Categoriearchief: Blog van Joyce

Jijbakken

Twee steenrijke oude mannen die staan te jijbakken, zo zou je het debat kunnen benoemen dat vannacht plaatsvond tussen de twee presidentskandidaten Trump en Biden.
Natuurlijk was iedereen blij dat het dit keer niet zo’n chaos was als de eerste keer dat ze elkaar troffen maar toch…

Als Biden Trump aanpakt over diens gebrek aan transparantie en belastingontwijking laadt Trump onmiddellijk de verdenking op Biden dat hij corrupt is, gespekt wordt door Wall Street en via zijn zoon geld doorgesluisd krijgt vanuit de Oekraïne. Ook wordt er nog even bij vermeld hoeveel huizen Biden wel niet bezit.
Als Biden Trump ernstig verwijt dat hij 500 kinderen aan de Mexicaanse grens scheidt van hun ouders, die ze niet meer terug kunnen vinden, herhaalt Trump tot vervelens toe dat Obama en Biden kooien gebruikten bij hun deportatiebeleid.
Als het over racisme gaat roept Trump niet alleen dat hij geen racist is maar dat Biden ooit meer dan 20 jaar geleden heeft geroepen dat zwarten roofdieren zijn en een wet heeft geïntroduceerd waardoor velen uit de zwarte gemeenschap die verslaafd waren, in de gevangenis belandden.

Trump had duidelijk twee strategieën.
In de eerste plaats om zijn tegenstander waar het maar kon te criminaliseren (deed hij bij Clinton ook), zodat de potentiële kiezers gaan twijfelen aan Bidens integriteit en ten tweede om bij alle kritiek op de afwezigheid van een plan gedurende zijn vier jaar durende presidentschap terug te geven dat Biden in al die jaren dat hij vice-president was ook niets had gedaan.
De eerste strategie kun je de ‘integriteit’-jijbak noemen, de tweede  de “no plan’-jijbak.

Zowel bij het eerste debat dat ik heb gevolgd vanuit Schiermonnikoog waar ik een midweek doorbracht, als nu weer, betrapte ik mezelf erop dat ik vooral de niet-stemmer in Amerika steeds beter begon te begrijpen.
Waarom zou je eigenlijk gaan stemmen?
Zou het echt veel uitmaken, de ene zeventigplusser die van alles zou gaan doen en zulke goede intenties had maar feitelijk weinig had gedaan gedurende zijn jarenlange ervaring als vice-president of de andere schreeuwlelijk die zichzelf als alfa-aap boven alles stelde dus ook boven het landsbelang?

Ook viel me op dat er duidelijk gemiste kansen waren voor Biden.
Waarom pakte hij Trump niet aan op zijn idiote en nooit vertoonde bestuursstijl zoals ‘governing by twitter’? Of het constant aantrekken en vervolgens weer ontslaan van uiteenlopende adviseurs en medewerkers zodat het Witte Huis een organisatorische puinhoop werd?
Of het feit dat Trump het geen probleem vond om mensen om zich heen en zelfs publiek met zijn Corona te besmetten, dit alles met slechts één doel namelijk om te laten zien dat hij zo’n sterke en machtige superman was?

En hoe zat het met het klimaatverhaal?
Eigenlijk kwam het verhaal van Biden er vooral op neer dat hij met zijn gerichtheid op duurzaamheid een enorme hoeveelheid banen schiep en de economie juist liet groeien, terwijl Trump, niet gehinderd door enige belemmering om de waarheid te spreken, hoog opgaf over de schone lucht in Amerika.
Waarom viel Biden hem niet aan op dit punt eventueel met humor, zeggende dat hij zo jaloers op Trump was omdat hij nooit gehinderd werd in zijn verhalen, door het idee dat hij de waarheid zou moeten spreken, of althans er dicht in de buurt zou moeten zijn.
En vervolgens aangeven voor hoeveel co2 uitstoot Amerika op dit moment verantwoordelijk was?
Maar ook hoe zoveel Amerikanen zwaar leden onder de natuurrampen die in ernst meer en meer toenamen? Okay hij was voor de afname van oliegebruik en fossiele brandstoffen met als streefdatum 2050, maar mij leek dit wel erg schraal. Zeker omdat hij ‘fracking’ niet wou loslaten.

Ik had zojuist het essay van Paul Verhaeghe gelezen: Houd afstand, raak me aan, waarin hij een pleidooi doet voor een radicaal andere economische oriëntatie van groei naar duurzaamheid. “We leven,” aldus  Verhaeghe, “onder een nooit-is-het-genoeg-ideaal”.
Wellicht is dat wel de zogenaamde American dream en verdedigt Trump dat ideaal voor juist de rijken. Maar ook Biden kwam zelfs niet in de buurt van een werkelijk alternatief, wellicht uit angst voor ‘socialist’ te worden uitgemaakt.
De poging van Trump om Biden als zodanig neer te zetten, omdat hij de minimumlonen wou verhogen, mislukte, maar het tegenargument van Biden dat hij van Sanders had gewonnen juist omdat hij geen socialist was, vond ik schamel en zelfs wat beschamend.

Eigenlijk vond ik zijn beste statement nog, wat hij een paar keer herhaalde, dat er wat hem betreft niet sprake was van blauwe of rode staten maar van een ‘United’ States met een gemeenschappelijk karakter zoals gelijke behandeling en dat internationale regels er waren om de macht van landen als China in te perken.
En dat het daarbij belangrijk was dat Amerika zijn vrienden, Engeland, Europa, niet liet vallen.

Eén ding was wel duidelijk. Dit debat was in elk geval voor de kijker beter te volgen dan het vorige, dat vrijwel uitsluitend een over en weer scheldkanonnade leek.

De meeste hulde ging wat mij betreft dan ook niet naar Trump of Biden maar naar Kristen Welker van NBC-news, de moderator die de twee machtige mannen standvastig en helder en eigenlijk tot ieders verbazing onder controle had.

Ode op NAP, mijn café

De horeca moet dicht. We gaan weer met de hamer slaan, heb ik begrepen van Rutte.
Het deed me denken aan de song ‘If I had a hammer’ uit 1962, die we enthousiast meezongen op mijn eindexamenfeest.
Interessant dat zijn metaforen van de hamer en de dans die elkaar bij de bestrijding van het bekende virus zouden moeten afwisselen, afkomstig zijn uit een artikel van Tomás Pueyo in de Journal of the American Association.
Een heel helder stuk waarin hij aangeeft dat de R-waarde leidend zou moeten zijn.
Met het reproductiegetal (R) wordt ingeschat hoe snel het virus zich verspreidt en ook in verband daarmee hoeveel mensen één persoon in de tijd besmet.

Nu is het probleem dat we in dit land inmiddels de kluts allang kwijt zijn wat betreft het bron- en contactonderzoek en dat ook het testen veel te traag geschiedde.
Van 80 procent van de besmettingen weten we de bron niet.
Maar ondertussen geeft Wilders alweer de schuld aan de allochtonen (die achter de voordeur elkaar veel zouden aansteken), Rutte de schuld aan ons allemaal, Ben Coates (een genaturaliseerde Engelsman) de schuld aan onze poldermentaliteit en moet anderzijds (heeft weinig met al deze referenties te maken) de hele horeca dicht.
Voor Pueyo, die verwijst naar landen als Zuid Korea en Singapore, gaat het in de eerste plaats om testen, testen en het bron- en contactonderzoek en juist daarin falen we dus!

Enfin, terug naar de horeca. Ik wil deze blog gebruiken een dichterlijke ode te wijden aan mijn stam-café/restaurant hier op IJburg: NAP.
Zonder NAP wordt het leven voor mij , oudere alleenstaande, een stuk zwaarder en ongezelliger en ik voel me bij NAP, ook al vanwege hun voorzorgsmaatregelen en vriendelijkheid volkomen VEILIG!
Tot nog toe geen Corona gemeld daar (itt de professionele sportbeoefening, of op scholen en in de zorg).

Geluk in tijden van Corona

Het overvalt me
dankbaarheid
ontroering
één met het moment

Is het de koffie
de herkenning
van haar
die mij die koffie brengt?

Mijn hond aait
plezier uitstraalt
in haar vak
zijn het de kaarsen

De stemmen
die zacht
om me heen cirkelen
als een warme deken

Of is het de krant
de lettertekens
die de wereld
weergeven

Maar minder grimmig
lijkt het
meer een idee
representeren

Van wat mijn aandacht
vangt
van wat mijn ogen
kunnen lezen

Van dat mijn hersens
zich nog kunnen concentreren
dat mijn geest
nog helder is

Maar geluk
ontroering
is zoveel meer
dan dat…

Antwoorden op de vragen uit mijn vorige blog:

Vraag 1: 38
Vraag 2:  tot 25 juni 2020: In 2019 zijn er 4 oproepen gedaan, waarvan 4 ook de Noordelijke route kozen. In 2020 zijn er 17 oproepen gedaan waarvan er 13 de Noordelijke route kozen
Vraag 3: Er zijn op 11/12 februari van dit jaar 7 containers verloren door de Rauma
Vraag 4: De kustwacht heeft geen bevoegdheid om schepen die uit Duitsland komen een dringend advies te geven.

Hoe weerloos is Schier? (deel 2) Met prijsvragen.

Beste lezers,

In vorige blogs (ook van augustus 2019) heb ik aangegeven hoe de ramp die zich voltrok op de Waddeneilanden en de kwetsbaarheid van deze eilanden mij aangrijpt en waarom.
In dit blog wil ik als niet-deskundige buitenstaander enige vraagtekens plaatsen bij de huidige situatie die me overigens zeer doet denken aan wat de kritiek is op het Nederlandse Corona-beleid op dit moment: vaag, dubbelzinnig en niet effectief.
Maar ik wil vooral de trouwe lezer interactief benaderen met mijn vragen.
En jazeker: er staat iets tegenover!!!

Even terug: In de nacht van 1 op 2 januari 2019 verloor de MSC Zoe 342 containers waarvan nog steeds 8 ton lading op de zeebodem ligt. De vraag is ook hoeveel daarvan benzoylperoxide is en lithium-ion batterijen.
De Onderzoeksraad voor Veiligheid ging aan de slag met de vraag: Hoe kon dit gebeuren en hoe kan dit in de toekomst worden voorkomen.
De Onderzoeksraad deed vervolgens al een waarschuwing uitgaan aan de kustwacht (zie kustwacht.nl/dossiers) op 31 oktober 2019 voor het varen met schepen, vergelijkbaar met de afmetingen van MSC Zoe, op de Zuidelijke vaarroute nabij de Waddeneilanden.
Sindsdien zendt de kustwacht dagelijks een navigatiebericht uit naar de scheepvaart.
Vraagje voor de lezer: hoeveel schepen denkt u dat er dagelijks langs de Zuidelijke vaarroute trekken?
Voor het juiste antwoord heb ik een leuk prijsje in gedachten: een Waddenshirt met het opschrift: Wees wijs met de Wadden. Moeilijk te krijgen omdat het huidige shirt de tekst bevat: Wijs met de Wadden (wees is er dus afgevallen).

In het navigatiebericht staat dat bij golfhoogten vanaf 5 meter en slecht weer schepen langer dan 300 meter en breder dan 40 meter kans hebben om de zeebodem te raken op de Zuidelijke vaarroute.
De alternatieve Noordelijke route wordt aanbevolen ter hoogte van Texel als de schepen kunnen kiezen tussen die vaarroutes.

Even een vergelijking met de mondkapjes problematiek: Hierbij wordt zelfs ‘dringend’ aanbevolen.
Even weinig effectief, want dit advies dat aan schepen aan de kapitein wordt gegeven is en blijft een advies dat de kapitein niet hoeft op te volgen.
De kustwacht heeft namelijk geen mandaat om verkeersaanwijzingen op te leggen.
Kijken we nu even naar het aantal actieve oproepen, met een update tot 25 juni 2020 dan vraag ik u als lezer alweer: hoeveel oproepen zijn er in 2019 gedaan en hoeveel in 2020?
En zijn de oproepen die zijn gedaan allemaal opgevolgd?
Hoeveel zijn er opgevolgd en hoeveel niet?

Degenen onder u die de site van de kustwacht hebben bekeken weten het antwoord.
Zo moeilijk is dat niet, maar alweer een T-shirt in het vooruitzicht: Wel naam en adres vermelden en maat natuurlijk. En als ik het oude niet kan krijgen, dan maar het minder activistische nieuwe shirt!!!

De derde vraag: Denkt u dat er sinds deze praktijk van de kustwacht geen containers meer zijn verloren? Of toch wel en eventueel hoeveel dan? (strikvraag)

Laatste heikele vraag: Heeft de kustwacht de mogelijkheid schepen die vanuit Duitsland komen te adviseren?

En tot slot: Heeft minister Cora van Nieuwenhuizen al een aanpak voorgesteld op basis van het advies van de Onderzoeksraad van 25 juni jl? Heeft zij al met het oog op de aankomende herfststormen overleg gevoerd met de internationale organisatie met regelende bevoegdheid de IMO?

Ik wens u veel succes met het beantwoorden van deze vragen.
In het volgende deel, deel 3, geef ik de antwoorden, maar ik zal u de tijd geven, in elk geval een week.

Hoe weerloos is Schier? (deel 1)

“Alles van waarde is weerloos”, is een citaat uit het gedicht van Lucebert uit 1974 en nog steeds heel veelzeggend vooral de laatste strofe: “Alles van waarde is weerloos, wordt van aanraakbaarheid rijk en aan alles gelijk, als het hart van de tijd, als het hart van de tijd”.

Op 13 augustus 2019 schreef ik een blog getiteld: Met boosheid schiet je niet zoveel op. Ik citeerde daarmee de burgemeester van Schiermonnikoog, Ineke van Gent, die in een uitzending van Een Vandaag nogal laconiek was overgekomen in haar reactie op de ramp die in de nacht van 1 op 2 januari had plaatsgevonden voor de kust van de Waddeneilanden.
Deze ramp was veroorzaakt door de MSC Zoë en heeft de gemoederen op de getroffen eilanden zeer bezig gehouden.
Maar niet alleen hen.
Ik behoor tot degenen die haar as op dit eiland wil laten verstrooien. Overigens niet om daarmee voor meer vervuiling te zorgen!

Waarom?
Omdat ik een aankomende overspannenheid in mei 1980, na een hectische periode in de Leidse gemeenteraad, heb kunnen tackelen.
Omdat ik aan Schiermonnikoog mijn eerste kind te danken heb (deze eerste is tot stand gekomen op een prachtige dag begin oktober datzelfde jaar in de Kobbeduinen en heeft de weg gebaand voor nog twee later).
Omdat ik mijn promotie aan deze rustige, autoloze plek te danken heb.
Diezelfde oktober 1980 ben ik begonnen met drie maanden hard werken aan de laatste loodjes van mijn proefschrift dat in juni 1981 zou verschijnen.
Omdat ik sindsdien zeker eenmaal in de twee jaar mij heb teruggetrokken op dit eiland om in alle rust mij te concentreren op de artikelen, adviezen en publicaties die ik aan het voorbereiden was of later om gedichten te schrijven over vergane liefdes…
Omdat deze plek een thuishaven geworden was, waar alles hetzelfde leek te blijven en waar ik, wat voor weercondities ook, door het gevoel één te zijn met de natuur, met het uitspansel vol sterren in de donkerte ’s nachts, mezelf altijd weer terugvond.

Ik stuurde de kritische blog op naar Ineke van Gent en zij reageerde heel sportief.
We kregen een mailuitwisseling en zij nodigde mij tenslotte uit om, als ik weer op het eiland was, met haar koffie te drinken.
Dus toen ik deze week een midweekje geboekt had met een vriendin plus hond, zag ik mijn kans schoon en maakte een afspraak. Helaas kreeg ik vlak van te voren te horen dat het haar toch niet lukte vanwege afspraken aan de wal.
Kan altijd, geen punt.
Ik had mij inmiddels redelijk goed georiënteerd en slechts één grote vraag aan haar: Wat was er gebeurd met de serieuze maar ook gematigde en in principe haalbare aanbevelingen van het rapport van de Onderzoeksraad voor Veiligheid van juni jl?

Daarin werd de mogelijkheid genoemd om de gevaarlijke zuidelijke route bij storm niet bevaarbaar te achten voor containerschepen. Nederland kan dit niet alleen beslissen. Dat moet in internationaal verband, maar zoals het rapport stelt: “De erkenning van de Waddenzee als kwetsbaar natuurgebied door de IMO (organisatie van de VN voor maritieme zaken) schept voor de betrokken kuststaten Nederland, Duitsland en Denemarken wel mogelijkheden om aanvullende (beperkende) maatregelen voor te stellen bij de IMO.
(Zie ook het Zeerechtverdrag van de Verenigde Naties: “De doorvaart is onschuldig zolang zij geen gevaar oplevert voor de vrede, de orde of de veiligheid van de kuststaat”.)
Waren hier stappen in genomen en welke?

Kennelijk kon die vraag nu niet door haar, noch telefonisch, maar ook niet door een wethouder Leefbaarheid beantwoord worden, zo begreep ik van de medewerkster van het stadhuis die ik aan de telefoon kreeg. Er was volgens deze medewerkster geen schriftelijk stuk over de problematiek en Van Gent had het te druk om mij terug te mailen of te bellen. En zij was toch echt de enige die informatie had. Uit de website van Schiermonnikoog werd ik al helemaal niet wijzer en toen ik de kustwacht wou contacten bleek ik eerst een verkeerd nummer en vervolgens een niet functionerend nummer te hebben gebeld. Thuis had ik natuurlijk het blad van de Waddenvereniging al gespeld maar daarin staan erg leuke weetjes en gezelligheden maar ook geen antwoord op het genoemde rapport, behalve misschien het genoemde feit dat er nog 8 ton rotzooi op de bodem van de Noordzee was te vinden… Waar ik dan weer niet echt vrolijk van werd.

Tja..
In mijn hoofd begonnen allerlei complottheorieën op te doemen.
Zou de burgemeester mij te lastig of te kritisch vinden? Was zij, maar misschien ook het openbaar bestuur, en zeker de enthousiaste minister Cora van Nieuwenhuizen die heel Holland plat gooit met asfalt, wellicht niet echt geneigd de aanbevelingen serieus te nemen?
Was Corona, Corona misschien het afleidingsmiddel bij uitstek?

En natuurlijk bedacht ik radicale oplossingen zoals: Waarom niet samen met Urgenda een kort geding starten tegen de staat met als inzet het lakse optreden nu de aanstaande herfststormen wellicht het eiland weer opnieuw met onmogelijke bergingsoperaties zouden confronteren?
Ik werd ongeruster en ongeruster en noch mijn gezelschap noch de rust van het eiland konden mijn gemoederen sussen. Toen maar contact opgenomen met genoemde Urgenda, de milieubeweging waar ik grote bewondering voor heb. Onder het motto: ach niet geschoten altijd mis.

En ja hoor, diezelfde middag werd ik teruggebeld door Antoine Maartens van Urgenda.
Graag maak ik hierbij reclame voor zowel Antoine als Urgenda want nu bleek ik echt met een kenner te maken te hebben die mij niet alleen tipte over relevante sites en informatie maar ook een goede zeiler met kennis van wind en zee bleek te zijn.
Heerlijk is het toch als een mens een ander mens treft die werkelijk zonder direct eigen belang zijn kostbare tijd voor je uittrekt en precies aansluit op je behoeften aan onderzoek en kennis. Antoine bleek een optimistisch en tegelijkertijd reëel mens, een bijzondere combinatie (zie mijn vorige blog). Ach Joyce, zei hij, je moet het niet op beleidsniveau zoeken, daar valt weinig te verwachten, maar meer op het niveau van de praktische uitvoering.
Een richtlijn aan de kustwacht was nog het meest haalbare begreep ik.
En hij eindigde ons boeiende gesprek met de verzuchting dat we nog meer bergingsacties konden verwachten op een wijze zoals Marion Koopman ons inmiddels wat betreft Covid 19 al al onze illusies heeft ontnomen door aan te geven dat we voorlopig nog niet van het virus af zijn en ook de vaccinatie slechts een tijdelijk effect zal hebben.

Dit blog wil ik graag eindigen met een hiep hiep hoera voor Antoine!
Het inhoudelijke vervolg leest u aanstaande week.

Verhalen en vergezichten

In een tijd dat het virus weer toeslaat, maar de gemoederen in de media ook oplopen over hoe je Corona tegemoet moet treden, en of je de overheid nog kan vertrouwen, is het misschien nuttig even achterover te gaan leunen en te gaan beschouwen.

Want deze Corona-crisis levert in elk geval één ding op en dat is naast verwoed getwitter, verhalen en vergezichten over de crisis en over hoe het verder zou moeten.
Zo heb ik oa tot mij genomen: Zo houd je moed in een tijd van verdeeldheid van de Turkse auteur Elif Shafak, in Nederland niet zo bekend maar in Turkije des te meer.
Zij gelooft in de herscheppende kracht van verhalen om  mensen samen te brengen, onze cognitieve horizon te verbreden en langzaam maar zeker meer empathie en wijsheid te ontwikkelen. Zij stelt dat een overmaat aan optimisme heeft geleid tot laksheid en onwetendheid, tot een illusie van eeuwige vooruitgang.
Juist een mix van optimisme en pessimisme is nodig; het pessimisme van het intellect, het optimisme van de wil. En voor emoties moeten we vooral niet bang zijn.

Philip Blom haakt aan op het idee van het belang van verhalen in Het grote wereldtoneel. Over de kracht van de verbeelding in crisistijd.
Middels vijf voorbeelden van narcistische krenkingen die de mens heeft moeten doorstaan door de eeuwen heen (zoals dat de aarde om de zon draait en de mens niet het middelpunt is van het universum) komt hij tot de conclusie dat de enige mogelijkheid om een afglijden richting intensivering van de angst en gebruik ervan door autoritaire regiems te voorkomen is een reden te creëren voor rationele hoop. “Geen enkel intelligent wezen gelooft nog dat het bestaande economisch systeem en het consumptieniveau van onze tijd nog een of twee generaties kan worden voortgezet, een gedachte die rond 1900 of 1950 nog vanzelfsprekend zou zijn geweest. Dat maakt wel duidelijk dat we ons aan het eind van iets bevinden”.
Wat we nodig hebben is, aldus Blom, verbeeldingskracht, een nieuw verhaal of verhalen om een nieuwe werkelijkheid te beschrijven en houdingen te sterken die aansluiten bij die werkelijkheid nu de kloof tussen verhaal en werkelijkheid in de rijke wereld steeds groter wordt. “Verhalen bieden een keuze  uit metaforische universums. De aarde als godin en actor, als barende en handelende  grootheid is iets anders dan de aarde alleen als oppervlak: opengebroken, onder het beton bedolven, doorboord, verbrand, gerooid, verziekt.”
Maar kan dat wel, vraagt hij zich af. Kunnen we de orde van de wereld zoals die in de hoofden van mensen bestaat wel zo sterk veranderen dat ze overeenkomt met een veranderde werkelijkheid. Hij noemt het de omega-fase als er sprake is van een fase van extreme en rampzalige neergang maar een bedrijf de oplossing zoekt in meer van hetzelfde en er geen concept is voor een kwalitatief andere toekomst.
Daar lijkt het nu wel op als we in de politiek zien dat richting de verkiezingen er accenten lijken te verschuiven maar er geen werkelijk hoopgevende nieuwe perspectieven worden geboden.

Welk verhaal moeten we elkaar gaan vertellen? Hoe groot moet onze verbeelding zijn?
Ikzelf ben dol op verbeelding maar het ingewikkelde met het woord is wel dat verbeelding ook staat voor ‘het hoog in de bol hebben’. Verbeeld je maar niks, was het motto in mijn jeugd nog. Of ‘doe maar gewoon dan doe je gek genoeg’.
Erg Hollands vond ik altijd en ik legde dan de associatie met gereformeerd of op zijn minst protestants.
Niet helemaal mijn cup of tea. Maar nu, nu we inmiddels miljonair-fairs heel gewoon vinden in dit land en de American dream zijn gaan volgen met alle ecologische voetstappen van dien, vraag ik me af of dat doe maar gewoon nog zo gek niet is, eigenlijk.
Waar is dat oerhollandse verhaal eigenlijk gebleven?
Dat van ‘small is beautiful’, grappig dat we dat dan weer in het Engels zeggen en van het besef dat je niet heel ver weg hoeft te gaan om het goed te hebben.
Dat hebben we ervaren in Corona-tijd, die helaas nog niet voorbij is, alleen is de focus veranderd. De herwaardering van de eigen omgeving heeft inmiddels, zo lijkt het, plaatsgemaakt voor ‘ik doe niet meer mee’-aandachtvragerij van BN’ers die inderdaad dan weer meer in de publiciteit zijn.
De aandacht verleggen naar wat mooi en goed is, naar initiatieven die al bestaan en de rationele hoop vertegenwoordigen en in de praktijk brengen zoals bv Tegenlicht liet zien afgelopen zondag met een zoektocht naar nieuwe bedrijfsmodellen en een interessante kijk op ons financiële systeem en hoe dat anders kon.
Stel dat we op sociale media maar ook op de radio en tv eens niet uitgingen van goed nieuws is geen nieuws maar juist die initiatieven een podium zouden geven die wel inhaken op de noodzakelijke verandering…
Een combinatie van oud en nieuw.
Misschien is daar niet eens zoveel verbeelding voor nodig.

Colijn revisited

Op 22 februari 2013 schrijft Thijs ten Raa in de Volkskrant over zijn ouders die uit Duitsland vluchtten in de jaren dertig: “Mijn moeder kwam hier begin 1933 als vluchteling uit Duitsland. Mijn vader mocht niet meer werken in Hamburg. De familie moest zeven jaar knokken voor immigratiepapieren. Het probleem was dat de regering Colijn de bevriende regering Hitler niet voor het hoofd wilde stoten en had besloten dat van de Duitse immigranten [waarvan het overgrote deel Joods; opmerking van schrijver dezes], slechts 10 procent Joods mocht zijn”.
Kijken we nu 87 jaar later naar hoe wij – althans onze regering – omgaat met vluchtelingen uit landen als Syrië en Afghanistan die in een volstrekte noodsituatie verkeren, dan kun je zeggen dat de Colijn-mentaliteit weer gewoon terug is.
Een ramp zoals die zich in Moria voltrok is voor deze regering inclusief partijen als de ChristenUnie en D’66 aanleiding om een rekensom te maken, die in elk geval de rechtse kiezer niet tegen het hoofd stoot. 100 binnenlaten om die 100 dan weer af te trekken van het toekomstige aantal.

Bovendien wordt de ramp nog eens aangegrepen om  te bepalen dat overlastgevers met een verblijfsvergunning sneller uitgezet kunnen worden en dat de asielprocedure wordt ingekort door het samenvoegen van gehoorprocedures bij de IND. Minder zorgvuldigheid dus. Een ramp aangevat om twee VVD-punten er doorheen te jassen, zonder dat kennelijk de mensenrechten-gevoelige partijen CU en D’66 (motto: laat iedereen vrij, laat niemand vallen) achter hun oren gaan krabben. Of misschien krabben ze achter hun oren maar vergeten een ander lichaamsonderdeel en wel de ruggengraat.

Nog sterker Sigrid Kaag die zich opwerpt als mensenrechten-mens (zie mijn vorige blog) geeft in het Volkskrant-interview van zaterdag jl  op de terechte spiegel die haar wordt voorgehouden aan: “Als D’66-lijsttrekker zeg ik: je kunt niet alles en iedereen binnenhalen, je wilt illegaliteit tegengaan en je wilt ook echt een einde maken aan asociale veilige-landers, die moeten terug naar eigen land, maar voor de veiligheid en opvang van kinderen onder de 5 jaar moeten we niet bang zijn”.
Wetende dat alleenstaande kinderen onder de 5 jaar in elk geval in Moria moeilijk zijn te vinden. Dat laatste is een opmerking van mij.

Is deze Sigrid Kaag een wolf in schaapskleren?
Doet ze zich heel ruimdenkend voor maar is ze als puntje bij paaltje komt ook beducht voor de kiezer ter rechterzijde van D’66??

Er zijn twee bijzonder merkwaardige dingen aan de hand met deze kwestie Moria, waar ik tot nog toe weinig over hoor.
1. Waar blijft de stem van de VNG die zegt dat als het kabinet het Corona-beleid wel toevertrouwt aan gemeenten, waarom ze dat niet doet ten aanzien van de opvang van vluchtelingen uit Moria? (170 gemeenten willen mensen opnemen.)
2. Tot nog toe schat dit kabinet in dat veel rechtse  kiezers dadelijk naar Wilders en Baudet gaan lopen als  aan de noodoproep van de Grieken gehoor wordt gegeven.
Maar ook nu al met deze koehandel slaan deze partijen die, en dat is in hun voordeel, geen rekening hoeven te houden met iets als een humanitair geweten, er munt uit.
Iets anders en een niet berekend effect van deze Colijn-methode is dat kiezers die nog wel in hun vaandel hebben ‘We are the people’ (zie mijn vorige blog over Kaag en haar Ted-talk) en ieder mensenleven telt, christelijk of niet, zich kunnen gaan afkeren van de politiek en zwaar teleurgesteld en zich onmachtig voelend de stelling gaan huldigen: al die politici in Den Haag zijn onbetrouwbaar, cynisch en alleen uit op macht, ook de zogenaamd ethischen, ik stem niet meer.
Dat betekent dat deze potentiële stemmers op partijen als D’66 en CU maar misschien ook CDA het laten afweten…
Was dat wat u wou, mevrouw Kaag, was dat wat u wou, mevrouw Schouten, was dat wat u wou, meneer Seegers of meneer Jetten???

Schandvlek

Op 31 augustus j.l schreef Sheila Sitalsing in de Volkskrant een column over het asielbeleid onder de titel: “De Griekse kampen zijn een schandvlek op het rijkste en best ontwikkelde continent van de wereld”.
Het beruchte kamp Moria op het Griekse eiland Lesbos, waar 13.000 mensen onder de meest erbarmelijke omstandigheden verbleven en inmiddels opgesloten zaten vanwege de Corona-lockdown, is afgebrand.
De bewoners zijn geëvacueerd heet het, maar wat wordt bedoeld met evacuatie is vooralsnog onduidelijk. Ik krijg meer de indruk dat ze zijn verspreid over het eiland en in de open lucht maar ergens een schuilplek moeten zoeken.
Onder deze omstandigheden is er een noodsituatie ontstaan die om Europese solidariteit vraagt. Nederland zou daarbij voorop moeten lopen.

Wij kunnen toch niet meer ‘wegkijken’ en ‘onverschillig’ zijn? Ik citeer hier even de lijsttrekker van D’66, Sigrid Kaag die in haar Ted Talk over de VN spreekt over “We the people” en in haar Abel Herzberglezing waarschuwde voor onverschilligheid.
Haar collega in dit kabinet is Carola Schouten die nog eens uitlegde bij Zomergasten wat haar diepste (christelijke) drijfveren zijn. Menselijke waardigheid, liefde voor de medemens en ethisch handelen staan bij haar voorop.

Hoe kan het dan dat tot nog toe Nederland 500 alleenstaande kinderen uit Moria niet op wou nemen, maar de ‘schuld’ wou afkopen met een bedrag van 3,5 miljoen te besteden door Johnny de Mol en zijn trawanten van Movement On The Ground in het land zelf?
Terwijl al 165 gemeenten en vele vrijwilligers plus NIDOS klaarstonden om de kinderen hier op te vangen?
In Griekenland was de redenering van de staatssecretaris (zie mijn blog van 9 maart jl, Brief aan Ankie Broekers-Knol) zou de opvang structureler zijn…
Verspreid over 3 jaar zouden 500 kinderen worden opgevangen in de hoop dat ze elk voor zich snel binnen een paar maanden konden worden doorgestuurd naar andere landen in Europa… Structureel? Realistisch???

En nu dan deze brand met desastreuze gevolgen.
Wat gaan we daaraan doen? Laten we Griekenland met de gebakken peren zitten? Of Lesbos, toch al geplaagd door zoveel problematiek plus nu ook nog tot oranje Corona-gebied verklaard? Is dat wat deze ethische dames nu echt voor ogen staat?
Kaag komt heel zelfverzekerd over en wil wel premier worden. Ze is voor de duvel niet bang. Als dat zo is vreest ze Wilders en Baudet niet en mag met haar partij dan wel eens het voortouw nemen om de zogenaamde Europese waarden – waar we zo aan hechten toch? –serieus te nemen.
500 kinderen opnemen is nu het minste. Je kunt ze laten testen, dat hoeft dus geen probleem te zijn. Maar ik stel voor dat we meer doen.
Laat D’66 het initiatief nemen om een onafhankelijke onderzoeksgroep aan te stellen die als de wiedeweerga zich buigt over hoe de Europese waarden opnieuw kunnen worden opgetuigd en geïmplementeerd, zodat de 70 jaar mensenrechten, het hele (rechts)gebouw dat is opgericht na de grootste schandvlek van Europa de Holocaust, niet definitief instort.
Hoe kunnen wij opnieuw een voorlopers-rol gaan vervullen waar het de verdediging van mensenrechten en de menselijke waardigheid betreft, dat zou de vraag moeten zijn aan de Commissie.
Hoe kunnen we mede zorg dragen dat er geen Moria’s, geen schandvlekken meer ontstaan in Europa, niet door de problemen af en/of door te schuiven naar de meest belaste en armste landen maar door werkelijk te kijken naar wat evt oplossingen zouden kunnen zijn…

Ik las het essay van Elif Shafak, één van de bekendste en geliefdste Turkse auteurs die helaas niet meer in haar land kan verblijven: “Zo houd je moed in een tijd van verdeeldheid”.
Zij stelt zich de vraag: hoe kunnen we betrokken blijven terwijl we ook moed blijven houden? Als je kijkt naar al die prachtige vrijheidslievende mensen die hun hele have en goed en zelfs hun leven op het spel zetten om dictaturen te voorkomen of omver te werpen ten behoeve van vrije democratieën zoals bij de Arabische lente en nu in Wit Rusland of in Hong Kong, is het lastig om als buitenstaander niet cynisch te worden…
Want wat doet de wereld? Ze kijkt toe hoe machtige landen die wereld geopolitiek in de greep hebben en houden, zoals Rusland en China.
De macht kan zich buitensporig gedragen omdat er onvoldoende tegenmacht is en wordt gemobiliseerd. En daar was de VN nu net voor in het leven geroepen… , toch?
Europa heeft de macht uit handen gegeven aan Erdogan uit angst voor de vluchtelingen en migranten die massaal naar Europa kwamen en vooral uit angst voor rechts en extreem rechts. Erdogan heeft nu deze macht aangegrepen om in eigen land huis te houden, iedere vrijheid van meningsuiting te smoren en Europa te chanteren als Europa moeilijk gaat doen. Zodat prachtige mensen en schrijvers als Shafak niet langer in hun land kunnen verblijven en als banneling hun inzichten mogen verspreiden.

Hoe houd je moed in een tijd van verdeeldheid?
Door die moed niet te verliezen, zou ik zeggen en door mensen, vrouwen als Sigrid Kaag en Carola Schouten aan hun mooie woorden te houden.
Want wat riskeren ze nu helemaal?
Niet hun leven, niet hun have en goed.
Nee, riskeren doen ze alleen hun geloofwaardigheid en die van hun partij als ze hele mooie dingen zeggen maar er zichtbaar weinig voor over hebben!!!

Gezondheid als deugd

In mijn vorige blog haalde ik mijn oude biologieleraar aan, die alles wat oud en zwak was wou afschieten in het kader van de ‘survival of the fittest’. We spreken over 1958. Zo erg is het in dit land nog niet met de Corona-crisis, maar de discussie over het zogenaamde ‘afschermen’ van ouderen neemt wel vrij absurde vormen aan. Zo vindt de gezondheidseconoom Xander Koolman dat 60-plussers het beste thuis kunnen werken en hun jongere collega’s  dan naar het werk kunnen gaan. Winkels, openbaar vervoer en uitgaansgelegenheden worden wat hem betreft tijdelijk gescheiden voor laag- en hoogrisico-groepen. (Het Parool, 24 augustus)

Maar het zijn ook nog wel eens ouderen zelf die met enthousiasme hun eigen positie ondermijnen. Zo stelt Heleen Dupuis, 75 jaar, VVD-senator en emeritus-hoogleraar medische ethiek in de Volkskrant van 25 augustus jl: “Ik roep ouderen boven de 70 op om meer eigen verantwoordelijkheid te nemen in het afstand houden van jongeren. Blijf nadenken. Dus niet naar volle bioscopen, volle bars, niet naar restaurants. Dat geeft jongeren meer bewegingsruimte en het beschermt  de ouderen zelf. Het is het proberen waard. Mijn partner en ik doen dit de hele tijd al”. En verderop: “Zorg dat je geen risicofactor wordt. Bijna al onze vrienden doen dit zo en tot nu toe heeft niemand corona gekregen”.

Ik noem dat hier de benadering van de ‘omgekeerde bewijslast’. Niet de samenleving moet rekening houden met ouderen of kwetsbaren maar de laatste groep moet zorgen dat ze geen Corona krijgt. Zo ja dan ligt dat aan henzelf in principe. Bewijs dan maar eens dat het niet aan jou lag.

Karin Spaink heeft daar een geweldig goede column als reactie op geschreven: “Ouderen buitenspel zetten helpt geen bal,”  (Het Parool, 25 augustus) dus dat ga ik niet over doen.
Ik wil het in deze blog hebben over een meer filosofische invalshoek.
Daartoe wil ik graag  René ten Bos citeren, oud-Denker des Vaderlands en hoogleraar filosofie aan de Radboud Universiteit.
Hij heeft een boek geschreven: De Corona-storm. Hoe een virus ons verstand wegvaagde.
Aan de hand van de letters van het alfabet geeft hij als filosoof zijn commentaar op belangrijke thema’s die spelen in deze crisistijd.
Onder het kopje ‘gezondheid’ laat hij zien dat we als maatschappij in een zogenaamde ‘gezondheidsval’ terecht kunnen komen, waarin gezondheid als de hoogste deugd wordt gezien. Hij haalt de psychiater Klaus Dörner aan die stelt dat een ziektebeheersings-systeem dat als gezondheidssysteem zichzelf steeds wil overtreffen een gezondheidsvernietigings-systeem wordt. Als Dupuis zo tevreden stelt dat noch zij noch haar vrienden Corona hebben gekregen omdat ze zichzelf isoleren ten behoeve van de jongeren en de economie, gaat ze uit van een ‘sciëntistische’ benadering van het lichaam die meer houvast geeft dan een alomvattende benadering. Aldus begrijp ik Ten Bos.
Verderop zegt hij onder het kopje Swabs: “Verzwakking op collectief of individueel niveau wordt gezien als karakter-falen”. Hij haalt de journaliste Deborah Orr aan die stierf aan borstkanker en zei: “Het idee dat ziekte een karaktertest is, met herstel als beloning voor de stoutmoedige, is zo glad en gemeen dat het neerkomt op een belediging”.

Uit mijn eigen levenspraktijk nog het volgende: Mijn vriend heeft op 5 augustus euthanasie gepleegd. Daaraan vooraf ging een intensieve periode van afscheid nemen.
Ik was daar zeer bij betrokken.
Ik heb mijn dochter toen ze bevallen was niet in mijn armen gesloten (vanwege Corona), noch mijn jarige oudste zoon, maar zowel mijn vriend als zijn zoon heb ik stevig omhelsd omdat fysieke steun de enige mogelijkheid was toen.
De invulling van het begrip gezondheid was op dat moment geen sciëntistische, noch een naturalistische maar gewoon een geïntegreerd onderdeel van mijn menselijk bestaan.

Dor hout en de survival of the fittest

Weet u nog? Tijdens de heftigste Corona-tijd gingen we met zijn alllen om onze ouderen en kwetsbaren heen staan. Een lockdown ten behoeve van de ouderen en minder weerbaren, zo werd ons voorgehouden. Inmiddels blijkt dat het aantal sterfgevallen binnen verpleeghuizen schrikbarend hoog werd omdat de bewoners weliswaar geen familie meer mocht ontvangen maar wel werden geconfronteerd met zorgverleners zonder beschermingsmiddelen die te dicht om hen heen gingen staan.

Dezer dagen gooide Marianne Zwagerman een knuppel in het hoenderhok – of was het meer olie op het vuur – door oude mensen dwz 70-plussers dor hout te noemen in een column.
“We gaan allemaal van sappig twijgje naar dor hout, als we geluk hebben en dan ga je dood. Accepteer dat nou eens!!!”
Ik neem aan dat Zwagerman dit hoge sterftecijfer met gejuich heeft begroet.
Maar zij is natuurlijk niet de enige die de boodschap brengt dat je ‘niet de hele economie kan opofferen om een paar oude mensen te redden’.
In dat verband wil ik nog wel de opmerking kwijt dat vóór de Corona-crisis die paar oude mensen, die niet in een verpleeghuis zaten, op grote schaal werden ingezet om op kleinkinderen te passen, klussen in huis te doen en het huishouden te runnen zodat hun kinderen konden werken, de cultuursector bevolkten en overeind hielden als vrijwilliger, donateur en bezoeker, en KLM schraagden met al hun gevlieg all over the world.
Toen het virus zijn intrede deed werden deze economie-schragers opeens van de ene op de andere dag als mensen met een verminderd afweersysteem gedefinieerd met risico op een IC-opname.

Ik wil niet te lang stilstaan bij deze oprichtster van PowNed en haar dor hout want inmiddels is er al een aardige tegenbeweging op gang gekomen op twitter, maar even uw aandacht vragen voor een andere ontwikkeling: het populair worden van het ‘neerschieten’ van verwarde mensen. Ik heb daar al eens een blog aan gewijd op 2 februari 2019: Hulp bij zelfdoding, suicide by cop.
Alleen gaat het in dit geval niet om uitlokking maar om een verwarde man die met een mes liep te zwaaien. “De agenten die donderdag jl (dwz 13 augustus) een Duitse man hebben neergeschoten in Nieuw-West, handelden naar eer en geweten,” aldus politiechef Frank Pauw in Het Parool van 15 augustus.
Volgens Pauw hadden de agenten over een stroomstootwapen moeten beschikken. Dat had het verschil gemaakt tussen leven en dood.
Elnathan Prinsen, voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie heeft ook in Het Parool, kritiek op de aanpak van de politie die niet de-escalerend heeft gewerkt.

Wat mij vooral opvalt is de term ‘neerschieten’ in plaats van doodschieten.
Een verwarde man neerschieten met de dood als gevolg, is, zo lijkt het wel, niet zo erg als de man ‘doodschieten’ (zie ook mijn blog van een jaar geleden).
Wat heeft dit onderwerp nu met het vorige te maken?
In beide gevallen gaat het om ‘lastige’ mensen.
De ene groep is bevattelijk voor het virus en loopt meer risico het gezondheidssysteem te veel te belasten (te duur te worden), de andere groep is een openbare ordeprobleem nu er (teveel) bezuinigd is op psychiatrische hulp. Beide groepen vormen een belasting voor onze flitsende kapitalistische economie die het van een orderlijk verloop en vooral aangepast consumptief gedrag moet hebben.
Geen gedoe graag!!!
Met een variatie op Zwagermans termen: ruimen die hap! (zoals je overvolle stallen met dieren zou kunnen ruimen)

Het doet me erg denken aan mijn biologieleraar op de middelbare school.
Ik was dertien en zat in de tweede klas en meneer Lodewijks vertelde ons wat de evolutieleer inhield: Survival of the fittest. Oftewel: mensen die te oud of te zwak waren moest je gewoon afschieten. Pauw zou zeggen: neerschieten, maar de bedoeling was hetzelfde: ze moesten dood.
Waarom? Ze waren niet nuttig meer, een belasting voor de samenleving en stonden de jeugd in de weg op hun levenspad dat nog omhoog ging.
Ik was op mijn dertiende geschokt en stak mijn vinger op. Ik weet waarachtig niet meer wat ik heb gezegd, maar ik kon en moest er iets tegen inbrengen, vond ik toen.

Nu in deze tijd ‘black lives matter’ en men massaal de straat opgaat als een zwarte man in Amerika wordt ‘vermoord’ door de politie, kan het toch niet zo zijn dat we witte verwarde mensen ‘neerschieten’ en vinden dat ouderen als ‘dor hout’ moeten worden ‘gekapt’.

Voor Jan; 5 augustus 2020

Dit blog is gewijd aan mijn lieve Jan Monasso (12-5-1942 tot 5-8-2020)

Lieve Jan,
Jij nam de vrijheid om in een liefdevolle omgeving te sterven, je grootste wens sinds je Lewy Bodies had.
“Van verwonderen naar bewonderen
hoe de bij in de kelk duikt van een bloem
en de honing opzuigt” (citaat)
zo verwonderde jij je over het leven
en bewonderde je het

Ik wijd vandaag dit gedicht aan jou:

Vandaag is jouw dag
zoveel mensen
die aan je denken
kaarsjes opsteken
en in gedachten bij je zijn

Jou hun liefde en aandacht schenken
die jou met heel hun hart
rust en vrede wensen
die om de tafel zitten
waar jij aanzat
en weten dat ze je zo zullen missen

Maar beseffen
tegelijkertijd beseffen
dat het jouw keuze was.

Zoals je leefde
zo zul je gaan
zal je ook in zoveel hoofden
vol herinneringen aan jou
blijven bestaan

Vandaag is jouw dag
en vieren we dat je zolang bij ons was
78 jaar waarin je zoveel tot stand hebt gebracht
zoveel hebt geïnitieerd
zoals de Gijzelgracht
maar ook zoveel hebt gezorgd
voor Janneke en Cyrus
er zoveel en zo vaak  was
voor wie je hulp nodig had.

Vandaag
heffen we het glas
op jou, op jouw leven
dat nu voltooid lijkt
maar geen verleden tijd

Want dit afscheid
is ook een nieuw begin
van bestendiging
van onze band en
van verinnerlijking.

Lieve Jan
juist als je zo houdt
van de bloemen en de bij
ken je het getij
des levens

Als je zoals jij
van het leven houdt
en er elk moment van hebt genoten
als je je verheugde
wanneer je zag hoe mensen, dieren, planten
in de knop ontloken

Juist dan weet je het best
wanneer je tijd gekomen is
en durf je de stap te wagen
richting overgave

Want zoals je zelf beschrijft:
een mens gaat dood
maar het mysterie blijft!