democratie gedurende anderhalve maand weer normaal was, met het gebruikelijke geven en nemen tussen de partijen, het duwen en trekken van belangengroepen en de voor- en nadelen van het sluiten van compromissen.”
Wat hadden we wel niet allemaal kunnen bereiken, vraagt Obama zich af en hoeveel verder zou de economie wel niet zijn hersteld als er vanaf het begin van zijn termijn een dergelijke atmosfeer was geweest?
Maar vanaf zijn aantreden werd hij door de Republikeinen systematisch tegengewerkt.
Mitch McConnell, indertijd voorzitter van de Republikeinse fractie in de Senaat blokkeerde veel van Obama’s initiatieven en frustreerde aanname door frequent gebruik te maken van de zogenaamde filibuster, zolang blijven praten totdat ieder initiatief ten dode is opgeschreven.
“Ik vind het vreselijk om te zeggen,” had een Republikeinse senator tegen de president gezegd, “maar hoe slechter de mensen zich op dit moment voelen, hoe beter het voor ons is.”
Obama noemt een aantal factoren die er toe hebben geleid dat het sociaal contract dat Democraten en Republikeinen lange tijd nog verbond en dat binnen één generatie het leven voor de meerderheid van de Amerikanen beter, veiliger, welvarender en rechtvaardiger maakte, werd verbroken.
Er was namelijk vertrouwen voor nodig en wat ik hier noem de gouden regel: de opvatting ‘wat gij niet wil dat u geschiedt, doe dat ook een ander niet’ of omgekeerd: behandel een ander zoals jijzelf behandeld zou willen worden en geef iedereen een kans.
Maar toen het met de economie slechter ging werden mensen gevoeliger voor het feit dat anderen misschien iets kregen wat zij niet kregen en men ging de overheid wantrouwen.
En juist dit verhaal naar voren schuiven – een verhaal dat niet het vertrouwen voedde maar juist de wrok – is, aldus Obama, kenmerk geworden voor de moderne Republikeinse partij.
Het werd ook het sjabloon voor Fox News en conservatieve radiozenders (pag 343).
Tevens  speelde mee dat ideologische miljardairs als David en Charles Koch hun geld investeerden in denktanks, belangenorganisaties, mediaoperaties etc met het specifieke doel om elk laatste spoortje van de moderne welvaartsstaat terug te dringen.
Zij zagen volgens Obama zijn overwinning als een morele bedreiging en dat is waarom ze kort na zijn inauguratie, een conclaaf organiseerden van Amerika’s rijkste conservatieven om een strategie te bedenken om terug te vechten. Ze wilden geen compromis en consensus. Ze wilden, aldus de auteur, Oorlog!

En dat hebben ze gekregen.
Nu al vier jaar met Trump, waarin het volk steeds meer rijp is gemaakt voor complottheorieën, is zijn regiem en zijn ophits-campagne onder de kreet: De verkiezingen zijn gestolen, geculmineerd in inderdaad een oorlog tegen de democratische instituties en procedures omdat de huidige president plaats zal moeten maken voor de democraat Biden.
Nadat hij eerst nog met tientallen rechtszaken heeft geprobeerd een spaak in het wiel te steken van een overwinning van zijn tegenkandidaat, heeft hij vervolgens het volk, zijn achterban, aangevuurd op te trekken naar het Capitool met de bedoeling, lijkt mij, om de procedure waarbij Biden zou worden verkozen te frustreren. Kortom een greep naar de machtsconsolidatie van de heer Trump zelf! En als het niet volgens het recht kan, dan met geweld.
Het is mijn stellige overtuiging dat hij ook al had bedacht dat ze dan meteen de sleuteldocumenten konden jatten zodat de verdere procedure sowieso geen doorgang meer kon vinden.
Dankzij de aanwezige en oplettende griffier (wat mij betreft de held van dit verhaal) is dat plan niet doorgegaan, maar dat ze naar deze papieren zochten blijkt wel uit de enorme papiermess die ze achterlieten.
En om dat alles mogelijk te maken heeft Trump er als president ook nog voor gezorgd dat de Nationale Garde niet aanwezig was om het Capitool te beschermen.
Complotdenken?
Klopt! Maar soms is dat zo gek nog niet.

Dit schreef ik 8 januari. Inmiddels lijkt het erop of mijn veronderstellingen nog niet zo gek waren. Nog tijdens de bestorming hield Trump contact met de aanvallers. Het was niet zo maar een horde, maar ze werden duidelijk gedirigeerd.
Nog een wonder dat Nancy Pelosie en Mike Pence een vreselijk lot bespaard zijn gebleven.

 

Redelijkheid als plicht

Vlak voor het einde van het jaar 2020 werd Nederland nog even opgeschrikt door de eindconclusies van de Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag onder de titel: ‘Ongekend onrecht’.
Zie ook mijn één na laatste blog over de buikpijn-democratie.
En nu is er dan een moeder in Wijdemeren die 7000 euro moest terug betalen omdat haar moeder ‘structureel’ boodschappen voor haar deed en ze dat niet vermeld had.
De rechtbank stelde de gemeente in het gelijk.
“De rechtbank is met verweerder van oordeel dat X de inlichtingenplicht heeft geschonden door niet te vermelden dat zij van haar moeder boodschappen ontving. Op basis van de door X afgelegde – en ondertekende – verklaringen heeft verweerder zich naar het oordeel van de rechtbank terecht op het standpunt gesteld dat X wekelijks boodschappen krijgt van haar moeder.”
Het deed me sterk denken aan het oordeel van de onderzoekscommissie toeslag-affaire dat ook de rechter in deze affaire medeschuldig was geweest aan een onevenredig hardvochtige aanpak van de betrokkenen, tevens slachtoffers van de overheid.
Want wat was het geval?
De rechter die over de zaak in Wijdemeren oordeelde vond het in de eerste plaats al niet opportuun om eens nader te kijken naar het verweer van X dat de door haar voor de gemeente afgelegde verklaringen onjuist en onvolledig zijn. Zij zegt dat ze de verklaringen wel heeft ondertekend maar dat zij dit heeft gedaan zonder te lezen en zonder hiermee akkoord te zijn vanwege een gevoel van druk en intimidatie.
Volgens X  heeft zij wellicht een aantal keren van haar moeder 1 à 2 producten gekregen als wederdienst, maar dus niet ‘structureel’. Zij heeft niet verklaard dat ze een tas vol boodschappen kreeg à raison van wekelijks 50 euro.
De reactie van de rechter is dat haar tegenwerping in strijd is met de goede procesorde omdat ze dat eerder in de procedure  had kunnen aangeven.
“Ja, maar meneer of mevrouw de rechter, ze zegt het nu!!! Potverdrie”, zou ik er als haar raadsvrouw aan toevoegen.

Is een rechter er niet voor om burgers te beschermen tegen druk en intimidatie van een overheidsorgaan??? Ik dacht het wel.
En wie handelt hier nu onrechtmatig? Dat overheidsorgaan of mevrouw X, wier enige fout het is dat ze nu pas haar werkelijke angsten en grieven uit?
Moet een rechter niet aan waarheidsvinding doen? Is hier nu sprake van ‘structurele’ en substantiële boodschappen, dusdanig dat mevrouw X redelijkerwijze had kunnen vermoeden dat ze dat had moeten opgeven, zie artikel 17, lid 1 Participatiewet, of van ad hoc boodschappen als wederdienst voor het feit dat ze haar moeder had geholpen het huis schoon te maken?
En dan denk ik even aan de Memorie van Toelichting van de Algemene Bijstandswet uit 1963, waarbij voor het eerst de bijstand een taak van de overheid is geworden.
Daarin staat verwoord: “Het bijstandsbeleid moet zodanig zijn dat de intermenselijke hulpverlening wordt bevorderd en dat kerken en particulier initiatief alle vrijheid behouden aan een persoon die bijstand te geven welke zij vanuit hun verantwoordelijkheid wensen te geven” (pag13). Zie ook mijn proefschrift uit 1981: “Tussen wal en schip; tussen recht en hulpverlening”.
Dat principe zou nog steeds leidend moeten zijn, lijkt me.
Volgens de gemeente was het een plicht om de boodschappen met terugwerkende kracht in rekening te brengen.
Volgens mij was het de plicht van de gemeente redelijkheid te betrachten en zeker geen druk, laat staan intimidatie, uit te oefenen om mevrouw zo ver te krijgen dat ze een ongeldige verklaring ondertekende.
En volgens mij was het de plicht van de rechter onafhankelijk te zijn.

Terugblik en vooruitblik

Dit jaar toch proberen samen te vatten:
‘het was niet te behappen’

Afstand
stond op onze innerlijke wand geschreven
hoe snel kan zo’n code
worden opgeslagen in de genen

Ooit in een andere tijd
waren we ertegen
om het gelaat te bedekken
en we verfoeiden degenen
die hun hand niet naar ons
uit wilden strekken…

Nu waren we uit de gratie
bij de premier
als we niet mee
deden met de algehele isolatie

Zo moeilijk kon het toch niet zijn
om je medemens te mijden?
zei de leider
die als alleenstaande
de weg baande

Ga pianospelen
en veel boeken lezen
en ondertussen
als een Oudtestamentische God
het virus vrezen

Nu komt er een vaccin of drie in zicht
en wordt het onze dure plicht
ons in te enten
in de hoop dat in de lente
van 2021 het licht gaat gloren
en wij weer tot het mensenras
van knuffelaars en handenschudders
gaan behoren

Een heel goed uiteinde van 2020 en
een beter begin van 2021!

De buikpijndemocratie

Van hoofdpijndossier naar buikpijndemocratie…
De weg die de toeslagenaffaire inmiddels aflegt zakt steeds verder af naar de buik. Interessant is dat de ‘harte’loosheid die zoveel jaren kon doorwoekeren en zovele gezinnen aan de rand van de afgrond kon brengen, nu is geopenbaard aan ons hele bestuurlijk systeem.
Tijdens de verhoren van de betrokken ambtenaren en ministers bleken er naast een blinde vlek in het verleden, al een aantal buikpijn te hebben, terwijl ze hoofdschuddend verwezen naar een collega ministerie of de wetgever. Inmiddels wordt nu de buikpijn gedeeld door vrijwel alle bewindslieden en parlementsleden wellicht met uitzondering van Omtzigt en Leijten die allang allerlei vormen van hoofdpijn en buikpijn hadden dankzij het feit dat ze juist geen blinde vlek hadden, maar voor deze klachten alleen gehoor vonden bij de Nationale Ombudsman. Helaas konden ze lange tijd geen echte operationele  dokter vinden in bestuurlijk Nederland. Juist zij zullen eindelijk verlicht ademhalen nu hun probleem en dat van zovele gedupeerden in elk geval wordt erkend.
‘Ongekend onrecht’ zo heet het rapport van de parlementaire Enquêtecommissie naar de Toeslagenaffaire.
In de pers wordt het een ‘snoeihard’ rapport genoemd.
RTL nieuws: “Gedupeerden in de toeslagenaffaire zijn het slachtoffer geworden van spijkerharde regels en een even harde uitvoering en zijn jarenlang niet door de politiek gehoord. Bij een kleine fout bij de aanvraag van kinderopvangtoeslag werden ouders al gebrandmerkt als fraudeur en als ze daartegen in het verweer kwamen maakten ze geen schijn van kans. Ze stonden machteloos tegenover de machtige instituten van de rechtsstaat, die hen niet de bescherming boden die ze verdienden”. Op 19 maart 2019 spreekt RTL al van ‘boevenstreken’ van de Belastingdienst.

De nadruk op fraude en misbruik leidde tot te weinig oog voor de menselijke maat.
Ook de  bestuursrechter bood onvoldoende bescherming, aldus de voorzitter van de Commissie Chris van Dam. En: de informatievoorziening bij de rechter en de Kamer was expres onvoldoende in verband met gewenste juridische of politieke uitkomsten.
Wat er niet in het rapport stond, is dat er ook nog eens sprake was geweest van institutioneel racisme omdat degenen wier namen ‘vreemd’ waren volgens de functionerende algoritmes al bij voorbaat verdacht waren.

Enfin, de conclusies leken ook zonder deze constatering al erg genoeg.
Waar ging het mis?
Ook daarover was men het wel eens: bij de Bulgarenaffaire in april 2013. Door Brandpunt werd een fikse fraude met toeslagen aan het licht gebracht. Er werd een Commissie onder voorzitterschap van Rutte in het leven geroepen om deze fraude hard aan te pakken.
Het enthousiasme was zo groot dat per direct werd besloten dat mensen nog maar onder één banknummer toeslagen mochten aanvragen… Twee weken na de ingangsdatum werden de betalingen aan 177.000 burgers en ondernemers opgeschort.
Frans Weekers, toenmalig staatssecretaris gaf de Belastingdienst te weinig tijd in de haast om de fraudeurs aan te pakken en van de weeromstuit werden onschuldige burgers en ondernemers het slachtoffer.

Moraal van dit verhaal?
Beste mensen: het is de ‘onderbuik’ die het ‘m doet!!!!
Van die onderbuikgevoelens hadden zowel rechts als links, namelijk Asscher, last.
Door die onderbuik kon men niet meer helder denken, laat staan rechtsstatelijk denken.
Mijn ervaring indertijd als voorzitter Coornhert Liga was ten aanzien van de strafrechthervorming al dat de ‘onderbuik’ een desastreus onderdeel vormt van het politiek en bestuurlijke lichaam.
Het is dus helemaal niet verrassend dat de zo breed gedeelde buikpijn nu wordt gevoeld.
Ik voeg er één wens aan toe: Mag het Catshuisberaad dat in het Kerstreces naar aanleiding van het onderzoeksrapport wordt gehouden toch niet als uitkomst hebben dat
Rutte (verantwoordelijk als premier en achterhouder van informatie, de zogenaamde Rutte-doctrine) en Hoekstra, sinds 2017, het jaar van de scherpe kritiek van de Nationale Ombudsman, baas op Financiën, hiermee wegkomen, nog sterker in maart als uit de bus komen als ‘redders’ van het vaderland!

Komen we groen uit de crisis?

Nu Rutte een totale lockdown heeft afgekondigd en Nederland weer op slot gaat, vragen veel mensen zich af: komen we heelhuids uit de crisis?
Afgelopen maandag vroegen de Grootouders voor het Klimaat zich op zoom af: komen we groen uit de crisis. En dan bedoel ik niet kotsmisselijk en beroerd maar groen als positieve stap voorwaarts in de klimaatcrisis.
Klaas van Egmond, hoogleraar Milieu en Duurzaamheid aan de Universiteit Utrecht en Marieke van der Werf, voormalig lid van de Tweede Kamer voor het CDA en communicatieadviseur, maakten de balans op.
Het algemene idee is dat we, omdat we minder consumeren en minder reisbewegingen maken het milieu al positief beïnvloeden. Zou het niet mooi zijn als we deze crisis ten positieve kunnen aanwenden in de zin van een verhoogde kwaliteit bodem en lucht?
Maar in hoeverre is dat zo en halen we de onszelf gestelde doelen?

De beide deskundigen signaleerden een groot gat tussen de goede voornemens en de werkelijkheid. Als Rutte zegt dat we in 2030 voor 55 procent minder CO2 uitstoot moeten zorgen, zien de deskundigen dat met veel moeite, als we zo doorgaan, hooguit 34 procent zou kunnen worden bereikt.
Terwijl we nu al 25 procent hadden moeten realiseren volgens de Urgendanorm is dat slechts 17 procent.

De Raad van State constateert dat doelen niet worden gehaald, dat er geen wezenlijke vooruitgang wordt geboekt en er zou meer coördinatie moeten komen.
Wat doen we fout?
• Volgens Van der Werf schuiven we te veel met verantwoordelijkheden. Het nadeel van ons poldermodel. Er zou een duidelijke lijn moeten komen.
• We beschouwen het klimaat als een probleem van bedrijven terwijl het een maatschappelijk probleem is.
• We ontkoppelen economische groei en duurzaamheid, terwijl we ze juist moeten koppelen. Op dit moment lees ik het boek van Barack Obama Een beloofd land en hij geeft heel duidelijk aan dat zijn Recovery Act, zijn instrument om de financiële crisis aan te pakken, sterk gekoppeld is aan incentives om een groene economie op te tuigen. En ook Biden lijkt die richting te kiezen.
• Er moet wat dat betreft hier te lande veel inclusiever worden gedacht aldus beide experts. Groene processen en producten die bijdragen aan verbetering van de leefomgeving moeten veel meer worden gezien als verdienmodel.
• Een ander probleem is dat we voortdurend streven naar innovatie en experimenten maar zoiets als alle huizen isoleren is niet innovatief maar wel zeer noodzakelijk en indien door de overheid gefinancierd, dan wel sterk gesubsidieerd, zou dat een enorme sprong voorwaarts betekenen.

Wat bovendien niet helpt is dat de politieke partijen bang zijn voor hun eigen achterban, die een goed klimaatbeleid niet zouden willen. Je moet het beter verkopen en duidelijker communiceren.
De transitie is wat deze twee deskundigen betreft te veel gepolitiseerd.
Als je kijkt wat Duitsland en Frankrijk doen nl 30 miljard investeren in groene groei, dan loopt Nederland erg achter. In Nederland is een reductie van CO2 en een goed klimaatbeleid geen hoofddoel.

Wat ik wel interessant vond is dat ze opperden de klimaatcrisis ook eens net zo te behandelen als de viruscrisis.

Stel dat Rutte in zijn torentje op een dag verkondigt dat de klimaatcrisis zo uit de hand loopt dat het niet eens vijf voor twaalf is maar vijf over twaalf en dat we de wereld zo niet kunnen nalaten voor onze kinderen en kleinkinderen. Dat onze bodem wordt uitgeput en dadelijk ons water niet meer betrouwbaar is en de vervuilde lucht kanker veroorzaakt, dus dat we vanaf nu niet meer in een auto mogen rijden die nog op benzine loopt, niet meer mogen vliegen, dat onze afval gewogen wordt, bij teveel krijg je een boete en dat ons watergebruik wordt beperkt evenals ons energieverbruik, dat onze footprint aan een maximum gebonden is, wat zouden we dan doen?
Zouden we dan ook in meerderheid reageren met berusting en de verzuchting dat we het aan ons eigen gedrag te danken hebben dat nu zulke drastische maatregelen worden genomen?
Zou dan ook op het journaal een willekeurige voorbijganger worden aangesproken die aangeeft dat het logisch is dat we ‘op de blaren’ moeten zitten?
En toch zijn deze crises qua ernst vergelijkbaar…
We komen onszelf behoorlijk tegen dezer dagen. Ons Epicurische ‘leef nu voor het te laat is’ kan uit de hand lopen in onbeteugelde genotzucht en geluk-najagerij ook al is deze filosofie oorspronkelijk bedoeld om de angst voor straf in het hiernamaals te bestrijden.
Maar als je Epicurus goed bestudeert kom je uit op zijn kerngedachte : ataraxia, de onverstoorde staat van de ziel. Kijk, en als we daarnaar streven dan kun je, zoals Floortje Dessing keer op keer laat zien, zeer gelukkig in een bus wonen of in een tiny-house en geheel zelfvoorzienend!
Misschien dat dit Epicurische verlangen naar deze staat van de ziel ons juist in de totale lockdown letterlijk kan ‘bezielen’.

Beste Jesse; het ei van Columbus

Beste Jesse,
Zo’n paar maanden voor de verkiezingen is het misschien nuttig om je te helpen met een briljant idee over een te creëren instituut waar heel Holland en zeker divers Holland op zit te wachten!!!
Ik heb lang zitten nadenken, maar wat mij betreft, en ik mag verklappen dat ik bij de laatste verkiezingen op jouw partij heb gestemd, zou dat instituut een aantal kenmerken moeten hebben.
In de eerste plaats zou het mensen moeten verenigen in plaats van uit elkaar spelen. Mensen van allerlei pluimage zouden elkaar in een prettige, toegankelijke ambiance moeten kunnen ontmoeten op een relaxte manier.
Het zou moeten dienen als echte ontmoetingsplaats voor de diversiteit aan talen en culturen in de stad.
In tijden van Corona zou zeker aandacht moeten worden geschonken aan thema’s als gezondheid, zelfredzaamheid en duurzaamheid.

En natuurlijk moet dit instituut zich niet boven mensen verheffen maar juist intensief samenwerken met groepen en organisaties in de stad en in de buurt.
Zelf ben ik woonachtig in de hoofdstad en ik kan me zo voorstellen dat een dergelijk instituut zich inzet voor een stad als Amsterdam waar iedereen gelijke kansen heeft.
Het moet afdelingen hebben in de diverse buurten, goed bereikbaar zijn en relevant voor alle Amsterdammers.
Als missie zou het kunnen hebben:
Het faciliteren van een leven lang leren. (Dat willen we toch op links? Maar wie wil dat niet eigenlijk?)
Het mogelijk maken om nieuwe vaardigheden van de 21e eeuw te leren
En het geven van bijzondere aandacht voor mensen die moeite hebben met taal en digitale vaardigheden.

In deze Corona-tijd zien we dat er een groter gat ontstaat tussen diegenen, vooral kinderen en jongeren, die thuis ruimte en materiaal hebben en ouders die kunnen ondersteunen en diegenen die klein behuisd zijn, niet over computers beschikken en weinig ondersteuning hebben. Juist in het onderwijs zien we dat de kansengelijkheid stokt en verslechtert.
Hoe belangrijk is het om dat gat te overbruggen en iedereen weer gelijke kansen te geven!!!

Beste Jesse,
Als je het bovenstaande goed hebt gelezen zul je misschien bemerken dat zo’n instituut al bestaat, namelijk de Openbare bibliotheek.
De missie en werkwijze van die bibliotheek zoals ik hierboven heb aangegeven, staan letterlijk op de site van de OBA.
Wat wil het geval?
Juist een wethouder van jouw partij heeft het plan opgevat 1,5 miljoen op dit prachtige instituut te bezuinigen!
Dit betekent dat diverse vestigingen in buurten die het juist erg nodig hebben zoals mijn eigen buurt IJburg waar een speciale jeugdafdeling met veel tamtam werd gevestigd in 2013, zou moeten sluiten.
Wat een kortzichtigheid!!! Wat een verspilling!
En geen reclame voor jouw partij zou ik zo zeggen.
Enfin, jij hebt je hoofd de laatste tijd nogal bij het verdedigen van jullie keuze voor een vrouw met hoofddoek op een belangrijke plek op jullie lijst. Prima vrouw lijkt me, maar
ik persoonlijk zou zeggen: verleg die aandacht even naar belangrijker zaken nl het verdedigen van een instituut dat op structurele schaal de diversiteit en verbinding samenbrengt.

Met vriendelijke groet
Joyce Hes

Gewone, nette mensen en de angst voor het gat op rechts

De rel die is losgebarsten over Forum voor Democratie, dat op 20 maart 2019 nog de grootste partij van Nederland was, heeft (onterecht) de toeslagen-affaire overschaduwd, aldus Sjuul Paradijs in WNL Op Zondag. In dit programma werd de vraag aan de orde gesteld hoe het nu verder moest met het gat op rechts, als Forum het loodje zou leggen.

De week voorafgaande aan het programma ontnam het hilarische en ongeloofwaardige optreden van Baudet, die weigerde zijn tweede man Freek Jansen te ontslaan als voorzitter van de (met het extreem rechtse Erkenbrand heulende) Jongerenpartij, ieder zicht op het vermeende antisemitische karakter van Forum. Diverse kopstukken trokken zich terug en de Utrechtse Statenleden wilden niet meer verder onder de vlag van Forum nadat Het Parool het verdachte gedachtegoed van deze partij aan de kaak had gesteld.

Vooral interessant vond ik zelf wat hierover in WNL Op Zondag werd gezegd.
Henk Bleker en Sjuul Paradijs reageerden. Zoals hierboven aangegeven zag Sjuul Paradijs een link met de frustraties van de burgers over het functioneren van de overheid.
De toeslagen-affaire werd genoemd als summum van bureaucratisch onvermogen, de spreekwoordelijke muur waar mensen tegenaan lopen als ze met de overheid te maken krijgen. Dat Wiebes niet was afgetreden vond Paradijs bv een schande.
Daar had hij een punt. En volgens Paradijs gingen de mensen uit frustratie over dat disfunctioneren van de overheid Forum stemmen.
Dat zou natuurlijk kunnen, maar mijn vraag was wel of degenen die zich zo antisemitisch uitlieten in de sociale media, de witte, gestudeerde jongemannen van Forum zo gefrustreerd waren geworden door hun ervaring met de toeslagen-wet of andere confrontaties met de overheid.
Bleker had een andere theorie.
Volgens hem waren de kiezers van Forum hele gewone oud CDA-ers en oud VVD-ers, die je vooral moest vinden buiten de randstad. Er was ruimte op rechts voor een gezond-verstand-partij aldus Bleker. De grote partijen weigeren het kiezerspubliek te omarmen dat zich druk maakt over, en bang is voor grote immigratiestromen.
Toen uit een staatje bleek dat VVD, PVV en CDA wel eens samen een meerderheid zouden kunnen gaan vormen, zag Bleker dat op die manier een ‘keurig’ kabinet kon worden gevormd. De SGP mocht er ook nog wel bij.
Maar bleef het feit dat er dat verdomde gat op rechts zou zijn, natuurlijk.

Tja. Met een VVD dat een hekel heeft aan het EVRM, direct werkende verdragen wil indammen en qua ontwikkelingssamenwerking het geld wil stoppen in het tegenhouden van vluchtelingen (zie mijn vorige blog) en een PVV dat Orbán verheerlijkt, een gat op rechts???
Ooit had het CDA nog moeite met de PVV, nu niet meer? Is de PVV salonfähig geworden?
Maar het meest interessante moest nog komen: Bleker verwees met instemming naar de Deense sociaaldemocraten en de Oostenrijkse christendemocraten, die kennelijk wel oog hadden voor deze angst van de middenklasse.

We maken even een sprongetje naar het Oostenrijk ten tijde van het begin van de 20e eeuw.
Eén van de stichters van de Oostenrijkse Christelijke Sociale Partij was Karl Lueger, hèt grote voorbeeld van Hitler.
Hij was burgemeester van Wenen van 1897 tot 1910, een notoire antisemiet, wiens publicitaire campagnes door Adolf vooral zeer werden bewonderd, zoals we vernemen in zijn Mein Kampf. Hij was een groot bewonderaar van Édouard Drumont die de Ligue antisémitique de France oprichtte in 1889.
Karl Lueger had meer dan één ding gemeen met de huidige Orbán die zowel door de PVV als Baudet wordt vereerd. Hij had een hekel aan immigratie van ‘vreemde’ volkeren.
Zo steunde hij in 1887 een motie gericht op de beperking van immigratie van Russische en Roemeense Joden. Ook het christendom heeft deze Lueger geen windeieren gelegd. Na persoonlijke inmenging van Paus Leo XIII werd zijn verkiezing geldig verklaard in 1897 en kon hij burgemeester van Wenen worden. Keizer Franz Joseph zag hem eerder als een gevaarlijke revolutionair.
Evenals Orbán werd Lueger gedurende zijn leven steeds rechtser. Terwijl ooit de joodse Ingnas Mandl voor hem nog model stond als ‘God van de gewone mensen’, en zijn mentor was, was Lueger uiteindelijk voor een gewelddadig antisemitisme, antislavisme, nationalisme en pan-germanisme.
Zowel bij Lueger als Orbán, maar je kan hier Trump aan toevoegen, tref je een feilloos oor voor de gevoelens van de gemiddelde burger, de middenstander die bang is voor alles wat de moderne tijd met zich meebrengt.
En tot slot wat zowel bij Orbán als Lueger pregnant was, is dat ze allebei zeker in het begin van hun carrière erg tegen corruptie waren. Lueger stond bovendien bekend om zijn sociale beleid waar het de Weense bevolking betrof. Hij legde een waterleidingsysteem aan, zorgde voor een goed OV-net, deed aan stadsvernieuwing en zorgde voor een voedselprogramma voor ondervoede kinderen.
Kortom: een sociaal beleid en een goed lokaal bestuur kunnen dus in principe goed gecombineerd worden met een extreemrechts gedachtegoed.
Dat maakt het onderwerp alleen maar ingewikkelder.
Maar uiteindelijk ging het ook Lueger, net als Orbán, toch om een idee van een homogene witte christelijke identiteit, de vergroting van de invloed van de christelijk kerk en hun eigen macht.
En zowel het eerste als het laatste blijken steeds weer de inspiratiebron van Thierry Baudet.

Concept verkiezingsprogramma van de VVD vooral ‘link’

Beste lezer,

Precies twee jaar geleden op 24 november 2018 overleed mijn goede vriendin Jacqueline de Savornin Lohman. Ter ere van haar en onze vriendschap heb ik een brievenboek geschreven dat gebaseerd is op anderhalf jaar gesprekken tussen ons:

Link naar het Brievenboek Jacqueline en ik:

http://www.joycehes.nl/wp/verhalen/

Hieronder mijn blog van deze week:

Concept verkiezingsprogramma van de VVD vooral ‘link’

Met verbazing werd door de media en in praatprogramma’s gereageerd op het Concept verkiezingsprogramma van de VVD: “Samen aan de slag”. Het zou zo links zijn…
Klaas Dijkhoff werd er oa op aangesproken in Op 1.
Zinnen als: “Om een gezonde vrije markt te beschermen is een sterke overheid nodig” en “De noodzaak problemen aan te pakken als gevolg van een doorgeschoten marktwerking” doen vermoeden dat de VVD terugkomt op haar neoliberale grondhouding van de laatste periodes.
Nu vindt deze partij dat een sterke overheid noodzakelijk is op terreinen als wonen en vervoer, waar moet worden ingegrepen. Ook ten aanzien van de sociale zekerheid zou je kunnen zeggen dat de VVD wat afstapt van oude standpunten.

Waarom vind ik het programma vooral ‘link’?
In het kort gezegd omdat de VVD met dit programma een op het eerste gezicht socialer beleid combineert met  een dubieuze focus op een oncontroleerbare centralistische overheid. Dit centrale gezag zou geen last meer moeten hebben van rechters die het herinneren aan eigen wet- en regelgeving dan wel Verdragen die dat gezag heeft op te volgen. Ook worden gemeenten die lastig zouden kunnen zijn, en ongedocumenteerden een minimale opvang geven, of krakers enigszins gedogen… kaltgestellt in het  Conceptprogramma.

Het EVRM (Europees Verdrag tot bescherming van de Rechten van de Mens en de fundamentele vrijheden) en het Europese Hof voor de Rechten van de Mens zijn de VVD een doorn in het oog, zeker als dit Verdrag en dat Hof Europese waarden vertegenwoordigen waar de VVD inmiddels geen behoefte meer aan heeft, kennelijk.
Men wil aanpassing van het EVRM zodat het Comité van Ministers in de Raad van Europa de mogelijkheid krijgt om uitspraken van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens die indruisen tegen de bedoeling van de lidstaten te corrigeren.
Volgens mij staat Baudet hier te juichen!

De Urgenda-zaak wordt een paar keer genoemd als slecht voorbeeld van een zaak waarbij rechters op de stoel van de politiek en politici gaan zitten.
In mijn blog heb ik indertijd het Syri-proces genoemd, waarbij het ging om discriminatie door de overheid. De VVD wil de burgers meer bij de politiek betrekken, maar als die burgers zich verenigen in Stichtingen of Verenigingen om te procederen uit naam van het algemeen belang (omdat ze zich wellicht machteloos voelen ten opzichte van die overheid die zich niet aan eigen grondregels houdt) snijdt de VVD ze de pas af. Deze mogelijkheid die juist voor klimaatactivisten of privacy-belangenbehartigers of vertegenwoordigers van minderheden zo cruciaal is, wil de VVD dus afserveren.

De rechter als corrigerende factor bij doorgeschoten centraal ingrijpen of juist onthouding van ingrijpen (zoals bij het milieu), het kan volgens de VVD niet de bedoeling zijn…
En wat te denken van de zin: “Bij vermoeden dat organisaties tegen de democratische  kernwaarden handelen worden subsidies of vergunningen ingetrokken”. Hier worden ook tv-omroepen genoemd die op basis hiervan kunnen worden geweigerd (door die sterke overheid dus!).
Wonderlijk dat deze partij met zulke voornemens in de persoon van Rutte zoveel moeite heeft met de houding van de PIS in Polen dat rechters buiten spel zet en met Hongarije dat met Orban inmiddels een autocratie is geworden, die niets moet hebben van onwelgevallige media die zijn beleid of de corruptie aan de kaak stellen.

Zover zijn we hier misschien nog niet maar als je naar de migratie en integratie pagina’s van het programma kijkt gaan we toch wel aardig in die richting…
Prioriteit is in elk geval: Europees buitengrenzen-beleid, waardoor migranten desnoods vanuit gesloten opvang van de grens worden teruggestuurd naar veilige landen.
Wat dan veilig is, wordt niet nader toegelicht maar laat zich raden.
Daartoe moet de Marechaussee worden uitgebreid om andere landen te helpen bij het beschermen van de gezamenlijke Europese buitengrenzen tegen vluchtelingenstromen.
Van ngo’s die het opnemen voor vluchtelingen of migranten die met gevaar voor eigen leven ellende en oorlog ontvluchten in de hoop op bescherming en een beter leven in Europa (the American Dream in de zin van je droom op een beter leven volgen voor jou en je bedreigde gezin), de liberale VVD moet er niets van hebben, noch van deze vluchtelingen noch van de ngo’s! Zie het voornemen tot: “Strafbaarstelling van illegaal verblijf of het faciliteren daarvan en het ophalen van migranten door ngo’s” .

Wat betreft vluchtelingen: “Geboden opvang is geen recht maar een gunst,” (dat moet duidelijk zijn) “integratie is een verplichting en het spreken van Nederlands zijn voorwaarden om deel te nemen aan  de vrije samenleving”. Dit geldt niet voor expats, die alleen Engels spreken, maar in dit land kun je beter arriveren onder het kopje expat dan als vluchteling.

Wonderlijk is ook: “Statushouders blijven op speciale integratielocaties waar zij een intensief inburgeringstraject doorlopen”. Mij lijkt het een contradictio in terminis.
Verder: “Een jaarlijks quotum voor hervestiging van vluchtelingen, dat mede gelet op het maatschappelijk draagvlak ook nul kan zijn”.
“Vluchtelingen selecteren we op basis van inpasbaarheid in de Nederlandse samenleving”,
“Uitgenodigde vluchtelingen geven we een tijdelijke verblijfsvergunning van drie jaar (is nu vijf) en daartoe moeten Europese asielregels worden aangepast”.
Volgens de VVD zouden als alles niet werkt zoals deze partij wenst, ook crisismaatregelen mogelijk moeten zijn als het VN Vluchtelingen verdrag opzeggen of aanpassen.
En zelfs: Een opt out clausule voor EU-afspraken op het gebied van asiel en immigratie wanneer hervorming van het Europees asielrecht onvoldoende ruimte biedt om de genoemde maatregelen ten tijde van crisis (welke en hoe?) uit te voeren…
Dit noemt de partij: vervolmaking van het migratiebeleid.

Enfin, Orban kan tevreden zijn. Zelfs Nederland dat altijd zo met het vingertje wees naar andere landen als het om mensenrechten ging, is overstag nu de grootste partij in het land lak lijkt te hebben aan die grondregels die na de Tweede Wereldoorlog met zijn afschuwelijke drama’s als een Holocaust, zijn vastgesteld en er graag veranderingen in willen aanbrengen ten behoeve van Holland eerst!

Maar de grootste rillingen bezorgde mij de passage over ontwikkelingshulp.
“Sluiting van ambassades die zich hoofdzakelijk met ontwikkelingshulp bezighouden. Diplomatieke posten zijn er voor de Nederlandse belangen en dienen niet als pinautomaat voor het gastland”.
Nederland moet zijn criteria voor ontwikkelingshulp verruimen in die zin dat  hulp bij grensbewaking in Afrika als ontwikkelingshulp moet worden gezien.
“Toekenning van noodhulp op basis van waar onze belangen liggen om vluchtelingenstromen te voorkomen en niet meer primair op basis van waar de noden het hoogst zijn of de VN het geld wil besteden”
Kortom ook nog eens de doodsteek voor de VN als ze iets willen doen aan de situatie van de Rohingya’s.
Samengevat: Ontwikkelingshulp was ooit: hulp en ondersteuning van derde wereldlanden, is inmiddels geworden steun voorzover het het economisch belang dient van Nederland en wordt dus als het aan de VVD ligt: investering in het voorkomen van vuchtelingen-stromen.

Even ter vergelijking: De reactie van de VVD op de Kristallnacht zou zijn om onder het kopje: ‘Hulp aan Duitse joden’, investeringen te doen in het versterken van de buitengrenzen zodat deze Duitse joden Nederland niet in kunnen (met natuurlijk een verwijzing naar het maatschappelijk draagvlak).
Ook zou de VVD waarschijnlijk in het gunstigste geval wat fondsen vrijmaken ten behoeve van herstel van schade aan woningen en winkels en daarbij als voorwaarde stellen dat als dat geld wordt aanvaard er een brief moet worden ondertekend dat diegenen die van die regeling profiteren in elk geval niet naar Nederland zullen afreizen.

Wat mij betreft mag dit verkiezingsprogramma als een parafrase op Levinas heten: Het werkelijke gelaat van de VVD!

Over de houdbaarheidsdatum

Joe Biden en zijn running mate Kamala Harris hebben gewonnen! Hiep hiep hoera!
Wat een nieuws! Ik durfde er niet meer in te geloven sinds die nacht vier jaar geleden dat ik al in mijn bedje lag en dat mijn geliefde lijkbleek en zoals hij zei ‘kotsmisselijk’ de slaapkamer betrad. Ik dacht meteen dat hij een voedselvergiftiging had opgelopen maar nee, het enige wat hij nog uit kon brengen was: “Trump heeft gewonnen”.
Zo jammer dat hij nu deze uitverkiezing van Biden niet meer mee kon maken.
5 augustus jl besloot hij tot een ‘goede’ dood (zie mijn blog van de afgelopen week).
Toch kan ik het maar niet nalaten te somberen in plaats van feest te vieren met de maximaal 2 bezoekers die in mijn woning zijn toegestaan en de champagne te ontkurken.
Zorgen te over: gaat Trump het Witte huis wel verlaten tzt? Zal hij zijn achterban opjutten geweld te gaan gebruiken zoals zijn zoon Eric deed?
Maar waar ik mezelf nog het meest op betrap is de bezorgdheid over de 78-jarige Biden.
Haalt hij 20 januari wel of wordt hij misschien alsnog geveld door Covid 19?
Kan hij op zijn oude dag nog wel op tegen zoveel tegenwerking en intimidatie van de zittende president?

De zorgen over Biden kunnen niet los worden gezien van de Hollandse cultuur waarvan ik deel uitmaak. In dit land ben je boven de zeventig inmiddels al behoorlijk bejaard.
En daar heeft de pandemie nog eens een extra schepje bovenop gedaan met de voortdurende beklemtoning van de kwetsbaarheid van de zeventig-plusser.

Nu is er dan een politica Corinne Ellemeet, voluit de Jonge van Ellemeet, een jonkvrouwe, die Groen Links in de regering moet gaan helpen met haar 44 jaar.
Zij stelt voor om bij iedere eventuele operatieve ingreep bij een 70-plusser een geriater in te schakelen die dan mee kan kijken of de ingreep wel tot een verbeterde kwaliteit van leven leidt of wellicht overbodig is.
De VVD heeft al enthousiast gereageerd en steunt het voorstel volmondig.
Volgens Ellemeet die tweede op de lijst van Groen Links wordt, heeft haar voorstel niets te maken met kostenbesparing en natuurlijk moet er juist goed geluisterd worden naar de patiënt zelf, wat zeer valt toe te juichen. Maar als dat allemaal zo belangrijk is waarom dan toch die extra geriater?

In de Initiatiefnota Zorg in evenwicht; keuzevrijheid centraal, van 5 jaar geleden heeft ze nog uitdrukkelijk betoogd dat het patiënt-perspectief onnodige zorg waar de patiënt geen behoefte aan heeft dan wel de kwaliteit van leven vermindert, voorkomt. Juist dit perspectief en het serieus nemen daarvan vormt een aanvulling op het soms eenzijdig klassiek-medische perspectief van de zorgverlener aldus Ellemeet in haar Nota.
Ze bepleit om verspilling van geld en tijd aan bureaucratie tegen te gaan en de patiënt/verzekerde dus meer zeggenschap te geven.
Maar nu na 5 jaar denkt ze er ten aanzien van de 70-plusser duidelijk anders over, want waarom zou ze nu een extra arts en dus meer rompslomp en bureaucratie aan het beoordelingsproces toevoegen als ze er zo overtuigd van is dat de patiënt zelf zo goed kan bepalen wat voor haar of hem goed is?

De enige echte reden die ik kan bedenken, is dat ze vindt dat de kosten van al die nieuwe heupen en knieën de pan uitrijzen en dat dadelijk de jongeren de rekening moeten betalen zoals ze nu de rekening betalen van de pandemie die vooral ouderen treft.
Maar laat ze dat dan ook zeggen!!! Dat is wel zo transparant en dan weten we tenminste ook op welke kiezers de partij van Jesse Klaver zich richt nl de jongeren ter linker zijde van het politieke spectrum. En dan weet ik dus ook dat ik dit keer niet op ze ga stemmen. Overigens waren ze ook behoorlijk afwezig waar het het onderwerp biomassa betreft (in mijn wijk IJburg is ze dat behoorlijk aangerekend).

En dan was er natuurlijk ook het college van professor Scherder die haarscherp liet zien dat de oudere medemens wel minstens een half uur aan één stuk zijn stappen moet tellen en veel boeken lezen om zijn witte dan wel grijze hersencellen te onderhouden.
Nu zijn de bibliotheken vooralsnog dicht, dus dat is helaas niet gunstig voor de bloedbaan en de energietoevoer en zal, ben ik bang, de ontlezing van ouderen even snel doorzetten als die van jongeren.

Maar terug naar de VS. Bij een vergelijking valt op dat degenen die we hier met bemoeizorg overstelpen vanwege hun kwetsbaarheid daar respectievelijk 70 en 74 miljoen kiezers naar de stembus hebben gekregen om vervolgens één van deze kwetsbare oudjes tot de belangrijkste leider van het land te maken!
Zou er bij de voorselectie door de Republikeinen vier jaar geleden dan wel bij de Democraten nu, een geriater aan te pas zijn gekomen?
En zou die dan hoofdschuddend de arts die Trump behandelde voor Covid hebben afgeraden om nog enige actie te ondernemen.
Zou hij misschien hebben geadviseerd: Niet meer doen hoor! Deze man is duidelijk over de houdbaarheidsdatum???

Een ‘goede’ dood

Op 5 augustus jl is mijn vriend Jan Monasso overleden. Ik heb aan hem een In Memoriam gewijd op die dag.
Hij had lewy bodies, een vorm van Alzheimer en had drie jaar terug de diagnose gekregen van het Alzheimer-centrum van het VU/AMC. Hij zat in de onderzoeksgroep en was daar zeker in het begin nog wel trots op, dat hij zo, als object van onderzoek, meewerkte aan de ontwikkeling van het onderzoek naar dementie.
Gaandeweg echter moest hij bekennen dat hij achteruitging. Zijn fijne motoriek bv. Hij was altijd een klusser geweest en dat werd steeds lastiger. Hij had als technicus in de ICT-wereld gezeten maar bediening van de computer en zijn telefoon werd steeds moeilijker. Hij raakte het overzicht kwijt.
Hij verloor kilo’s, begon tegen heug en meug chocola en zoete toetjes te eten maar het hielp niet. Hij werd magerder, zijn toch al vrij zachte stem ging achteruit, evenals zijn concentratie.
Wat misschien nog het ergste was: Jan de lezer, Jan de nieuwsman en de sociaal zeer geïnteresseerde, viel boven een boek in slaap en kon zich in gezelschap moeilijk nog verstaanbaar maken. De eter en drinker werd stiller…
In het weekend van 10 en 11 juli nam hij zijn besluit: hij wou niet meer. Op 78-jarige leeftijd en nog beschikkend over een duidelijke wil, maakte hij kenbaar dat hij euthanasie wou.
Dat besluit kwam niet helemaal uit de lucht vallen. Jan was zijn leven lang humanist en al voordat hij lewy bodies kreeg lid van alle organisaties die zich met euthanasie bezighielden.
We zijn samen nog naar een Symposium van de Levenseinde-kliniek geweest. Hij was al lang lid van de NVVE en van de Coöperatie de Laatste Wil en had al een wilsverklaring en levenstestament klaar liggen. Ook was de huisarts een jaar eerder al benaderd over een eventuele euthanasie.

Hij is in de drie weken na zijn besluit langs vier artsen geweest: de huisarts, de neurologe die het onderzoek aan het VU/AMC leidde, de scen-arts en een geriatrisch arts en aan hen allen kon hij duidelijk maken dat hij zijn leven wou beëindigen en daar nu ook goede redenen voor had. Zijn vooruitzichten waren slecht. Voor deze ziekte stond officieel 6 jaar.

5 augustus was het zover.
Ik was er die dag bij en heb mee mogen maken dat Jan volkomen overtuigd en helder maar ook heel rustig de overgang maakte van leven naar dood. Toen zijn dochter hem nog op het allerlaatst vroeg: Hoe voel je je, pa, zei hij: Heel ontspannen!
Het was, hoe gek het ook klinkt, een geschenk dat Jan zo omringd door zijn dierbaren en zo vredig kon sterven, nadat hij drie weken lang afscheid had genomen van zijn familie en lieve vrienden. Voor mij als zijn geliefde en vriendin was het een grote troost dat Jan is overleden zoals hij heeft geleefd, geliefd en nog midden in het leven staand, niet weggestopt en alleen nog een schim van zichzelf.

Op 29 oktober jl is overleden: Marjolijn van Dierendonck-Daams op 85-jarige leeftijd.
Ik kende haar van de Humanistische Uitvaartbegeleiding. Zij heeft als humanistisch uitvaartbegeleider 40 uitvaarten gedaan!
Toen ik als zogenaamde HUB-er aantrad bij de HUB Noord Holland in 2012 was zij mijn mentor. Ze was toen dus al 78, maar als je haar zag en meemaakte leek ze 68.
Ze was helder, zag er opvallend verzorgd uit, had een goede smaak en kon soms best een beetje streng uit de hoek komen. Je merkte aan haar dat ze ‘juf’ was geweest! Maar altijd recht door zee en beargumenteerd. Naar gelang ik haar beter leerde kennen raakten we meer betrokken bij elkaar. We deelden onze problemen met relaties, die zowel zij als ik wisselend in ons leven hadden gehad, we praatten over onze kinderen en over het leven.
Marjolijn was een moedig mens. Ze schuwde niet om mij aspecten van haar achtergrond te vertellen die ze zelf als lastig en ook pijnlijk had ervaren.
Ik begon haar steeds meer te waarderen.
Vier jaar geleden ben ik van de Amsterdamse binnenstad naar IJburg verhuisd.
Ze heeft me hier nog opgezocht. Ze was 82 inmiddels en we liepen naar Blijburg.
Ik kon haar haast niet bijhouden en vol bewondering en een tikje hijgerig zei ik haar dat ik vond dat ze zo geweldig goed liep voor haar leeftijd. Marjolijn beaamde dat maar voegde eraan toe dat het met haar hoofd anders was. Ze begon steeds meer te vergeten en het overzicht te verliezen. Vorig jaar bij een reünie in Zandvoort van ons HUB-clubje vertelde ze dat ze een vasculaire dementie had. Ze kwam het huis niet echt meer uit en leed er zichtbaar onder.
Marjolijn was in haar leven een zeer onafhankelijke vrouw, zoals Jan een onafhankelijke man was. Beiden waren duidelijk humanist.
Marjolijn heeft zelfs midden jaren 90 Stichting de Einder opgericht. Haar hele leven was ze een duidelijke voorstander van de mogelijkheid van euthanasie.
Wat Jan en Marjolijn gemeen hadden is, behalve deze levensovertuiging, dat ze beide de moed hadden de dood in de ogen te zien, wat niet iedereen gegeven is.
Mijn stelling zou zijn dat juist degenen die echt geleefd hebben en ook van het leven hebben gehouden er afscheid van kunnen nemen op het voor hen juiste moment.
Jan en Marjolijn hebben dit laten zien.
Terwijl ze allebei dementeerden waren ze allebei helder juist waar het hun eigen voornemen betreft.
Ze zijn als autonome mensen gestorven en als je kijkt naar de reactie van hun nabestaanden, hebben zij allemaal aangegeven hoe waardevol dat afscheid voor hen was.

Deze beide voorbeelden geven voor mij aan dat euthanasie bij dementie niet alleen mogelijk is maar uitstekend gerealiseerd kan worden en ook een grote troost is voor allen die daarbij betrokken zijn (geweest).

Ik wil dit blog dan ook opdragen aan de moedige mensen Jan Monasso en Marjolijn van Dierendonck die voor ons allen een prachtig voorbeeld zijn geweest van ware Menschen!