Alle berichten van Joyce Hes

Colijn revisited

Op 22 februari 2013 schrijft Thijs ten Raa in de Volkskrant over zijn ouders die uit Duitsland vluchtten in de jaren dertig: “Mijn moeder kwam hier begin 1933 als vluchteling uit Duitsland. Mijn vader mocht niet meer werken in Hamburg. De familie moest zeven jaar knokken voor immigratiepapieren. Het probleem was dat de regering Colijn de bevriende regering Hitler niet voor het hoofd wilde stoten en had besloten dat van de Duitse immigranten [waarvan het overgrote deel Joods; opmerking van schrijver dezes], slechts 10 procent Joods mocht zijn”.
Kijken we nu 87 jaar later naar hoe wij – althans onze regering – omgaat met vluchtelingen uit landen als Syrië en Afghanistan die in een volstrekte noodsituatie verkeren, dan kun je zeggen dat de Colijn-mentaliteit weer gewoon terug is.
Een ramp zoals die zich in Moria voltrok is voor deze regering inclusief partijen als de ChristenUnie en D’66 aanleiding om een rekensom te maken, die in elk geval de rechtse kiezer niet tegen het hoofd stoot. 100 binnenlaten om die 100 dan weer af te trekken van het toekomstige aantal.

Bovendien wordt de ramp nog eens aangegrepen om  te bepalen dat overlastgevers met een verblijfsvergunning sneller uitgezet kunnen worden en dat de asielprocedure wordt ingekort door het samenvoegen van gehoorprocedures bij de IND. Minder zorgvuldigheid dus. Een ramp aangevat om twee VVD-punten er doorheen te jassen, zonder dat kennelijk de mensenrechten-gevoelige partijen CU en D’66 (motto: laat iedereen vrij, laat niemand vallen) achter hun oren gaan krabben. Of misschien krabben ze achter hun oren maar vergeten een ander lichaamsonderdeel en wel de ruggengraat.

Nog sterker Sigrid Kaag die zich opwerpt als mensenrechten-mens (zie mijn vorige blog) geeft in het Volkskrant-interview van zaterdag jl  op de terechte spiegel die haar wordt voorgehouden aan: “Als D’66-lijsttrekker zeg ik: je kunt niet alles en iedereen binnenhalen, je wilt illegaliteit tegengaan en je wilt ook echt een einde maken aan asociale veilige-landers, die moeten terug naar eigen land, maar voor de veiligheid en opvang van kinderen onder de 5 jaar moeten we niet bang zijn”.
Wetende dat alleenstaande kinderen onder de 5 jaar in elk geval in Moria moeilijk zijn te vinden. Dat laatste is een opmerking van mij.

Is deze Sigrid Kaag een wolf in schaapskleren?
Doet ze zich heel ruimdenkend voor maar is ze als puntje bij paaltje komt ook beducht voor de kiezer ter rechterzijde van D’66??

Er zijn twee bijzonder merkwaardige dingen aan de hand met deze kwestie Moria, waar ik tot nog toe weinig over hoor.
1. Waar blijft de stem van de VNG die zegt dat als het kabinet het Corona-beleid wel toevertrouwt aan gemeenten, waarom ze dat niet doet ten aanzien van de opvang van vluchtelingen uit Moria? (170 gemeenten willen mensen opnemen.)
2. Tot nog toe schat dit kabinet in dat veel rechtse  kiezers dadelijk naar Wilders en Baudet gaan lopen als  aan de noodoproep van de Grieken gehoor wordt gegeven.
Maar ook nu al met deze koehandel slaan deze partijen die, en dat is in hun voordeel, geen rekening hoeven te houden met iets als een humanitair geweten, er munt uit.
Iets anders en een niet berekend effect van deze Colijn-methode is dat kiezers die nog wel in hun vaandel hebben ‘We are the people’ (zie mijn vorige blog over Kaag en haar Ted-talk) en ieder mensenleven telt, christelijk of niet, zich kunnen gaan afkeren van de politiek en zwaar teleurgesteld en zich onmachtig voelend de stelling gaan huldigen: al die politici in Den Haag zijn onbetrouwbaar, cynisch en alleen uit op macht, ook de zogenaamd ethischen, ik stem niet meer.
Dat betekent dat deze potentiële stemmers op partijen als D’66 en CU maar misschien ook CDA het laten afweten…
Was dat wat u wou, mevrouw Kaag, was dat wat u wou, mevrouw Schouten, was dat wat u wou, meneer Seegers of meneer Jetten???

Schandvlek

Op 31 augustus j.l schreef Sheila Sitalsing in de Volkskrant een column over het asielbeleid onder de titel: “De Griekse kampen zijn een schandvlek op het rijkste en best ontwikkelde continent van de wereld”.
Het beruchte kamp Moria op het Griekse eiland Lesbos, waar 13.000 mensen onder de meest erbarmelijke omstandigheden verbleven en inmiddels opgesloten zaten vanwege de Corona-lockdown, is afgebrand.
De bewoners zijn geëvacueerd heet het, maar wat wordt bedoeld met evacuatie is vooralsnog onduidelijk. Ik krijg meer de indruk dat ze zijn verspreid over het eiland en in de open lucht maar ergens een schuilplek moeten zoeken.
Onder deze omstandigheden is er een noodsituatie ontstaan die om Europese solidariteit vraagt. Nederland zou daarbij voorop moeten lopen.

Wij kunnen toch niet meer ‘wegkijken’ en ‘onverschillig’ zijn? Ik citeer hier even de lijsttrekker van D’66, Sigrid Kaag die in haar Ted Talk over de VN spreekt over “We the people” en in haar Abel Herzberglezing waarschuwde voor onverschilligheid.
Haar collega in dit kabinet is Carola Schouten die nog eens uitlegde bij Zomergasten wat haar diepste (christelijke) drijfveren zijn. Menselijke waardigheid, liefde voor de medemens en ethisch handelen staan bij haar voorop.

Hoe kan het dan dat tot nog toe Nederland 500 alleenstaande kinderen uit Moria niet op wou nemen, maar de ‘schuld’ wou afkopen met een bedrag van 3,5 miljoen te besteden door Johnny de Mol en zijn trawanten van Movement On The Ground in het land zelf?
Terwijl al 165 gemeenten en vele vrijwilligers plus NIDOS klaarstonden om de kinderen hier op te vangen?
In Griekenland was de redenering van de staatssecretaris (zie mijn blog van 9 maart jl, Brief aan Ankie Broekers-Knol) zou de opvang structureler zijn…
Verspreid over 3 jaar zouden 500 kinderen worden opgevangen in de hoop dat ze elk voor zich snel binnen een paar maanden konden worden doorgestuurd naar andere landen in Europa… Structureel? Realistisch???

En nu dan deze brand met desastreuze gevolgen.
Wat gaan we daaraan doen? Laten we Griekenland met de gebakken peren zitten? Of Lesbos, toch al geplaagd door zoveel problematiek plus nu ook nog tot oranje Corona-gebied verklaard? Is dat wat deze ethische dames nu echt voor ogen staat?
Kaag komt heel zelfverzekerd over en wil wel premier worden. Ze is voor de duvel niet bang. Als dat zo is vreest ze Wilders en Baudet niet en mag met haar partij dan wel eens het voortouw nemen om de zogenaamde Europese waarden – waar we zo aan hechten toch? –serieus te nemen.
500 kinderen opnemen is nu het minste. Je kunt ze laten testen, dat hoeft dus geen probleem te zijn. Maar ik stel voor dat we meer doen.
Laat D’66 het initiatief nemen om een onafhankelijke onderzoeksgroep aan te stellen die als de wiedeweerga zich buigt over hoe de Europese waarden opnieuw kunnen worden opgetuigd en geïmplementeerd, zodat de 70 jaar mensenrechten, het hele (rechts)gebouw dat is opgericht na de grootste schandvlek van Europa de Holocaust, niet definitief instort.
Hoe kunnen wij opnieuw een voorlopers-rol gaan vervullen waar het de verdediging van mensenrechten en de menselijke waardigheid betreft, dat zou de vraag moeten zijn aan de Commissie.
Hoe kunnen we mede zorg dragen dat er geen Moria’s, geen schandvlekken meer ontstaan in Europa, niet door de problemen af en/of door te schuiven naar de meest belaste en armste landen maar door werkelijk te kijken naar wat evt oplossingen zouden kunnen zijn…

Ik las het essay van Elif Shafak, één van de bekendste en geliefdste Turkse auteurs die helaas niet meer in haar land kan verblijven: “Zo houd je moed in een tijd van verdeeldheid”.
Zij stelt zich de vraag: hoe kunnen we betrokken blijven terwijl we ook moed blijven houden? Als je kijkt naar al die prachtige vrijheidslievende mensen die hun hele have en goed en zelfs hun leven op het spel zetten om dictaturen te voorkomen of omver te werpen ten behoeve van vrije democratieën zoals bij de Arabische lente en nu in Wit Rusland of in Hong Kong, is het lastig om als buitenstaander niet cynisch te worden…
Want wat doet de wereld? Ze kijkt toe hoe machtige landen die wereld geopolitiek in de greep hebben en houden, zoals Rusland en China.
De macht kan zich buitensporig gedragen omdat er onvoldoende tegenmacht is en wordt gemobiliseerd. En daar was de VN nu net voor in het leven geroepen… , toch?
Europa heeft de macht uit handen gegeven aan Erdogan uit angst voor de vluchtelingen en migranten die massaal naar Europa kwamen en vooral uit angst voor rechts en extreem rechts. Erdogan heeft nu deze macht aangegrepen om in eigen land huis te houden, iedere vrijheid van meningsuiting te smoren en Europa te chanteren als Europa moeilijk gaat doen. Zodat prachtige mensen en schrijvers als Shafak niet langer in hun land kunnen verblijven en als banneling hun inzichten mogen verspreiden.

Hoe houd je moed in een tijd van verdeeldheid?
Door die moed niet te verliezen, zou ik zeggen en door mensen, vrouwen als Sigrid Kaag en Carola Schouten aan hun mooie woorden te houden.
Want wat riskeren ze nu helemaal?
Niet hun leven, niet hun have en goed.
Nee, riskeren doen ze alleen hun geloofwaardigheid en die van hun partij als ze hele mooie dingen zeggen maar er zichtbaar weinig voor over hebben!!!

Gezondheid als deugd

In mijn vorige blog haalde ik mijn oude biologieleraar aan, die alles wat oud en zwak was wou afschieten in het kader van de ‘survival of the fittest’. We spreken over 1958. Zo erg is het in dit land nog niet met de Corona-crisis, maar de discussie over het zogenaamde ‘afschermen’ van ouderen neemt wel vrij absurde vormen aan. Zo vindt de gezondheidseconoom Xander Koolman dat 60-plussers het beste thuis kunnen werken en hun jongere collega’s  dan naar het werk kunnen gaan. Winkels, openbaar vervoer en uitgaansgelegenheden worden wat hem betreft tijdelijk gescheiden voor laag- en hoogrisico-groepen. (Het Parool, 24 augustus)

Maar het zijn ook nog wel eens ouderen zelf die met enthousiasme hun eigen positie ondermijnen. Zo stelt Heleen Dupuis, 75 jaar, VVD-senator en emeritus-hoogleraar medische ethiek in de Volkskrant van 25 augustus jl: “Ik roep ouderen boven de 70 op om meer eigen verantwoordelijkheid te nemen in het afstand houden van jongeren. Blijf nadenken. Dus niet naar volle bioscopen, volle bars, niet naar restaurants. Dat geeft jongeren meer bewegingsruimte en het beschermt  de ouderen zelf. Het is het proberen waard. Mijn partner en ik doen dit de hele tijd al”. En verderop: “Zorg dat je geen risicofactor wordt. Bijna al onze vrienden doen dit zo en tot nu toe heeft niemand corona gekregen”.

Ik noem dat hier de benadering van de ‘omgekeerde bewijslast’. Niet de samenleving moet rekening houden met ouderen of kwetsbaren maar de laatste groep moet zorgen dat ze geen Corona krijgt. Zo ja dan ligt dat aan henzelf in principe. Bewijs dan maar eens dat het niet aan jou lag.

Karin Spaink heeft daar een geweldig goede column als reactie op geschreven: “Ouderen buitenspel zetten helpt geen bal,”  (Het Parool, 25 augustus) dus dat ga ik niet over doen.
Ik wil het in deze blog hebben over een meer filosofische invalshoek.
Daartoe wil ik graag  René ten Bos citeren, oud-Denker des Vaderlands en hoogleraar filosofie aan de Radboud Universiteit.
Hij heeft een boek geschreven: De Corona-storm. Hoe een virus ons verstand wegvaagde.
Aan de hand van de letters van het alfabet geeft hij als filosoof zijn commentaar op belangrijke thema’s die spelen in deze crisistijd.
Onder het kopje ‘gezondheid’ laat hij zien dat we als maatschappij in een zogenaamde ‘gezondheidsval’ terecht kunnen komen, waarin gezondheid als de hoogste deugd wordt gezien. Hij haalt de psychiater Klaus Dörner aan die stelt dat een ziektebeheersings-systeem dat als gezondheidssysteem zichzelf steeds wil overtreffen een gezondheidsvernietigings-systeem wordt. Als Dupuis zo tevreden stelt dat noch zij noch haar vrienden Corona hebben gekregen omdat ze zichzelf isoleren ten behoeve van de jongeren en de economie, gaat ze uit van een ‘sciëntistische’ benadering van het lichaam die meer houvast geeft dan een alomvattende benadering. Aldus begrijp ik Ten Bos.
Verderop zegt hij onder het kopje Swabs: “Verzwakking op collectief of individueel niveau wordt gezien als karakter-falen”. Hij haalt de journaliste Deborah Orr aan die stierf aan borstkanker en zei: “Het idee dat ziekte een karaktertest is, met herstel als beloning voor de stoutmoedige, is zo glad en gemeen dat het neerkomt op een belediging”.

Uit mijn eigen levenspraktijk nog het volgende: Mijn vriend heeft op 5 augustus euthanasie gepleegd. Daaraan vooraf ging een intensieve periode van afscheid nemen.
Ik was daar zeer bij betrokken.
Ik heb mijn dochter toen ze bevallen was niet in mijn armen gesloten (vanwege Corona), noch mijn jarige oudste zoon, maar zowel mijn vriend als zijn zoon heb ik stevig omhelsd omdat fysieke steun de enige mogelijkheid was toen.
De invulling van het begrip gezondheid was op dat moment geen sciëntistische, noch een naturalistische maar gewoon een geïntegreerd onderdeel van mijn menselijk bestaan.

Dor hout en de survival of the fittest

Weet u nog? Tijdens de heftigste Corona-tijd gingen we met zijn alllen om onze ouderen en kwetsbaren heen staan. Een lockdown ten behoeve van de ouderen en minder weerbaren, zo werd ons voorgehouden. Inmiddels blijkt dat het aantal sterfgevallen binnen verpleeghuizen schrikbarend hoog werd omdat de bewoners weliswaar geen familie meer mocht ontvangen maar wel werden geconfronteerd met zorgverleners zonder beschermingsmiddelen die te dicht om hen heen gingen staan.

Dezer dagen gooide Marianne Zwagerman een knuppel in het hoenderhok – of was het meer olie op het vuur – door oude mensen dwz 70-plussers dor hout te noemen in een column.
“We gaan allemaal van sappig twijgje naar dor hout, als we geluk hebben en dan ga je dood. Accepteer dat nou eens!!!”
Ik neem aan dat Zwagerman dit hoge sterftecijfer met gejuich heeft begroet.
Maar zij is natuurlijk niet de enige die de boodschap brengt dat je ‘niet de hele economie kan opofferen om een paar oude mensen te redden’.
In dat verband wil ik nog wel de opmerking kwijt dat vóór de Corona-crisis die paar oude mensen, die niet in een verpleeghuis zaten, op grote schaal werden ingezet om op kleinkinderen te passen, klussen in huis te doen en het huishouden te runnen zodat hun kinderen konden werken, de cultuursector bevolkten en overeind hielden als vrijwilliger, donateur en bezoeker, en KLM schraagden met al hun gevlieg all over the world.
Toen het virus zijn intrede deed werden deze economie-schragers opeens van de ene op de andere dag als mensen met een verminderd afweersysteem gedefinieerd met risico op een IC-opname.

Ik wil niet te lang stilstaan bij deze oprichtster van PowNed en haar dor hout want inmiddels is er al een aardige tegenbeweging op gang gekomen op twitter, maar even uw aandacht vragen voor een andere ontwikkeling: het populair worden van het ‘neerschieten’ van verwarde mensen. Ik heb daar al eens een blog aan gewijd op 2 februari 2019: Hulp bij zelfdoding, suicide by cop.
Alleen gaat het in dit geval niet om uitlokking maar om een verwarde man die met een mes liep te zwaaien. “De agenten die donderdag jl (dwz 13 augustus) een Duitse man hebben neergeschoten in Nieuw-West, handelden naar eer en geweten,” aldus politiechef Frank Pauw in Het Parool van 15 augustus.
Volgens Pauw hadden de agenten over een stroomstootwapen moeten beschikken. Dat had het verschil gemaakt tussen leven en dood.
Elnathan Prinsen, voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie heeft ook in Het Parool, kritiek op de aanpak van de politie die niet de-escalerend heeft gewerkt.

Wat mij vooral opvalt is de term ‘neerschieten’ in plaats van doodschieten.
Een verwarde man neerschieten met de dood als gevolg, is, zo lijkt het wel, niet zo erg als de man ‘doodschieten’ (zie ook mijn blog van een jaar geleden).
Wat heeft dit onderwerp nu met het vorige te maken?
In beide gevallen gaat het om ‘lastige’ mensen.
De ene groep is bevattelijk voor het virus en loopt meer risico het gezondheidssysteem te veel te belasten (te duur te worden), de andere groep is een openbare ordeprobleem nu er (teveel) bezuinigd is op psychiatrische hulp. Beide groepen vormen een belasting voor onze flitsende kapitalistische economie die het van een orderlijk verloop en vooral aangepast consumptief gedrag moet hebben.
Geen gedoe graag!!!
Met een variatie op Zwagermans termen: ruimen die hap! (zoals je overvolle stallen met dieren zou kunnen ruimen)

Het doet me erg denken aan mijn biologieleraar op de middelbare school.
Ik was dertien en zat in de tweede klas en meneer Lodewijks vertelde ons wat de evolutieleer inhield: Survival of the fittest. Oftewel: mensen die te oud of te zwak waren moest je gewoon afschieten. Pauw zou zeggen: neerschieten, maar de bedoeling was hetzelfde: ze moesten dood.
Waarom? Ze waren niet nuttig meer, een belasting voor de samenleving en stonden de jeugd in de weg op hun levenspad dat nog omhoog ging.
Ik was op mijn dertiende geschokt en stak mijn vinger op. Ik weet waarachtig niet meer wat ik heb gezegd, maar ik kon en moest er iets tegen inbrengen, vond ik toen.

Nu in deze tijd ‘black lives matter’ en men massaal de straat opgaat als een zwarte man in Amerika wordt ‘vermoord’ door de politie, kan het toch niet zo zijn dat we witte verwarde mensen ‘neerschieten’ en vinden dat ouderen als ‘dor hout’ moeten worden ‘gekapt’.

Voor Jan; 5 augustus 2020

Dit blog is gewijd aan mijn lieve Jan Monasso (12-5-1942 tot 5-8-2020)

Lieve Jan,
Jij nam de vrijheid om in een liefdevolle omgeving te sterven, je grootste wens sinds je Lewy Bodies had.
“Van verwonderen naar bewonderen
hoe de bij in de kelk duikt van een bloem
en de honing opzuigt” (citaat)
zo verwonderde jij je over het leven
en bewonderde je het

Ik wijd vandaag dit gedicht aan jou:

Vandaag is jouw dag
zoveel mensen
die aan je denken
kaarsjes opsteken
en in gedachten bij je zijn

Jou hun liefde en aandacht schenken
die jou met heel hun hart
rust en vrede wensen
die om de tafel zitten
waar jij aanzat
en weten dat ze je zo zullen missen

Maar beseffen
tegelijkertijd beseffen
dat het jouw keuze was.

Zoals je leefde
zo zul je gaan
zal je ook in zoveel hoofden
vol herinneringen aan jou
blijven bestaan

Vandaag is jouw dag
en vieren we dat je zolang bij ons was
78 jaar waarin je zoveel tot stand hebt gebracht
zoveel hebt geïnitieerd
zoals de Gijzelgracht
maar ook zoveel hebt gezorgd
voor Janneke en Cyrus
er zoveel en zo vaak  was
voor wie je hulp nodig had.

Vandaag
heffen we het glas
op jou, op jouw leven
dat nu voltooid lijkt
maar geen verleden tijd

Want dit afscheid
is ook een nieuw begin
van bestendiging
van onze band en
van verinnerlijking.

Lieve Jan
juist als je zo houdt
van de bloemen en de bij
ken je het getij
des levens

Als je zoals jij
van het leven houdt
en er elk moment van hebt genoten
als je je verheugde
wanneer je zag hoe mensen, dieren, planten
in de knop ontloken

Juist dan weet je het best
wanneer je tijd gekomen is
en durf je de stap te wagen
richting overgave

Want zoals je zelf beschrijft:
een mens gaat dood
maar het mysterie blijft!

Overleven in het OV

Gister, maandag 27 juli, was mijn eerste tocht naar Utrecht naar het gezin van mijn middelste zoon. Hij had papadag en vond het leuk als ik langskwam.
Midden in de Corona-tijd had hij me verboden dit waagstuk te ondernemen, maar nu kon het wel weer…
Ik ben een echte OV-er, geen auto, kan niet rijden en dacht altijd dat ik als mooi side effect daarmee de natuur een handje hielp.
In deze tijd van virus-gekte heb ik er natuurlijk wel spijt van dat ik nooit een rijbewijs heb gehaald, zodat ik me nu de vrijheid had kunnen permitteren om in een ‘share now’ al of niet met vriendin de boer op te gaan zoals veel van mijn vrienden en kennissen zich tijdens de crisis onbelemmerd en beschermd waanden in hun ijzeren karos.

De tram heb ik al een paar keer geprobeerd. Tram 26 richting Centraal Station is altijd behoorlijk vol zeker tijdens het spitsuur, maar daar vind ik toch nog wel een plekje.
Nu ging ik, kortste route, met bus 66 naar Bijlmer Arena en vandaar met de trein naar Utrecht. Een kennis had me aangeraden voor deze keer eerste klas te boeken op mijn persoonlijke kortingskaart. Zat je lekker rustig!
Bus 66 is een volle bus altijd, dat wist ik, maar wat ik niet wist is dat zeker 3 zitplaatsen achter de chauffeur zijn afgeplakt. De chauffeur wordt geacht niemand meer te zien of te spreken en zit dus achter glas, plus vóór drie afgeplakte stoelen.
Dat betekent oa dat de bus een stuk minder zitplaatsen heeft. Die voorste stoelen bleven nog wel eens onbezet maar waren strategisch gezien niet gek voor een 70-plusser om op neer te strijken. Nee dus!
Maar het betekent ook dat bv een jongeman die iets wou vragen aan de chauffeur zijn mondkapje afdeed en keihard naast me begon te schreeuwen. Ik schrok me dood, dacht dat ik een veilig plekje had gevonden. Nee dus!
De chauffeur hield de spanning erin maar na een aanhoudend gebrul meldde hij dat hij het niet verstond… Makkelijk zat.

Maar het kan allemaal nog gekker.
Op de terugweg nog in Utrecht zat ik in een bus, met schuin tegenover mij een jongedame met een mondkapje bungelend aan haar nek.
Verder was ze de hele tocht gericht op haar mobiel en keek niet op of om. Dat kenmerkte haar hele houding trouwens.
Ik vroeg me af zal ik er iets van zeggen…
Maar ja ik ben ook een slappeling zoals de meesten, dus liet ik het maar zo.
Toch, toen we bij het Utrechtse station waren aangekomen, vatte ik moed en op weg naar de uitgang sprak ik haar alsnog aan. U moet wel uw kapje opzetten in de bus hoor! De chauffeur zit zover weg die kan daar niet op toezien en meneer Rutte en De Jonge zeggen ons voortdurend net als meneer Grapperhaus dat we zelf de verantwoordelijkheid moeten nemen.
Daar had deze jongedame geen boodschap aan. Nog sterker, ze werd woedend en hoestte me met opzet keihard in mijn gezicht!!!
Nu stond ik een eindje van haar af gelukkig en had een super stevig Amsterdammertje over mijn mond en neus getrokken al de hele reis dus echt bang werd ik niet, maar strafrechtelijk zou je dit waarachtig een poging tot doodslag kunnen noemen, zeker als mevrouw de dag ervoor nog flink gefeest had met haar medejongeren!!!

Ik was vooral stomverbaasd.
Had nog de neiging haar na te roepen: ik heb het allemaal op film en zet het op Facebook, wat niet zo was, maar ze was al nergens meer te zien.
Van de Bijlmer naar IJburg was de bus inderdaad weer veel te vol.
Ik was gaan zitten op een plek waar in het oude normaal 4 mensen konden zitten maar had heel aso twee zitplaatsen in beslag genomen met mijn spulletjes.
Kwestie van overleven dus… Zodat andere mensen moesten gaan staan op minder dan anderhalve meter afstand en dacht nog even aan mijn super-assertieve vriendin die als ze ging wandelen een stok van anderhalve meter bij zich had die ze een ander voorhield als die persoon te dichtbij kwam.
Ging ik haar achterna??? Was dit het begin van het einde van in elk geval mijn beschaving???
Waarom geen camera in de bus die als mensen te dicht op elkaar staan of geen mondkapje over hun neus en mond trekken door de chauffeur hier op worden gewezen??? Ter voorkoming van escalatie tussen de reizigers onderling en waarom niet gewoon stilhouden als die persoon weigert te gehoorzamen… en zeggen dat hij of zij de bus uit kan of dat de politie wordt gebeld?
Waarom geen langere bussen als je echt wilt dat mensen afstand houden?

Hoe serieus nemen de beslissers, GVB en overheid eigenlijk de maatregelen die ons wel worden opgelegd?

Mr No

Tjonge wat zijn we trots op onze Rutte!!!
Kijk eens even wat zo’n klein landje vermag. De hele boel 5 dagen ophouden daar in Brussel. De machtige regeringsleiders een poepie laten ruiken, het duo Merkel en Macron nachtenlang aan de praat houden, ‘t is wat!!!
En dat allemaal omdat de man zich inspant voor onze belastingcenten, dat we niet te veel betalen en natuurlijk ook om die zuidelijke staten even te laten zien dat we het hier in Nederland heel wat beter voor elkaar hebben dan zij daar met hun gefeest en slappe zeden.
Zeker profiteren van het feit dat wij al die jaren zuinig aan hebben gedaan, ho maar!!!
Geld over de balk smijten dat kunnen ze daar. Grieken, Italianen, nou ja, de Spanjaarden en Portugezen kunnen er ook wat van!
Prima vakantielanden hoor, maar ik zou er van mijn leven niet voor altijd willen wonen.
Nee, ik gun mijn kinderen een gedegen toekomst zeg!
Nou ja, ze zeggen dat onze reputatie in Europa eronder te lijden heeft gehad…
We staan nu te boek als vrekkig, maar de Oostenrijkers dan? Ook trouwens een prima vakantieland.
En Rutte zegt zelf dat de verhoudingen optimaal zijn, even slikken natuurlijk, maar prima verder hoor, niks om je druk over te maken.
Hij heeft zich zelfs nog ingezet voor de rechtsstaat! Dat had van mij niet speciaal gehoeven, want  als we voorlopig aan de Corona zitten, speelt dat eigenlijk nauwelijks, maar goed, het is er niet helemaal van gekomen, begrijp ik.
Onafhankelijke rechters, het zou wat. Lastige lieden die de democratisch gekozen politici in de weg lopen. Best begrijpelijk dat die Hongaren en Polen daar geen zin in hebben. Maar goed, voor de vorm hebben we er nog wel wat over gezegd. Den Haag staat niet voor niks bekend om zijn Internationaal Hof. Dat trekt trouwens best veel congresgangers en brengt natuurlijk ook het een en ander in het laatje.

Beste lezers, als je denkt dat ik nu een zwaai van 180 graden heb gemaakt, nee hoor, wat ik hier aangeef is wat de gemiddelde  Hollander of moet ik zeggen het kabinet of moet ik zeggen de meerderheid van het parlement of moet ik zeggen onze officiële media ervan vindt.
Best trots op onze mr NO!!!

Zelf had ik zo mijn twijfels…
Hoezo tegen de zuidelijke landen zeggen dat ze moeten hervormen. Je bent er net zelf tegen aan gelopen dat het marktdenken in de zorg als netto resultaat had dat op die publieke diensten die we in Corona-tijd het hardst nodig hadden zo was bezuinigd dat we patiënten aan de Duitse IC-bedden moesten uitbesteden en dat we geen beschermingsmiddelen voor zorgpersoneel in huis hadden.
Ga je schamen zou ik zeggen…
Vertel aan Merkel dat we toch wat meer richting Duitsland hadden moeten kijken waar hun oudjes werden beschermd door beschermd personeel!
Doe effe bescheiden zeg!
Geef aan dat we in de Corona-tijd opeens wat meer ‘sociaal democratisch en zelfs socialistisch’ zijn geworden omdat we aanliepen tegen de grenzen van de vrije markteconomie en het neoliberale gedachtegoed!
Dat we hebben ervaren dat de overheid weer veel belangrijker werd, dat we af moesten gaan op deskundigen die ons van overheidswege vertelden  hoe we deze crisis onder controle konden krijgen. Dat de ‘markt’ opeens ver weg leek.
Dat we het moesten hebben van onderbetaalde zorgverleners, onderwijzers, docenten, politiemensen en schoonmakers.
Dat we zelfs een soort basisloon hebben ingevoerd voor al diegenen die hun baan kwijt raakten en die we van overheidswege moesten compenseren of zorgen dat ze hun hoofd boven water hielden!

Maar goed, het lijkt al bijna ver weg. Hoewel Corona de lachende derde is en alweer de kop opsteekt, is het kabinet op vakantie, natuurlijk best wel verdiend.
Het laatste staaltje was nog even de aangekondigde omvorming van ons pensioenstelsel wat dadelijk afhankelijk wordt gemaakt van, precies DE MARKT! Haha, lekker puh!
De financiële markten, waar we voor de Corona-tijd zo de mond van vol hadden, die ons konden maken en breken en die we tijdelijk even inruilden voor IC-bedden, die zijn weer vol in de picture. Zelfs de vakbond gaat akkoord. (De pensioenfondsen zouden dan niet hoeven korten, maar dat blijkt nu al een vergeefse hoop.)
De fluwelen revolutie waar we toch stil op hoopten althans mensen zoals ik, is allang weer ingeruild voor het oude normaal van westerse arrogantie, idee van maakbaarheid, neoliberale politiek en een vertrouwen in (flits)kapitaal.

Coronaparadoxen

Welke lessen kunnen we trekken uit onze lockdown-ervaring en hoe kunnen we die implementeren in een (betere) toekomst? Die vraag stond en staat nog steeds bij veel denkers en doeners in politiek en bestuur centraal. (Zie ook mijn blog van 22 juni: Small is beautiful.)
Ondertussen zien we dat de angst voor een verstrekkende economische crisis veel goede voornemens bijv ten aanzien van een verbeterd klimaat overschaduwen.
Daaruit is ook de belangrijkste miljardeninvestering in de KLM en de banen die daar op de tocht staan, te verklaren. Van een werkelijke fundamentele andere visie op de toekomstige luchtvaart in verband met het klimaat is dan ook geen sprake.

Getroffen werd ik door de zeer intelligente analyse van Ivan Krastev, een Bulgaarse politicoloog en één van de oprichters van de European Council on Foreign Relations, in het boek Morgen komt geen dag te laat. Ondertitel: Hoe de pandemie Europa verandert.

Wat daarin opvalt is dat hij zichzelf corrigeert. Zijn bespiegelingen over de draagwijdte van COVID-19 begonnen, zoals hijzelf zegt, met het formuleren van zeven vroege lessen. Een quarantaineperiode later hebben die de vorm aangenomen van zeven paradoxen, aldus Krastev.

“De kapitale paradox van COVID-19 is,” aldus Krastev, “dat het sluiten van de grenzen tussen de EU-lidstaten en het opsluiten van mensen in hun huis ons kosmopolitischer heeft gemaakt dan ooit. Het is misschien wel de eerste keer in de geschiedenis dat mensen over de gehele wereld over hetzelfde onderwerp spreken en dezelfde angsten kennen. Het gebeurt misschien alleen tijdens deze merkwaardige periode in onze geschiedenis, maar we kunnen niet ontkennen dat we op dit moment ervaren hoe het voelt om in een gemeenschappelijke wereld te wonen”.
Interessant is dat Krastev in dat verband naar Immanuel Kant verwijst die zijn geboorteplaats Köningsberg nooit verlaten heeft, maar tegelijkertijd de meest ultieme kosmopoliet ter wereld was met zijn universele verlichting-standpunten.
Je hoeft er dus niet veel voor te reizen om zo’n kosmopoliet te zijn, wil hij maar zeggen.

Wat hij in het verlengde van deze constatering opmerkt, is dat een ‘blijf-thuis-nationalisme’, waarbij het territorium als beslissings- en identiteitsruimte nieuw leven wordt ingeblazen, prima samengaat met een ervaring van de pandemie als crisis die de mensheid de gelegenheid geeft onderlinge afhankelijkheid en gezamenlijkheid te ervaren.

Wat mij betreft heeft dit fenomeen van territorium-gebondenheid de mobiliteit-ongelijkheid verminderd van degenen die zich konden permitteren de hele globe als een soort ‘thuis’ te ervaren ten opzichte van hen die aan huis en haard gebonden zijn bij gebrek aan geld dan wel bewegingsvrijheden om te gaan en te staan waar ze willen. Om verplicht ‘honkvast’ te zijn voelt en voelde voor een groot deel van de mensen op deze aardbol niet als vreemd. Ze kunnen en konden al niet anders.
Tegelijkertijd vergroot het weer de ongelijkheid tussen de have’s (van een groot en comfortabel huis, auto etc) en de have-nots (met een groot gezin op elkaars lip zitten op een klein oncomfortabel oppervlak).

Wat ook een interessante ervaring en paradox is, is dat we van tevoren afstevenden op een totaal gedigitaliseerde samenleving en persoonlijke contacten en persoonlijke service als tijdverspilling begonnen te zien, terwijl we nu na de verplichte lockdown de grenzen hebben ervaren van wat digitalisering vermag.
Krastev: “Online-activisme is vaak niet in staat uitdrukking te geven aan de urgentie en het saamhorigheidsgevoel die zo kenmerkend zijn voor de politiek van de straat. In plaats daarvan neemt het zijn toevlucht tot goedkoop ‘clicktivisme’. COVID-19 vormt een bedreiging voor dit wezenlijke element van democratische politiek. De democratie kan niet functioneren als mensen binnen moeten blijven”(pag 63).
Maar ook op het gebied van kunst en cultuuruitingen en op het terrein van onderwijs, blijkt digitaal verkeer zijn beperkingen te kennen en niet op te kunnen tegen de typisch menselijke ervaring van het lichamelijk in één ruimte zijn, de inspiratie en verdieping die hiervan het gevolg zijn.
Face-timen en zoomen met familieleden, het wordt als zeer beperkt en zelfs armoedig ervaren ten opzichte van dat fysieke wezenlijke contact.
We hebben door het gemis aan lichamelijkheid het lichamelijke juist meer leren waarderen.

Wat betekenen nu deze bevindingen voor onze toekomst?
Krijgen we juist meer autocratie en meer surveillance onder het motto dat we zo onze gezondheid beter kunnen monitoren en de staat moeten vertrouwen als centraal sturingsmechanisme of zijn we kritischer geworden, zijn we ons juist meer gaan realiseren hoe belangrijk het menselijke, het lichamelijke, hoe belangrijk de ontmoeting, de verdieping, het dichtbije is?
Beschouwen we nu onze medemensen all over the world meer als gelijken omdat zij allen kunnen worden getroffen door een virus als COVID-19 of zijn we juist banger geworden voor alles en iedereen die ons evt zou kunnen besmetten en gevaar zou kunnen vormen voor onze grenzen letterlijk en figuurlijk…?
Zijn we rationeler geworden en hebben we meer vertrouwen in wetenschap en ratio gekregen of zijn we wantrouwender geworden en vermoeden we complotten?

Het voordeel van deze crisis was in elk geval, aldus Krastev, dat autoritaire leiders niet van crises houden die van hen verlangen dat ze reageren met het opleggen van regels. Niet het genie en de kracht van de leider, maar alledaagse dingen, zoals burgers die hun handen geregeld wassen, zijn de beste manier om de verspreiding van het virus in te dammen.
Wellicht geeft deze nuchtere constatering hoop.

Sayna, meisje uit Moria

Sayna,
je bent welkom
je bed staat klaar
mijn deur staat wagenwijd open

Ik heb je maaltijd al bereid
je moet weten
dat ik, moeder, oma, je kan helpen
met vergeten:

de vlucht uit een land
waar een vrouw
geen toekomst heeft
in angst leeft

En dan in het gastland
het overbevolkte kamp
waar je je amper vrij kan bewegen
bang te worden verkracht

Sayna,
hier zeggen ze
dat de meeste mensen deugen
maar hoe kan dat als
de leugen heerst

De leugen dat we onder de voet
worden gelopen
als jij hier naar toe zou mogen komen
Sayna, hun hart zit in een totale lockdown

Politici die zeggen christelijk te zijn
zijn bang voor het venijn
van Baudet en de zijnen
ze kunnen schijnt het niet op tegen het rechts ongerijmde

De regering, coalitie, loyaliteit met het gezag
angst de macht te verliezen,
Sayna, hoe kan dat
dat al die redelijke mensen voor inhumaniteit kiezen?

De mond vol hebben nu opeens van antiracisme en Zwarte Piet,
maar jouw leed Sayna zien ze gewoon niet
ze kunnen maar één topic tegelijk bevatten
terwijl er zoveel mensen en ook gemeenten zijn

Die  met mij op je wachten.

Dokter Ted

Het is eind juni 2020 en het lijkt erop of we de Corona-crisis achter ons hebben gelaten, zeker het tweede deel van het woord.
Corona blijft voorlopig bij ons, is de verwachting maar aan alles kun je merken dat het zogenaamde ‘oude normaal’ zich weer opdringt. Ik merk het niet alleen aan het straatbeeld of in de supermarkt maar ik merk het ook aan mezelf, de ‘ontwijk-stress’ waar ik de eerste maanden zo’n last van had (ieder ander mens en ook kind was een potentiële besmettingshaard) is langzaam geweken.
Het is een proces, dat wel.
Er zijn eerste keren.

Zoals de eerste keer dat mijn zoon me zijn nuljarige in mijn armen duwde. Deze zoon in kwestie was erg streng geweest, maar nu vond hij het kennelijk toch tijd dat ik als oma even aan mijn trekken kwam.
Ik schrok er bijna van, zo natuurlijk was dat gebaar!
Of de eerste keer dat ik weer redelijk normaal met mijn andere twee kleinkinderen op het strand een zandkasteel bouwde, de eerste keer dat ik weer een kopje koffie dronk in mijn stamcafé om de hoek of de keer dat ik voor het eerst weer ging eten bij lieve vrienden. De eerste keer dat ik weer een museum bezocht, de eerste keer dat ik weer in een auto, wel mondkapje op, met een oude vriend naar onze geboorteplaats Den Haag reed om naar Beelden aan Zee te gaan en daar met prachtig weer aan het strand te zitten lunchen.
Al die eerste keren doen je beseffen hoezeer je het hebt gemist, dat café, die fysieke aanwezigheid van vrienden, dat ontspannen samen zijn, die kleinkinderen die je weer aan mag raken.

Je merkt het ook aan het nieuws. Opeens is er aandacht voor ander nieuws dan Corona. We maken ons nu, nadat de dood van George Floyd veel had losgemaakt, druk over onze vaderlandse geschiedenis, zijn bezig de canon te herschrijven, Drees eruit Anton de Kom erin.
Soms denk ik dat nu pas de woede loskomt, niet alleen van jarenlang gediscrimineer maar van het gedwongen binnenzitten.
We vinden weer wat, zoals dat dat gedoe over Corona waanzin was, want het was toch gewoon een griepje, de (ontwerp) Corona-wet moet van tafel (overigens terecht denk ik), de Grondwet moet gewijzigd, het strafbaar stellen van verkrachting moet worden opgerekt tot consent, zonder consent verkrachting…
Er wordt weer geëist en aan de kaak gesteld en men hoort weer kritische geluiden.
Dat alles betekent dat we uit de roes van de angst komen. Een goede zaak natuurlijk.
We herinneren ons dat we een democratische rechtsstaat waren voordat Corona toesloeg .

Voor mij is de grootste schok in deze tijd van uit het virus klimmen dat ik opeens (maandag 29 juni) bij Tijd voor Max dokter Ted niet meer zag!
Dit programma was voor mij in Corona-tijd een ankerpunt en dokter Ted mijn houvast.
Iedere dag keek ik om 17.10 uur trouw naar wat er dit keer weer was te melden over het virus.
De gezellige hapjes die altijd werden bereid tussendoor maakten plaats voor serieuze feedback op vragen van kijkers.
Dokter Ted wist altijd met zijn rustgevende stem een prettig gezag uit te stralen.
Soms kwam er een statistiekje aan te pas maar in tegenstelling tot de uitleg van Van Dissel had dokter Ted het gemoedelijke en toegankelijke wat ik, ik spreek even voor mezelf, nou net nodig had.

Eén keer heeft dokter Ted me nog wel een slapeloze nacht bezorgd. Want ik was net voor de eerste keer op mijn E-bike naar het centrum van Amsterdam gefietst, wat toch nog drukker was dan ik gedacht had. Ik had keurig afstand gehouden dat wil zeggen ten opzichte van mijn rechter- of linkerflank en had daar al erg veel moeite mee gehad, maar nu hoorde ik opeens dokter Ted zeggen dat de virusdeeltjes naar achteren konden overspringen, dus tussen de voorganger en jouzelf moest toch zeker wel 4 meter zitten!!!
Angstige uren.
En wat het zoveel erger maakte is dat je 14 dagen moest wachten voor je zeker wist of je toch niet wat had opgedaan op die tocht. Mijn oudste zoon stelde me enige dagen later gerust. Mam, ik fiets heel veel en heb een Duits onderzoek gezien, waaruit blijkt dat in de buitenlucht het allemaal zoveel kwaad niet kan. En toen moest Maurice de Hond met zijn visie op Corona nog komen!
Nu dus opeens zonder dokter Ted. Was hij wel uitgezwaaid eigenlijk, vroeg ik me af.
Hadden Sybrand en Martine wel een bloemetje overhandigd namens al die verontruste 70 plussers die zoveel aan zijn goede raadgevingen en vriendelijke rots in de branding houding hadden gehad?
Net zoals Irma in haar rol als doventolk een nationale heldinnen-status had verworven zo had dokter Ted toch minstens een standbeeld verdiend.
Zet hem in de plaats van Jan Pietersz Coen of een andere foute afgeserveerde held, dan dien je twee doelen: je eert met hem al diegenen in de zorg die zich zo hebben ingezet en je laat zien hoe belangrijk het is dat juist ouderen, die geïsoleerd werden in Corona-tijd een stevige dokter Ted nodig hadden, die hen een steuntje in de rug gaf!!!

Nawoord. Gelukkig, beste lezers, was vandaag dinsdag 30 juni dokter Ted weer te zien bij Tijd voor Max met een nuttige bespreking van wat er eventueel aan varkensgriep op ons afkomt en werd ook uitdrukkelijk aandacht besteed aan zijn inbreng sinds 12 maart: maar liefst 56 keer.
Hij werd daarvoor hartelijk bedankt en Martine van Os vertolkte de gevoelens van de kijkers toen ze zei dat hij zo’n geruststellende invloed had gehad!