Alle berichten van Joyce Hes

Missie voor Nederland

De Volkskrant van zaterdag 22 mei roept lezers op een extreem ambitieuze missie te bedenken die Nederland nog voor 2030 moet voltooien.
Zo’n missie die eigenlijk niet kan, tenzij je alles op alles zet.
De goede missie moet uitdagend en grensverleggend zijn, prikkelen en inspireren.
Een voorbeeld is, aldus de Volkskrant, het plan van Kennedy ‘naar de maan te gaan’.
Een waanzinnig plan omdat de experts indertijd geen idee hadden hoe dat zou moeten en toch gebeurde het.
De maanlanding gaf bovendien een enorme boost aan de nationale trots want de Amerikanen ervoeren deze mega-prestatie als iets van henzelf. ‘We did it’, zo werd de maanlanding gezien als iets wat Amerika had gedaan namens de mensheid.
Bovendien had deze mega-prestatie een enorme spin-off, aldus de Volkskrant, omdat de uitvindingen die nodig waren om Armstrong en Aldin op de maan te zetten hielpen bij de ontelbare innovaties die ook buiten de ruimtevaart nuttig waren.
U kunt de missie vóór 4 juni mailen naar de Volkskrant.
De missie moet voldoen aan de volgende criteria: ambitieus, impact, concreet, trots en doel.

Tot zover de Volkskrant.
Wat mij intrigeerde was waarom deze krant in een tijd dat we te maken hebben met politiek en bestuurlijk onvermogen, een pandemie, een klimaatcrisis, een steeds verder oprukkend populisme en rechts extremisme, een inmiddels duidelijk aan de oppervlakte komend probleem van racisme en discriminatie, en escalaties tussen groepen, lezers vraagt om een nieuw en alles overstijgend ei van Columbus, dat ons weer een gevoel van nationale trots geeft, een nieuwe maanlanding dus.

Kennelijk is het de krant niet te doen om oplossing van de Toeslagen-affaire vóór 2030, want als we dat bij Van Huffelen laten zou dat wel eens een mega-prestatie kunnen blijken te zijn.
Ook lijkt me dat het niet de bedoeling is te wijzen op een nieuwe bestuurscultuur voor 2030, een giga-klus met de heer Rutte voorlopig aan het roer.
Of dat de jeugdzorg voor die tijd eindelijk weer eens voldoet aan de behoefte van de jeugd zelf. Idem de gezondheidszorg met voldoende Intensive care-bedden voor het geval dat
er naast of na Corona een nieuwe verrassende pandemie uitbreekt.
Ook is het te weinig vernieuwend, neem ik aan, om te wijzen op een waanzinnig ambitieus project om vóór 2030 500 kinderen uit Lesbos hiernaar toe te halen.
En dan heb ik het nog niet over de noodzaak van het realiseren van meer sociale huurwoningen, of het isoleren van de woningvoorraad met een gigantische spin-off in de sfeer van de klimaattransitie.
Dat kinderen weer lezen, of de Nederlandse taal wellicht meer machtig zijn, ook een dergelijke ambitie is, denk ik, niet de bedoeling van de krant.
Dat iedere Nederlander maar ook ongedocumenteerden weer toegang krijgen tot het recht dan misschien?
Of dat Shell niet meer investeert in fossiele brandstoffen?
Dat Nederland vóór 2030 geen belastingparadijs meer is maar juist een land waar louche bv’s weten dat ze in elk geval niet naar toe moeten gaan om een duister onderdak te vinden?

Ongetwijfeld vallen al deze voor de hand liggende buitengewoon ambitieuze doelen niet in de prijzen.
Wat zou dan wel onze nationale trots kunnen opkrikken???
Ik weet wel iets.
De krant wijst niet voor niets op 1969, en heeft D66 niet erg gewonnen in deze verkiezingsstrijd?

Is het niet zo dat de verguisde jaren 60 en 70 opeens weer meer aandacht genieten?
Komen we wellicht terug op het neo-liberale gedachtegoed, op het geïnstitutionaliseerde wantrouwen, waarbij iedere burger, wat zeg ik ieder mens, als potentiële fraudeur wordt gezien, die calculerend en wel zijn weg zoekt door dit bestaan?
Hebben we misschien weer behoefte aan hoop, aan idealen, aan medemenselijkheid?
Heeft de pandemie ons duidelijk gemaakt dat we voorzichtig om moeten gaan met elkaar, met de natuur, met de aarde, dat het bestaan, het leven, ook het mensenleven broos is?

Laten we eens een tijdreis maken, niet naar de toekomst maar naar het verleden.
Waar waren we eigenlijk ook weer mee bezig indertijd?
Wilden we niet een gidsland zijn op het terrein van de mensenrechten? Ja juist, dat vingertje, weet u nog? Maar ook een land waar geëxperimenteerd mocht worden, waar nieuwe idealistische bewegingen het licht zagen?
Kortom, laten we het project: “Waar een klein land groot in kan zijn”, eens vorm gaan geven.
Small is beautiful, weet u nog?
En wie het kleine niet eert, is het grote niet weert, zoiets.
Alles en iedereen die hoop geeft en vertrouwen in de medemens hoog in het vaandel heeft, maakt kans op een prijs, een subsidie, een schouderklop, een nieuwsuitzending!
Onder het kopje: Dienstbare samenleving, maken algoritmes plaats voor heuse mensen, die een ander vriendelijk te woord staan.
Het hele project werkt met hartenvier:

1. Hart voor de ander (gekleurd, van welke religie, achtergrond, seksuele geaardheid gender of handicap ook). Dat betekent dat Nederland het voortouw neemt in de oplossing van het vluchtelingenprobleem wereldwijd en daar graag aan bijdraagt (dus niet afkopen!), een mega-ambitie, maar ‘Wir schaffen das’. In eigen land zijn alle ongedocumenteerden niet langer paria maar worden ‘wereldburgers’ genoemd. Verder in te vullen door creatievelingen, onderzoekers en vooral jonge mensen met idealen en ambitie.
2. Hart voor onrecht (onze premier gaat persoonlijk op bezoek bij al die leiders in de wereld die minderheden onderdrukken, vervolgen, uitbuiten, tegenstanders uit de weg ruimen etc, om te wijzen op deze misstanden). In eigen land gaat de Belastingdienst langs bij al diegenen die schulden hebben en/of te lijden hebben (gehad) onder onrecht.
Sociale advocaten gaan evenveel verdienen als advocaten op de Zuidas. Racisme en discriminatie gaan systematisch bestreden worden. Ook hier weer: Vul maar in!
3. Hart voor de dieren (de dierenpartij en de boeren samen nemen de lead bij initiatieven om per direct op te houden met mega-stallen en mishandeling van dieren). Zie hierboven, graag aanvullen!
4. Hart voor de natuur en de aarde (alles en iedereen die een voorbeeld is van het goed omgaan met de natuur en de aarde en zijn footprint substantieel kleiner maakt krijgt een fikse ondersteuning, prijs of waardering in welke vorm ook).

Uitdagend? Jazeker!
Ambitieus? Nou en of!
Impact? Gigantisch. Opeens blijkt Nederland weer te investeren in de mens en menselijkheid. Een boost voor de Universele Verklaring die in de prullenbak dreigde te belanden. Hoopgevend voor al die mensen die vechten voor hun vrijheid overal ter wereld!
Het aantal depressieven en mensen met psychische nood vermindert drastisch.
Kunst en creativiteit wordt weer belangrijk. Mensen krijgen weer vertrouwen in zichzelf en elkaar.
Concreet? Zeker! De doelen zijn bekend: meer aandacht voor elkaar, voor mens en dier, voor de natuur en voor de aarde, onze planeet.
Trots? Absoluut! Nederland kan eindelijk weer een gidsland zijn, een gidsland dat heeft geleerd van zijn verleden en daar ook niet van wegkijkt (VOC, WIC, Indonesië ed).

Hartenvier dus: Waar een klein land groot in kan zijn!!!

Open brief aan Bibi Netanyahu

Geachte heer Netanyahu,

Niets is zo moeilijk als je macht inleveren en dan ook nog bang zijn dat je de gevangenis in verdwijnt als je aftreedt, lijkt me. Tenminste als ik me probeer in te leven in uw situatie, wat uiterst lastig voor me is.
Zoiets was er ook met oud-president Donald Trump aan de hand.
De geschiedenis kent meer leiders die dat niet konden en liever hun eigen volk de afgrond in sleepten dan terugtreden en naar hun gevoel vogelvrij worden.
Gek genoeg hebben wij in dit land ook te maken met een premier die zijn ambt maar niet los kan laten en de gekste dingen verzint om te blijven zitten op de plek waar hij zit.
Alleen is de heer Rutte niet verdacht van corruptie of malversaties alleen van geheugenverlies en gebrek aan transparantie, misschien ook een grote mate van draaierigheid. En gelukkig is de heer Rutte niet een type om met de politie een moskee binnen te vallen op een geheiligde dag om zo met verdeel-en-heers aan de macht te blijven.
Of huizen van moslims onteigenen ten behoeve van gelovige christenen zonder de uitspraak van de rechter af te wachten.
Nog sterker, een minderheidsgroepering opzettelijk provoceren opdat autochtonen en allochtonen met elkaar slaags raken.
De heer Rutte kwam niet verder dan uitroepen: Doe normaal joh en anders ga je maar… dat soort dingen, en met gedoogsteun van een anti-moslimpartij een vanuit mensenrechten-oogpunt bedenkelijk Regeerakkoord te presenteren.

Maar laat ik het vooral over u hebben.
Gaat u echt zover dat u alles op het spel zet, dus een veroordeling door de internationale gemeenschap, grote escalaties in uw eigen land, de dood van onschuldige kinderen, vooral aan Palestijnse maar ook aan Israëlische kant, en tenslotte een groeiend antisemitisme in Europa en een gevaar voor de Joden in de diaspora, om uw eigen hachje te redden?
Ook om te voorkomen dat er een regering het licht zou zien waarin waarachtig de Israëlische Arabieren zitting zouden nemen? Voor u een gruwel neem ik aan?
Alles liever dan dat, moet u vlak voor het slapen tegen uw vrouw hebben uitgeroepen. Het is één voor twaalf!
En dan komt het ook wel erg goed uit dat Abbas een lafbek is en Hamas Israël niet erkent en dat ze onderling enorm steggelen.

Weet u, meneer Netanyahu, we hebben hier net weer 4 en 5 mei gehad en de Holocaust herdacht en de vrijheid gevierd voorzover Corona dat toeliet.
Wat we ons toen weer vooral realiseerden is hoe belangrijk het is in een democratische rechtsstaat te leven met een onafhankelijke rechterlijke macht, een onafhankelijke pers en een Grondwet en bescherming van minderheden.
Dat respect voor je medemens van welke kleur, afkomst of geaardheid ook, zo cruciaal is, niet alleen voor die medemens, maar ook voor jezelf en je eigen vrijheid, voor je kinderen en de generaties die na hen komen.
We realiseerden ons toen ook weer hoe broos vrede en vrijheid is, en hoe belangrijk het is je verantwoordelijkheid te nemen als burger, op te komen niet alleen voor je eigen rechten maar ook voor die van anderen als die geschonden worden.

Als ú de Holocaust herdenkt, waar denkt u dan aan?
Aan de eerste klap is een daalder waard?
Aan aanval is de beste verdediging?
Aan net zo lang bommen gooien tot het vanzelf wel stil wordt?
Wat is voor u een joodse staat eigenlijk?
Heeft dat nog iets met moraal te maken?
Met de gouden regel: Je doet een ander niet aan wat je niet wilt dat je zelf wordt aangedaan, of in positieve zin: Behandel een ander zoals je zelf behandeld wilt worden?
Waar staat jodendom voor, in uw visie?
Spierballen laten zien?
Een houding die hoog scoort op de autoriteitsschaal van Adorno?
Hebben al die joodse denkers, filosofen als Spinoza, Buber, Levinas, Berlin, al diegenen die zulke bijzonder wijze lessen trokken uit wat hen aan gruwelijkheden is aangedaan zoals Primo Levi, Victor Frankl, Edith Eger en zovele anderen, voor niets geleefd?

Jacob Israël de Haan is op 42-jarige leeftijd door een zionist vermoord omdat hij heel kritisch was op het toenmalig zionisme (het te weinig joods vond) en goede vrienden met zowel Engelsen als Arabieren was. Rabin is 71 jaar later door een nationalistische orthodoxe Jood vermoord omdat hij land voor vrede wou. U bent daarna gekomen en hebt de (extreem)rechtse radicalisering de wind in de rug gegeven.
Onder uw regie is er een wet tot stand gekomen die officieel de minderheden van Arabieren en Bedoeïenen discrimineert en het in bezit nemen van land van anderen promoot omdat dat land in dit geval niet de autochtonen maar de allochtonen (Joodse Israëliërs) van oudsher zou toebehoren.
Dus niks land voor vrede.
Hoezo vrede?

Eén ding is duidelijk: U bent gebaat bij oorlog en u bent helaas niet de enige leider op dit moment in de wereld, die gebaat is bij oorlog omdat de eigen positie zwak is geworden.
Ik ben niet gelovig maar toch bid ik maar dat mijn kleinkinderen vrede en veiligheid en vrijheid mogen meemaken in een wereld waar verstandige en verantwoordelijke mensen hun eigenbelang ondergeschikt maakten aan die vrede en die veiligheid.

A lapse of memory

Het was het interview waar heel Nederland naar uit had zitten kijken.
Nu zou het komen! De premier zou met nieuwe radicale ideeën komen en vertellen hoe hij zichzelf opnieuw gaat uitvinden zoals Tjeenk Willink al had gesuggereerd.

Het gesprek met Mariëlle Tweebeeke bij Nieuwsuur, die zich duidelijk had voorgenomen streng te zijn, en te zorgen dat Mark de show niet stal – iets waar hij altijd erg goed in is – deed me denken aan een puber die door zijn moeder of misschien eerder vader op het matje wordt geroepen.

Mark, zegt pa, je hebt mijn vertrouwen geschaad. Ik heb je altijd veel ruimte gegeven, maar nou heb je het toch echt te bont gemaakt, knul. Er klopt niks van je verhalen. We gaan het allemaal anders aanpakken. Ik heb dat met je moeder afgesproken en we gaan je nu toch echt kort houden hoor. Je hebt de verkeerde vrienden, je verwaarloost je school, je vervalst briefjes en dan zeg je later dat je er niets meer van weet… Dat is allemaal afgelopen van nu af aan! En vertel eens, wat zeg je daar nu zelf op, en kijk me aan als ik tegen je spreek!
Pa, zegt de puber, ik begrijp volkomen waar je moeite mee hebt hoor, en ik zal mijn gedrag beteren. Ik ga echt beter opletten maar liegen, nee hoor dat heb ik nooit gedaan. Ik heb geen dingen toegedekt of van tafel gehaald en er is ook geen sprake van handigheidjes, zoals mams zegt. Ik ben op sommige dingen trots, pa, maar op andere dingen niet. Pa, ik ben jouw zoon, jouw genen, het is geen kwestie van goed of slecht, pa, geloof me. Ik praat nu als volwassene tegen jou. Je moet me geloven echt. Ik ga echt scherper opletten en beter mijn best doen!!!

Maar weet je wat het is, pa, ik heb soms gewoon last van een ‘lapse of memory’, dat moet jij en dat moet mams toch ook begrijpen. Opa is… En dan pa die ingrijpt en zegt: Mark, je kan altijd erg goed lullen maar ik heb nog geen verbetering gezien en waag het niet om over opa te beginnen. Hij is 5 keer jouw leeftijd en toen hij 15 was…

Kortom, zo’n soort gesprek dus.
Rutte die gewoon af en toe even last heeft van zijn geheugen en trouwens ook erg veel op een dag voorbij ziet komen en echt, serieus, scherper op zal letten of iets misschien belangrijk is. Hij zal er dan meer aandacht aan besteden maar zal overigens niet opeens ‘alles anders gaan doen’. En zijn interviewster die van alles probeert maar niet door het dubbele glas breekt dat de man vóór haar altijd ter bescherming om zich heen heeft opgetrokken.

En dan zijn radicale ideeën.
De man die nog bij het regeerakkoord met de PVV stelde dat rechts zijn vingers erbij zou aflikken en Nederlanders opriep vooral ‘normaal’ te doen kondigde nu met enthousiasme aan dat hij met ‘radicale’ ideeën zou komen en wij, het publiek, verbazen ons hier allang niet meer over, en zijn alleen benieuwd naar wat die radicale ideeën dan eigenlijk zijn.

Hij blijkt een club te willen oprichten die tussen en boven de regering en het parlement staat en als aanspreekpunt voor de gefrustreerde burger moet dienen.
Ook dat deed me weer denken aan vroeger . Als kind wou ik ook altijd een club oprichten, liefst een geheime club, waar een zweem van gevaar omheen hing en die in elk geval broeder- en in mijn geval zusterschap uitstraalde.
De club die Mark bedoelde bestond al en het was natuurlijk nieuws dat hij dat niet wist en al jaren eigenlijk ontkende anders had hij zich immers wat aangetrokken van de signalen die de Nationale Ombudsman al in 2017 uitzond over wat de Toeslagen-affaire zou gaan heten.

Ook vond hij dat er in de Kamer eerder maatschappelijke debatten zouden moeten plaatsvinden waar het maatschappelijk akkoorden betrof, stukken van ambtenaren moesten eerder worden vrijgegeven (maar dat wisten we al), elke organisatie en toezichthouder moest een plan maken om menselijker te worden. De menselijke maat zou voorop moeten staan. En ja hoor, daar kwam toch weer een Rutte-aapje uit een mouw: dat alles met het oog op de kosten.
Als je menselijker functioneerde zoals meer thuiszorg dan hoefden mensen minder snel naar het verpleeghuis. Zoiets. Of verstond ik dat nu verkeerd? Gek dat kwam me opeens erg bekend voor.

En de toegang tot het recht natuurlijk.
Ook erg belangrijk!
Dat was de les van de afgelopen jaren.
Maar ja, er was natuurlijk wel 70 miljoen extra naar het recht gegaan!
Hè? Had ik even niet zitten opletten? Waar doelde hij nu weer op?
Die Dekker had toch alleen zitten bezuinigen op de sociale advocatuur ? Juist Nieuwsuur had dat keurig in schema’s duidelijk gemaakt, nog niet zo lang geleden.
En ‘het recht’? Hij noemde het alsof het een fieldlab van Andreas Voss (arts microbioloog en hoogleraar infectieziekten) was.
Vergissing, foutje, lapse of memory? Tweebeeke reageerde niet.

En toen de uitsmijter: Hoe zorg je ervoor dat je een overheid hebt die sneller reageert? aldus de premier die hier nu zat als fractievoorzitter van de VVD
Dus toch een snellere procedure, zoals in het vreemdelingenrecht met alle risico’s van willekeur en onzorgvuldigheid en dan toch wel weer bezuinigen op die lastige sociale advocatuur en het recht zeker de rechtspraak op afstand houden ? En waar bleef de discretionaire bevoegdheid uit de motie van Klaver en Ploumen?
Of bedoelde hij de mislukte snelle procedure met de zogenaamde lichte toets van Van Huffelen misschien?

Hij zou een gesprek met Pieter Omtzigt hebben over diens tienpuntenplan.
Op basis van dit gesprek ben ik benieuwd waar dat over zal gaan! Maar Omtzigt heeft het vooralsnog afgehouden. Mocht het er binnenkort toch van komen dan heb ik een advies
aan de Kamer: Graag inzage in het verslag, Mark! En pak er dan toch nog even het VVD-verkiezingsprogramma bij, mensen!!!

De rechtsstaat: straffend of vol mededogen

Afgelopen donderdag zat ik aan de buis gekluisterd en volgde het debat in de Tweede Kamer over de beruchte notulen van de ministerraad.
Er waren een paar zaken die me opvielen.
In het eerste gedeelte ging het er flink aan toe. De fractievoorzitters van de diverse coalitiepartijen werden zeer stevig aan de tand gevoeld en de verwijten waren niet van de lucht.
Het tweede gedeelte waarin het kabinet aan het woord kwam, was opvallend veel gematigder van toon.
Het leek wel of de eerste ronde een afreageer-ronde was geweest zodat in de tweede ronde de grootste felheid eraf was. Was hiervoor gekozen? Was er een psycholoog ingeschakeld?
Of was het feit dat de eerste helft integraal werd uitgezonden op NPO 1 leidend geweest?Ook viel op dat er uitgebreid werd gesproken over de kwestie of er nu wel of geen opzet (politieke redenen) was geweest bij het onvoldoende voorlichten en in zekere zin dus ‘kaltstellen’ van de Kamer, waarmee artikel 68 van de Grondwet zou zijn overtreden. Eigenlijk leek mij de uitleg van Hoekstra nog het betrouwbaarst: Om staatssecretaris Snel, die de boel duidelijk niet meer in de hand had, te beschermen had Hoekstra ervoor gekozen voor te stellen Omtzigt te sensibiliseren en de Kamer even ‘on hold’ te zetten (mijn term). Bewindslieden zoals Cora van Nieuwenhuizen en Rutte zelf hadden meer aandacht gehad voor de lastpakkerij uit de geledingen van de Tweede Kamer, juist ook van coalitiegenoten, dan voor de slachtoffers van de toeslagen-affaire.
Die mentaliteit werd vooral door de SP en Denk, BIJ1 en PVV absoluut afgekeurd en Wilders wou zelfs nieuwe verkiezingen.
GroenLinks en de PvdA stelden zich uiteindelijk bemiddelend op en produceerden een motie, die door 14 van de 17 fracties werd aangenomen, waarin ze voorwaarden stelden aan een nieuw te vormen kabinet.

In deze motie staan behartenswaardige zaken die de democratische rechtsstaat betreffen zoals naast herstel van de informatiepositie van de Kamer, versterking van de rechtspositie van de burgers, meer geld naar de sociale advocatuur en naar controlerende instanties zoals de Nationale Ombudsman, de Algemene Rekenkamer, de Autoriteit Pesoonsgegevens en het Adviescollege toetsing regeldruk.
En ook Tjeenk Willink refereerde in zijn eindverslag aan deze aanbevelingen zoals verbeterde toegang tot het recht.

Hoe verhoudt zich nu deze aangenomen motie tot de politieke stellingnames van de diverse partijen, de VVD als grootste voorop?
Mij viel en valt in deze hele discussie – zoals overigens ook al tijdens de verkiezingen – op, dat de VVD gelijk wordt gesteld met Rutte en vice versa. Rutte = VVD en zijn partij heeft dat nog eens bevestigd door hem niet te laten vallen, een week geleden.
Maar misschien is het toch handig om nog even te memoreren waar die VVD eigenlijk voor staat.
Zoals in religies sprake kan zijn van een straffende en een meedogenloze God en een God vol mededogen, zo kun je bij politieke partijen onderscheid maken tussen partijen die geloven in een straffende overheid en zij die geloven in een overheid die mededogen heeft, een menselijke overheid die rekening houdt met schrijnende gevallen en mensen, burgers, in principe met vertrouwen tegemoet treedt.

Simpel gezegd: De VVD is voor repressie, ik breng even de spreuk van Hans Wiegel indertijd in herinnering: Liever twee misdadigers op één cel dan één op vrije voeten, een ‘harde’ aanpak, zo min mogelijk  bemoeienis door de rechter of zo je wilt het voor-de-voeten-lopen van de rechter en dus ook zo min mogelijk doorwerking van internationale verdragen zoals het EVRM.
Dus: Vóór buitengerechtelijke afdoening, vóór sterke bezuinigingen op de sociale advocatuur en de rechtsbijstand voor on- en minvermogenden, zodat de overheid daar ook geen last meer van heeft. Ik verwijs even naar het feit dat 60 procent van de rechtsbijstand-zaken van on- en minvermogenden betrekking heeft op procedures tegen de overheid.
In een eerder blog van september 2019 heb ik verwezen naar de ontwikkelingen sinds de jaren zeventig waarin wetswinkeliers de leemte in de rechtshulp aan de orde stelden als maatschappelijk probleem.

Ook de VVD die zich in een wat progressiever jasje hult (behalve dan waar het gaat om vreemdelingenzaken) heeft in haar verkiezingsprogramma over de rechtsbijstand alleen geschreven: Door oplopende kosten voor rechtsbijstand staat de toegankelijkheid van de rechtspraak onder druk…
Hoezo oplopende kosten? Nieuwsuur maakte in een schema duidelijk hoeveel er in feite op die rechtsbijstand was bezuinigd tijdens het bewind van Sander Dekkers (VVD).

Kortom afrondend: Als PvdA, D66 en GroenLinks nog iets met Rutte willen, zullen ze niet alleen een wonder moeten gaan verwachten van zijn persoonlijkheidswisseling maar zullen ze nog even de nare waarheid tot zich door moeten laten dringen dat hij staat voor waar de VVD, zijn partij, voor staat en dat is niet voor de bescherming van zwakkeren in de samenleving.

Vernieuwing of herhaling van zetten?

Het bestuurlijk stelsel van Amsterdam blijft een ‘pain in the ass’.
Het afschaffen van de deelgemeenten in 2014 en het gelijktijdig instellen van gekozen bestuurscommissies met een dagelijks bestuur dat uit hun midden werd benoemd (het budgetrecht en de kaderstellende bevoegdheid bleven uitdrukkelijk bij de gemeenteraad) werd al snel onbevredigend gevonden.
In 2016 was er het rapport van de Commissie Brenninkmeijer, dat te veel schuring constateerde tussen de verschillende bestuurslagen. Daarop is ervoor gekozen de dagelijkse bestuurders direct te laten benoemen door het college om binnen de stedelijke kaders vanuit de gemeenteraad een betere wisselwerking tot stand te brengen met het lokaal bestuur in de stadsdelen.
In 2018 kregen de gekozen stadsdeelcommissies de rol om ogen en oren van gebied en stadsdeel te zijn en de taak om het dagelijks bestuur over de lokale belangen te adviseren.
Inmiddels ligt er alweer een rapport van Necker van Naem en Tilburg University, waaruit blijkt dat de ambities die met het huidig stelsel worden beoogd onvoldoende uit de verf komen.
Het rapport onderstreept breed de noodzaak voor versterking en verbetering van de positie van het lokaal bestuur en van de invloed van Amsterdammers daarop. Ook is onvoldoende helder voor alle betrokkenen, bestuur, uitvoering en bewoners, wie waarover gaat en dat gaat ten koste van de stadsdelen.
Nu ligt er een notitie: Voorgenomen hoofdlijnen bestuurlijk stelsel vanaf 2022, waarvan het de bedoeling is dat tijdens de verkiezingen van 2022 dat nieuwe stelsel wordt of is (?) geïmplementeerd.
Over de hoofdlijnen wordt op 1 juni definitief door het college besloten.

Wat zijn die hoofdlijnen en gaat er veel veranderen?
Er is gekozen uit de door de onderzoekers gepresenteerde modellen voor de zogenaamde stadsdeel-plus variant aangevuld met meer participatieve elementen.
Wat is de stadsdeel-plus variant?
Volgens de notitie: Een duidelijke opdracht en stevig mandaat op een aantal helder omschreven taken aan benoemde stadsdeelbestuurders die zich hierover verantwoorden aan gekozen stadsdeelcommissies.
Wat vooral opvalt hierbij is het taalgebruik: duidelijk, stevig, helder.
Het klinkt stoer en doelbewust.
De vraag is alleen; wat betekent dat nu eigenlijk in de praktijk?
Nog steeds worden de stadsdeelbestuurders benoemd en nog steeds worden de stadsdeelcommissies ingesteld door de raad. Nog steeds vindt de beleidsontwikkeling stedelijk plaats en worden de beleidskaders van alle beleidsdomeinen in de raad vastgesteld.
In het stedelijk beleid wordt expliciet bepaald op welke terreinen beleidsregels lokaal nader ingevuld kunnen worden, aldus de notitie.
Het gaat daarbij om zaken die de leefkwaliteit en directe omgeving van burgers in de straat en de wijk raken.

Wanneer we, zoals de Notitie niet doet, hierbij een voorbeeld nemen, valt direct op hoe ingewikkeld dergelijke voornemens zijn.
Neem de ambitie van Groen Links en een links College om een ferme slag te maken in het kader van de energietransitie. Niks inbreng van de directe omgeving maar een stevig beleid om 17 windmolens over diverse gebieden uit te strooien zodat Amsterdam qua energie meer selfsupporting wordt. Tegelijkertijd raakt zoiets wel degelijk de leefkwaliteit en zou dus juist lokaal moeten worden ingevuld of op zijn minst zouden de betreffende stadsdelen bij voorbaat sterk betrokken moeten worden bij dit beleid.
Maar dat staat dan die politieke doelstelling en ambitie erg in de weg!!!
Wat geldt voor het onderwerp klimaat geldt natuurlijk ook voor andere onderwerpen.
De nieuwe bestuursstructuur is geen technische operatie maar heeft alles met politiek te maken.
Als er dadelijk over een jaar een ander College zit met andere beleidsprioriteiten en een andere opvatting over welke beleidsterreinen lokaal zouden kunnen worden ingevuld, zal de verhouding tussen het stedelijk bestuur en de stadsdeelbesturen ongetwijfeld ook weer veranderen.
Met dit aspect is mijns inziens geen rekening gehouden in de notitie.

En dan de feitelijk macht van de lokale besturen.
De stadsdeelbesturen zelf vragen om beter uitgewerkte bevoegdheden en mandaten met de daarbij horende budgetten, maar dat valt tegen als ik de notitie goed begrijp.
Nog steeds is er geen sprake van budgetrecht, alleen worden aan de stadsdeel-plus variant participatieve elementen toegevoegd zoals buurtbudgetten en burgerpanels en wordt onderzocht of de stadsdeelcommissies gedeeltelijk uit door loting gekozen burgers zou kunnen bestaan.
Wat betreft de buurtbudgetten hebben we al enige ervaring opgedaan in de diverse stadsdelen. Bij Oost Begroot viel me wel de goede bedoeling op maar ook dat het om een beperkt budget ging voor een beperkte tijd. Er was geen garantie voor voortzetting en personele kosten konden niet worden uitgekeerd. Maar wat ik als grootste nadeel heb gezien was dat sommige participanten werden blij gemaakt met een dooie mus.
Ze hadden erg veel energie gestopt in een projectplan, wat vervolgens niet kon worden gehonoreerd omdat nog niet duidelijk was wat er met het betreffende gebied of de betreffende locatie stond te gebeuren (wat weer stedelijk werd bepaald).

Kortom: gemeente hoedt u voor oude wijn in nieuwe zakken!
Ga per onderwerp na in hoeverre het College en de raad ook daadwerkelijk zaken aan het lokale bestuur en aan burgerparticipatie willen overlaten en verwerk dat in een notitie…
Betrek erbij dat het stellen van politieke prioriteiten wel eens kan conflicteren met het bestuurlijke bottom-up denken. En vraag u af wat dat dan betekent in de praktijk.

De avondklok revisited

Vier blogs heb ik aan de avondklok gewijd en ja hoor, nu gaat ie toch echt verdwijnen!
Dat is aangekondigd in de persconferentie van afgelopen dinsdag 20 april.
FNV Zorg en Welzijn vindt dat het kabinet Russisch roulette speelt met zijn versoepelingen, diverse representanten van ziekenhuizen waarschuwen voor een code zwart-situatie als er geen enkel ic-bed meer beschikbaar is, werkgevers verzoeken aan verpleegkundigen hun mei-verlof in te trekken, maar het kabinet vindt het een verantwoord risico.
Zo min als ik begreep waarom de avondklok per se moest worden ingevoerd eind januari, zo min begrijp ik nu eigenlijk waarom die wordt afgeschaft.
De stelling was eind januari dat de situatie zo ernstig was dat op basis van de Wet  Buitengewone Bevoegdheden Burgerlijk Gezag er onmiddellijk moest worden ingegrepen.
Op dat moment lagen er op de verpleegafdelingen 1633 mensen en op de ic’s 669 mensen.
Dat is nu, dat wil zeggen ten tijde van de persconferentie, respectievelijk 1830 en 823.

Het verschil is, aldus Rutte in een reactie op een vraag uit de persgelederen, dat het risico nu verantwoord is, omdat op basis van een modelmatige berekening van het RIVM vanwege de oplopende vaccinaties en het verbeterde weer, er een daling zal gaan inzetten van het aantal ernstige Corona-patiënten.
Dat is dus een inschatting, waarbij er voor het eerst een opvallende afwijking valt te constateren van het advies van het OMT .
Terwijl de inschatting op basis van de toenemende Britse variant eind januari was dat het slechter zou gaan, is dat nu dus het omgekeerde.
Van de Britse variant repten Rutte en De Jonge dit keer niet, noch van de Braziliaanse of de Indiase.
Interessant is in dat verband nog het geluid van Ernst Kuipers, voorzitter van het Landelijk Netwerk Acute Zorg, die liet weten dat wat hem betreft de avondklok niets had uitgemaakt voor de ziekenhuizen, en een dag vóór de persconferentie stelde dat de ziekenhuizen over hun derde piek heen waren.

Wat moeten we hier nu mee als simpele burgers die, zoals bij herhaling wordt gezegd: snakken naar een terrasje?
Een koffie-tje bij mijn stamkroeg is natuurlijk erg fijn. Van de avondklok had ik al niet te veel last omdat ik een weliswaar klein, maar toch herkenbaar hondje heb, maar belangrijker misschien is dat ik bij mezelf constateerde dat ‘alles went’.
Terwijl ik me een paar maanden geleden nog erg kon opwinden over de slechte onderbouwing van de avondklok, is er inmiddels een grote gelatenheid over me gekomen.
Ach ja, je naam, adres, telefoonnummer opgeven aan winkels die je even wilt bezoeken, het hoort er allemaal bij en als je dat niet wilt, nou dan bezoek je toch geen winkels meer?
Of de GGD zijn ict en de beveiliging daarvan op orde heeft…
Ik ben inmiddels twee keer getest en ga er maar van uit…
Terwijl ik ooit een privacy-organisatie in het leven heb geroepen, laat ik na een jaar Corona met me sollen en denk dat het niet anders kan…
Tja, vrijheid.
Gewoon weer eens een museum bezoeken, een trein in zonder mondkapje, zwemmen in het Marnix, de avond kunnen besteden binnen of buiten met of zonder je dierbaren.
En dan hoor je over Navalny en dan besef je weer dat alles betrekkelijk is en hoop je maar dat een derde wereldoorlog nog ver weg is.

Groter denken, kleiner doen

Dat was de titel van de oproep van Herman Tjeenk Willink in 2019.
Het is nuttig dit boekje er even bij te pakken nu hij tot informateur is benoemd en mede als belangrijke opdracht heeft in zijn verkenning de noodzaak van een verandering van de bestuurscultuur en de relatie parlement en kabinet mee te nemen.
In zijn visie op een democratie die er toe doet, geeft de huidige informateur duidelijk aan dat de BV Nederland het failliet betekent van de democratische rechtsorde (pag 19), een opvatting waartegen hij zich, naar eigen zeggen sinds de tweede helft van de jaren tachtig heeft verzet.
Het accent lag, aldus Tjeenk Willink, op wat de overheid om financiële redenen niet meer zou kunnen doen, niet op wat de overheid in een democratische rechtsorde wel móet doen (pag 17).
Er is inmiddels een chronisch gebrek aan reflectie, vindt hij.
De terugtred van de overheid betekende feitelijke verwaarlozing van de politieke functie. Die functie houdt volgens TW in: Het steeds opnieuw bepalen wat algemeen belang vereist, het expliciet toedelen van waarden en keuzes maken (pag 23).
Belangrijk vindt hij ook dat we meer oog hebben voor het zogenaamde ‘republikeinse’ burgerschap in de zin van de gezamenlijke inzet van burgers voor de Res publica.
Volgens hem waren de liberalen na de ontzuiling te zeer gefixeerd op de markt en het individu. Het marktdenken staat haaks op het politieke, omdat het gericht is op het individu en niet op de samenleving; omdat het gericht is op de korte termijn en niet op de toekomst; omdat het gericht is op uniformering en niet op diversiteit; omdat het gericht is op kwantiteit en niet op kwaliteit; omdat het financieel-economisch en niet sociaal-cultureel  van aard is (pag 111).
Politici moeten burgers serieuzer nemen, burgers zijn meer dan consumenten. Initiatiefnemers voelen zich vaak tegengewerkt door ambtenaren en toezichthouders (pag 59).
Herman Tjeenk Willink maakt in zijn oproep gebruik van de term ‘een vernieuwd sociaal contract’, waarin ook informatierechten van de burger worden opgenomen.

Tja, en aan wie denken we dan als we dit alles lezen? Jazeker, ook aan Kim Putters van het Sociaal Cultureel Planbureau die over de noodzaak van een – uitdrukkelijk tweezijdig – vernieuwd sociaal contract  spreekt.
Maar ik bedoel hier: Degene over wie het na het per ongeluk openbaar worden van de notities van verkenner Ollongren steeds is gegaan: Pieter Omtzigt.
Hij lijkt wel verdwenen uit het maatschappelijk en politiek discours sinds Pasen en sinds er toch weer een begin is gemaakt met verkenningen richting een nieuw te vormen kabinet waarin, zo lijkt het, de VVD en zeker Rutte toch weer niet is weg te denken.
Omtzigt staat precies voor die tegenmacht en dat  type overheid en burgerschap waar Tjeenk Willink op doelt.
Juist Omtzigt heeft alle tools in handen om een draai te geven aan een andere invulling van onze parlementaire democratie en doet daar in zijn boek: Een nieuw sociaal contract, 10 suggesties voor, allemaal even zinnig.
Er zijn voorstellen die snel verwezenlijkbaar zijn zoals: Instelling van een Commissie Rijksuitgaven als controle-instituut, verbeterde bemensing van de Kamer  ten behoeve van het volgen van het hele wetgevingsproces, bestuursrechtspraak moet onafhankelijker worden van burger en overheid,  transparantie waar het gaat om met welke ambtenaar de burger contact heeft (gehad), een speciale belastingombudsman, meer denktanks en minder overheersing van modellen…

Mijn idee zou zijn: Vraag aan Pieter Omtzigt of hij huis en haard even wil verlaten om aan de hand van zijn voorstellen uit Een nieuw sociaal contract, een notitie en discussiestuk te maken, wat besproken kan worden met de fracties uit de Tweede Kamer, zowel de kleine als de grote.
Laat hen reageren op dat stuk.
En kijk dan welke partijen serieus ingaan op de voorstellen en die ook eventueel zouden willen uitvoeren dan wel zelf met constructieve voorstellen komen, zoals nu bv al Volt in de brief aan de informateur.
Grote kans dat de VVD daar niet bij zit, de VVD van BV Nederland, de VVD van het marktdenken, de VVD die niet echt uitblinkt door reflectie. Ik zou nu zeggen: Pieter, jij stond de afgelopen weken zo centraal, met het verhaal over je positie elders. Jij spreekt de taal van Tjeenk Willink. Jij hoort nu in het midden van die parlementaire democratie te staan, die  zichzelf opnieuw wil uitvinden.
Ere wie ere toekomt!!

Doktersbezoek

Dialoog tussen Mark Rutte en zijn huisarts:

Mark: ‘Kijk, dit bezoekje moet volstrekt vertrouwelijk blijven, dat in de eerste plaats!
Ik zit hier eigenlijk alleen maar omdat Sigrid dat als voorwaarde stelde en ze wil dat ik een CGA laat maken. Dat schijnt een afkorting te zijn van iets wat ik even vergeten ben’.
Huisarts: ‘Comprehensive Geriatric Assessment’.
Mark: ‘O ja, zoiets… Een onderzoek in elk geval naar mijn hersens. Sigrid is bang dat ik lijd aan een vroege alzheimer, maar dat is onzin hoor. Zit niet in de familie en trouwens ik heb helemaal geen geheugenproblemen, eerlijk waar.
Wat mij opbreekt, is dat er iedere keer een verkeerd beeld ontstaat naar aanleiding van iets wat ik gezegd heb. En het is ook erg vervelend dat het er zich telkens zo op gaat concentreren. Nu weer die Omtzigt-affaire. Ik bedoelde daar helemaal niets mee.
Wordt gewoon verkeerd uitgelegd’.
Huisarts: ‘Even ter correctie: Een CGA is een multidisciplinair onderzoek naar zowel lichamelijke als geestelijke functies. En in dat verband: Hebt u wel vaker de indruk dat men een verkeerd beeld van u heeft, dat u gaat achtervolgen?’
Mark: ‘Nou ik herinner me wel, ziet u met mijn geheugen is niks mis hoor, een gevalletje uit 2009. Ik had iets over Holocaustontkenning gezegd in het kader van vrijheid van meningsuiting. Totaal verkeerd begrepen!
En nu weer die Jesse Klaver, die notabene dolgraag met mij wil regeren en dan houdt hij me voor dat ik herhaaldelijk last van mijn geheugen had en heb: bonnetjesaffaire, toeslagen-affaire en nog zowat, ben ik vergeten’.
Huisarts: ‘En dat was volgens u niet zo?’
Mark: ‘Nee natuurlijk niet. Een mens kan fouten maken, maar als ik dan zogenaamd iets verkeerd doe of me even iets niet herinner wordt het me meteen enorm aangerekend. Niet normaal, joh!’
Huisarts: ‘Had u dat vroeger als kind ook wel eens dat u dacht dat de wereld u niet begreep?’
Mark: ‘Dat weet ik echt niet meer hoor. Mijn moeder vond wel dat ik een selectief geheugen had en me alleen herinnerde wat ik me wou herinneren. Nou dat doet ieder mens toch? Nog sterker, misschien heb ik het daarom wel zo ver geschopt.
Als je je constant herinnert wat je fout hebt gedaan dan word je depressief. Daar heb ik nooit last van gehad. Ik ben een optimist pur sang! Zie altijd overal mogelijkheden en uitwegen. Prima toch? Ik heb niet voor niets 34 zetels gescoord in mijn eentje want mijn partij was behoorlijk afwezig bij de verkiezingen’.
Huisarts: ‘Hebt u wel eens een onderzoek gezien waarin er een relatie wordt gelegd tussen succes en psychische afwijkingen?’
Mark: ‘Nee natuurlijk niet, daar ga ik me niet in verdiepen. Ik ben niet zo’n socioloog moet u weten. Zeg dit gesprek is toch echt vertrouwelijk hè?
Ik zag namelijk iemand in de wachtkamer die opvallende gelijkenissen vertoont met die Rutger van PowNed. Dat kan ik me niet permitteren hoor’.
Huisarts: ‘Beroepsgeheim. Gegarandeerd. We hadden laatst problemen met het elektronisch patiëntendossier, maar ik maak gewoon aantekeningen van dit gesprek in mijn blocnote, een gespreksverslag dus. Kan ik u dadelijk meegeven in een gesloten enveloppe’.
Mark: ‘Prima, die kan ik dan aan Sigrid geven. Kan geen fotograaf bij. Maar dokter, zo’n CGA is toch helemaal niet nodig? Mijn fysieke conditie is top, ik slaap goed, ik fiets naar mijn werk’.
Huisarts: ‘Eten?’
Mark: ‘Nou ja, ik kook nooit en haal altijd wat af, maar vaak salades hoor, super gezond’.
Huisarts: ‘Wat voor salades? Kunt u een voorbeeld noemen?’
Mark: ‘Gewoon, salades… iets met sla’.
Huisarts: ‘Is dit nu een gevalletje van een selectief geheugen, meneer Rutte?’.
Mark: ‘Kijk dat bedoel ik! Ik zeg niks bijzonders en het beeld ontstaat dat ik ongezond leef’.
Huisarts: ‘Het spijt me voor u maar ik vind toch echt dat een CGA passend zou zijn en ik zal dat in mijn gespreksverslag toelichten. Een vroege alzheimer gaat nogal eens gepaard met ontkenning en vormen van paranoia en dat moeten we echt even laten uitzoeken.
Ik maak mijn verslag vanavond af en dan krijgt u het meteen toegestuurd met de post, aangetekend’.

Mark verlaat het vertrek hoofdschuddend en in zichzelf pratend: Die vrouw begrijpt niets van politiek!

Pieter als premier

Het ondenkbare denkbaar maken, dat zouden scenarioschrijvers en kunstenaars kunnen doen als welkome aanvulling op de corona-aanpak van virologen en epidemiologen, aldus Ramsey Nasr in Buitenhof.
Gestimuleerd door zijn oproep, dacht ik: Wat zou er gebeuren als de veelbesproken Pieter Omtzigt in plaats van Mark Rutte premier werd?
Niet eens zo gek gedacht want als we Maurice de Hond mogen geloven had Pieter als hij zich voor de verkiezingen had afgesplitst van de CDA-fractie en voor zichzelf was begonnen 23 zetels gehad.
Iffy history maar toch. Dan waren de zetels voor hem wellicht van de VVD afgegaan en/of van het CDA natuurlijk, en in elk geval zat hij dan met de verkenners aan tafel. Wat zeg ik, was hij misschien zelf een verkenner geworden in plaats dat er, zoals nu, over hem werd geroddeld (ik kan het niet anders zien) door het verkenners-team in een per ongeluk aan de openbaarheid prijsgegeven notitie.
De vraag: Wat moeten we met Pieter, was dan geworden: Pieter, hoe zie jij de toekomst van Nederland, en hoe wil jij van een onbetrouwbare overheid naar een betrouwbare komen?

Wijffels noemde het in hetzelfde Buitenhof een keuze voor een ouderwetse industriële bestuursstijl gericht op control en command, of een open bestuursstijl waarin we de verhouding overheid/burger anders vorm gaan geven.

Maar naar mijn idee hebben we het hier niet alleen over stijl.
In de overgang naar een andere bestuursstijl zou volgens Wijffels Rutte een nieuwe ‘release’ nodig hebben, oftewel hij zou zichzelf opnieuw moeten uitvinden en dat zou kunnen, aldus Wijffels die heel filosofisch vind dat de opdracht van ieder mens in het leven is, om zichzelf steeds te vernieuwen.

Maar als het niet alleen om stijl gaat maar om een ander type persoonlijkheid, zoals naar mijn idee noodzakelijk zou zijn om die nieuwe politiek vorm te geven, gaat die ‘release’ van Rutte er niet komen.
Het verschil tussen Rutte en Omtzigt is immers dat Omtzigt zich kenmerkt als een man die het adagium ‘trouw zijn aan je principes’ op nationaal rechtsstatelijk niveau als ook op Europees niveau als hoogste goed in zijn vaandel heeft en daar de macht voortdurend aan herinnert.
Daarvoor is moed nodig zoals hij overduidelijk liet zien in de toeslagen-affaire waarin hij zelfs machtige leden van zijn eigen partij tegen zich in het harnas joeg. Zoals hij ook in de Raad van Europa corruptie aan de kaak stelde tegen het belang van fractiegenoten in.

De kunst van Rutte is dat hij voortdurend iets anders beweert, volkomen onbetrouwbaar is, grove fouten maakt en toch zo meebeweegt met populaire winden dat hij 35 zetels weet te bemachtigen en het nu zelfs weer voor het zeggen lijkt te gaan krijgen.
Maar ook Sigrid Kaag, die in een Abel Herzberg-lezing nog vurig betoogde tégen het wegkijken, verdedigde (met een zuinig mondje dat wel) het perfide gesjacher met 100 vluchtelingenkinderen nadat het Moria-kamp was afgebrand en zeker 170 gemeenten in Nederland 500 kinderen wilden opvangen.

Een ideaal hebben of verkondigen is iets anders dan ervoor stáán, blijkt telkens weer.
Omtzigt maar ook Leijten zijn mensen die hebben laten zien dat ze ‘staan’ voor wat ze voorstaan, ook al kost het ze veel aan gemoedsrust en etiketten als ‘lastig,’ ‘moeilijk om mee samen te werken,’ etc.

Op dit moment lijkt het erop of we in dit land alleen maar bezig zijn met de vraag ‘whodunit?’. Van wie is deze notitie over Omtzigt afkomstig? Wie wil hem weg hebben met zijn 342.000 voorkeurstemmen? Wie wil hem ontheffen uit zijn functie?
Het ironische is wel dat Omtzigt professor Cleveringa als groot voorbeeld zag, de man die zich openlijk verzette tegen de bezetter en het ontslag van zijn joodse collega professor Meijers, en wist, dat hem dat de kop zou kosten, en toch deed hij het. Ontheffing uit zijn functie volgde.
In Omtzigts woorden: “We kunnen van Cleveringa leren dat we de moed moeten hebben om grenzen te stellen, om soms de confrontatie te verkiezen boven de lieve vrede, om het principiële pad te bewandelen juist omdat dat in sommige gevallen de enige doelmatige weg is in de praktijk”.

Omtzigt is geen prinzipiënreiter, hij is ook degene die stelt dat onze modellen weinig meer met de werkelijkheid te maken hebben en hij laat dat in zijn boek aan de hand van voorbeelden overtuigend zien.
Waar ik in mijn ondenkbare denkbaarheid erg benieuwd naar zou zijn is hoe deze Pieter als premier om zou gaan met de modellen die bij het Corona-beleid worden gebruikt.
Henk van Essen, de chef van de Nationale Politie, liet (ook in Buitenhof) weten dat het maatschappelijk draagvlak voor de maatregelen begint te schuiven. De onvrede neemt toe, aldus Van Essen. Voor hem en de politie zijn juist duidelijkheid en maatschappelijk draagvlak essentieel.

Zou onder Omtzigt dát nou precies gaan veranderen als deze gebruikte modellen tegen het licht van de maatschappelijke werkelijkheid en dito draagvlak worden gehouden?
En er een premier is die betrouwbaar en overtuigend overkomt?

Het échec van GroenLinks

Er zijn veel dingen die opvallen bij deze verkiezingen.
Zo slaagde de man, onder wiens leiding de afstand overheid/burger met rasse schreden groeide (zie mijn blog van twee weken terug), en die inmiddels Teflon Mark wordt genoemd, erin, weer het grootste aantal zetels te verwerven op persoonlijke titel en natuurlijk als manager van de BV Nederland in Corona-tijd.
Ook de grote winst voor D66 is opvallend en doet mij natuurlijk goed als oudje die met nostalgie terugkijkt op de jaren zestig en zeventig. Heel bijzonder dat die tijd, die inmiddels door velen als onrealistisch is getypeerd, nu zo wordt geëerd in de winst van Sigrid Kaag en haar partij.
Ik hoop vooral dat Sigrid haar been stijf houdt waar het gaat om Europa en mensenrechten. En zeker waar het de humanistische ethiek van D66 betreft: Voltooid leven, abortus en het homohuwelijk. Dat laatste is door paus Franciscus in de ban gedaan helaas. Homoseksuele relaties mogen niet ingezegend worden, aldus de door de paus getekende verklaring. Geen probleem natuurlijk dat Kaag gelovig katholiek is, maar ik hoop van harte dat ze wat dat betreft een eigen D66-koers blijft varen.

Hier wil ik het over het échec van GroenLinks hebben. Mijn focus ligt hierbij op Amsterdam.
Het is de partij waar ik op stemde bij de vorige verkiezingen en met mij vele Amsterdammers.
Bij de Kamerverkiezingen in 2017 haalde GL in Amsterdam 19,8 procent van de stemmen en stond daarmee op kop. Bij de Gemeenteraadsverkiezingen in 2018 haalden ze zelfs 20,4 procent, en in 2019 bij de Europese verkiezingen 23,5 procent!
Nu zijn ze dan gehalveerd tot 10,3 procent en moeten ze zowel de VVD als D66 boven zich dulden.

Hoe kan dit??
Ik praat nu even voor mezelf. Ik ben woonachtig op IJburg, dat het landelijke nieuws heeft gehaald met het verzet tegen windturbines, een verzet dat ook in de verkiezingsdebatten tegen Jesse Klaver in stelling is gebracht.
Maar ook het onderwerp biomassa kwam aan de orde bij Nieuwsuur.

Fenna Swart, ex-lid van Stadsdeelcommissie Oost stelde Klaver zeer kritische vragen over biomassa. Zij is uit de Commissie gestapt als GroenLinks-vertegenwoordiger omdat ze zich niet meer kon vinden in het pro-biomassa partijstandpunt.

Het onderwerp speelt op IJburg omdat aanstaande bewoners van het in aanbouw zijnde Centrumeiland aldaar de vervuilende gevolgen gaan ondervinden van de biomassa-centrale in Diemen.

Zelf sinds vier jaar bewoner van deze wijk, woonde ik een avond bij met Johan Vollenbroek, bekend van de rechterlijke stikstofuitspraak door hem geïnitieerd, en liet mij overtuigen dat het GroenLinks-standpunt over biomassa volstrekt achterhaald is. Er is wel degelijk sprake van Co2-uitstoot en -vervuiling en misschien nog het belangrijkste: De bomen gaan eraan, en ook al is dat in andere landen zoals Estland. Dat kan toch niet de bedoeling zijn van een klimaattransitie. Ik schreef en publiceerde in ons blad IJopener, waar ik in de redactie zit, een gedicht met de titel:

“Geschiedenis van een foute investering, oftewel hoe bomen het loodje leggen”.
Ik beëindigde het gedicht met:

GroenLinks is om,
en vindt zichzelf voor de beoordeling van de benodigde vergunningen te dom,
een fikse miljoeneninvestering van Wiebes doet de rest,
en zo bevuilt Nuon’s opvolger
straks ons tot nog toe schone IJburgse nest,
legt het oerbos het loodje
en haakt de politiek ons pootje.
(IJopener, december 2019)

Ook over het verzet tegen de windturbines door Windalarm verscheen van mijn hand een stuk in de IJopener. Daarin gaf ik oa aan dat het geen zin heeft turbines op 350 m afstand van huizen te plaatsen omdat de praktijk leert dat je die te vaak zou moeten stilzetten.
Juist dat argument werd door het stadsbestuur en wethouder Van Doorninck gebruikt om uiteindelijk en veel te laat af te stappen van het idee om IJburg met deze korte afstand-turbines te belasten.

Er zijn wat mij betreft twee grote fouten die de GroenLinks-bestuurders maken zowel op het terrein van de biomassa als alternatief voor de fossiele industrie als op het terrein van de windturbines.
De ene is domheid (men had al sinds 1995 kunnen weten dat biomassa geen werkelijke optie kan zijn, aldus Vollenbroek) en de tweede is arrogantie van het type dat we kennen van CDA- en PvdA-bestuurders als ze te lang of te vanzelfsprekend de macht in handen hebben.
Wat dat betreft maakt het kennelijk niet zoveel uit van welke partij iemand is die op het pluche belandt.