Vrijheid

Het is vandaag gedichtendag. Het thema is vrijheid. Vandaar dat ik ter gelegenheid hiervan het volgende gedicht als blog presenteer:

Gewoon

Gewoon op een dag
als de zon schijnt
die leuke jurk aantrekken
of juist alles bedekken

In het zwart of wit gekleed
zelf mogen  bepalen
wie je vrienden zijn
of je dik of dun bent
wat je eet

Zonder angst over straat
je ID niet 24 uur paraat
niet bang hoeven zijn
voor wie je staande houdt
en naar je papieren vraagt
voor blikken die kunnen doden
of voor de staat
die al je gangen nagaat

Zomaar fietsen
zonder escorte
je haar lang of korter
of in een staart
tegen je vriend(in) kunnen zeggen
dat je hem of haar haat

Zomaar een auto besturen
niet bang hoeven zijn voor de buren
een reis boeken
zonder dat je familie je zal vervloeken
omdat je je niet passend gedraagt

Het gras kunnen ruiken
nooit hoeven onder te duiken
zomaar op slag verliefd
de pijn
omdat hij/zij de ware niet bleek te zijn

Fouten maken
je laten raken
en toch weer verder leven
blijven vertrouwen
van mensen kunnen blijven houden
liefde kunnen blijven geven

En dan op een dag
als je lichaam of je geest
het af laat weten
dit leven kunnen verlaten
gewoon omdat het mag.

Tegen jodenhaat maar pertinent niet joods

Onder het kopje “Tegen jodenhaat maar pertinent niet joods”, verscheen in de Volkskrant vandaag, zaterdag 26 januari, een stuk waarin gewag wordt gemaakt van een nadrukkelijk niet joodse stichting die zich gaat inzetten tegen jodenhaat en antisemitisme.
Het deed me opeens aan mijn vader denken die tijdens de oorlog aan het begin van de bezettingsjaren al de visionaire blik had om samen met anderen een zgn Frederiks-lijst op te stellen.
Er werden in die tijd allerlei lijsten aangelegd in de hoop dat die bescherming boden tegen fervente anti-joodse maatregelen en uiteindelijk deportatie. Mijn vader dacht dat juist een niet-jood meer bescherming zou kunnen bieden dan een jood (zoals bijv Weinreb indertijd).
We spreken hier wel over de bezettingstijd, een tijd waarin de bezetter zich weinig gelegen liet liggen aan de principes van een rechtsstaat en discriminatie en antisemitisme behoorden tot de centrale issues van de nazi-ideologie.
Joden werden als tot dan toe gerespecteerde burgers en ingezetenen achter elkaar van al hun rechten ontdaan.
Merkwaardig dat nu, anno 2019, een dergelijke optiek opnieuw een rol speelt. Denkt bijv de in het stuk aangehaalde rabbijn Jacobs dat de drie bestuurders van de SAP (Stichting Antisemitisme Preventie) werkelijk meer kunnen betekenen voor de preventie van antisemitisme dan joden zelf?
We hebben het hier onder meer over Joël Voordewind, kamerlid van de CU en predikant Orlando Bottenbley, ondertekenaar van de Nashville-verklaring, aldus de Volkskrant.

Met zulke vrienden, en dan duid ik vooral op de laatste hoef je geen vijanden meer te hebben lijkt me (zie ook mijn blog over de Nashville verklaring).
Bij Jinek hebben Gert-Jan Segers (CU) en Dilan Yesilgöz (VVD) zich uitdrukkelijk uitgesproken tegen het toenemende antisemitisme en willen een coördinator aanstellen die zich daarmee bezighoudt.
Wilders heeft erop gereageerd met de reactie dat ze beiden krokodillentranen laten zien maar tevens schuldig zijn aan massa-immigratie van moslims, zijn stokpaard.
Wat we hier zien is in elk geval dat iedere partij antisemitisme gebruikt ten behoeve van zijn eigen promotie.
De PVV wil natuurlijk laten zien dat al het antisemitisme van islamieten komt, Segers en Voordewind zijn op hun manier christelijk pro-joods, maar vergeten voor het gemak dat de mythe van de moord op Jezus en het verraad dat daarbij te pas zou zijn gekomen, opnieuw het antisemitisme voedt, zoals je kan zien in het katholieke Polen van de PIS of het Hongarije van Orban.
Zouden zij ervoor zijn om in navolging van het Zwarte Pieten-debat een passiespelen- of Matthäus dan wel Johannes Passion-debat in dit land te krijgen? Joden die demonstreren bij de zo populaire passiespelen tegen de rol van Judas en tegen de teneur van het aloude verhaal?
En dan kom ik bij Dilan Yesilgöz, de VVD, die al een tijdje  bezig is om de rechtsstaat en instituties als politie en OM, zie bijv de kosten en menselijke energie verslindende ombouw van de politie naar nationale politie, onderuit te halen.
Het laatste voorstel betreft dat van Sander Dekker om (alweer) te bezuinigen op de rechtshulp.
Overigens was onder de bezielende leiding van de VVD-er Van Aartsen de Amsterdamse gemeente schandelijk in gebreke waar het de bescherming van het  zo vaak aangehaalde restaurant Ha Carmel betreft.
Tot mijn afschuw konden we steeds op het constant getoonde filmpje over de vernieling van de ramen van dit restaurant zien dat drie man sterk politie daarnaar keken en niets deden. Ik dacht nog even dat ik in de verkeerde tijdzone zat en naar een filmpje over de Kristallnacht keek.
Bij navraag bij de eigenaar bleek dat deze geen enkele steun van de burgemeester of de gemeente had gehad en meer problemen daarmee leek te hebben dan met de zgn verwarde Syrische man.
In dezelfde Volkskrant van vandaag kunnen we een stuk van Agnieszka Holland lezen, die de vrijheidslezing in de Balie gaat houden en stelt dat in Polen de moord op de zo populaire burgemeester Adamowicz politiek gemotiveerd was en ze toont dat helder aan.
Door de staatstelevisie geproduceerd circuleerde er een apert antisemitisch filmpje waarin de burgemeester als een jood met davidster werd afgebeeld. Zij wijst er ook op dat onder de PIS de rechterlijke macht onder vuur kwam te liggen en wat dit met de dader deed die in de gevangenis zat.
Nederland is geen Polen, maar tegen de heer Wilders kan ik zeggen dat ook zonder moslims in je land er sprake kan zijn van een fervent oplevend antisemitisme, gevoed, jawel door een christelijke godsdienst.
En tegen de VVD kan ik zeggen: doe even eerst wat aan je eigen gevoel voor rechtsstatelijkheid (leg bijv Klaas Dijkhoff uit wat art 1 van de Grondwet behelst) en overigens ook integriteit alvorens je anderen zo de les gaat lezen op het terrein van humanitaire acties (en dan heb ik het nog niet over het Kinderpardon haha).
En tegen rabbijn Jacobs kan ik melden dat ik me graag verkiesbaar stel voor een Stichting Preventie Discriminatie, Racisme en Antisemitisme want naar mijn mening valt het één niet zonder het ander te doen*.

  • Dilan Ysilgöz haalde in het programma ook nog even aan dat er in Den Haag een winkel was waar ze sinds kort wijn uit Israël importeerden.
    Zij vond het vreselijk antisemitisch dat mensen/klanten zeiden dat ze geen wijn meer in de winkel zouden kopen als ze doorgingen de wijn uit Israël te importeren. Ik vind dat geen antisemitisme maar anti-Israëlische politiek-isme.
    Dat moet naar mijn mening uitdrukkelijk uit elkaar worden gehouden.
    Een debat hierover zou ik bijzonder graag willen voeren met zowel mensen uit de joodse gemeenschap als bijv uit de moslimgemeenschap en andere geïnteresseerden.

Het betonrot* van de beschaving

Er is al veel over te doen geweest, de uitspraak van Rutte in Buitenhof over de witte wijn sippende Amsterdamse elite, tot tweemaal toe trouwens.
Wat mij betreft was er niet sprake van veel verrassing. De VVD die zo’n moeite had om de dividendbelasting niet af te schaffen doet steeds meer haar best om bij het “gewone” volk in een goed blaadje te komen. Ze wil het image uitstralen te begrijpen wat er in dat “gewone” volk leeft.
Daarbij hoort de overtuiging dat het “gewone” volk een hekel heeft aan “grachtengordel-elites” zoals overigens door Wilders voor het eerst naar voren is gebracht.
En dan natuurlijk ook vooral “linkse” grachtengordel-elites die ver van de werkelijkheid afstaan en niet begrijpen wat er in achterstandswijken leeft, zoals Klaas Dijkhoff beweert als hij het voorstel doet om criminelen in die wijken dubbel te straffen.
“Pleur op” en “persoonlijk in elkaar slaan”, “klimaatdrammers” als titel voor collega’s in het eigen kabinet die zich gewoon aan het Regeerakkoord houden, het behoort allemaal tot het jargon van een VVD-elite die zich erop voorstaat dicht bij het “gewone” volk te staan.

Maandag jl bezocht ik een avond in de Rode Hoed over (de terugkeer van)  het fascisme, waar Rob Riemen een inleiding hield.
Hij had het boek over de terugkeer van het fascisme geschreven, had daar veel commentaar op gehad vooral ook van academici die de term zwaar overdreven vonden en hield de zaal een somber beeld voor van een zieke maatschappij, waar deze terugkeer weer kans maakte.
Als kenmerken noemde hij: het beroep doen op de instincten en (lage) emoties van de mens, het creëren  van een verdeel- en heers-situatie, het aanwakkeren van het zgn. zondebok-mechanisme gecombineerd met de belofte van ( sociaal-economische) zekerheden en vergroting van de eigen macht als doel.
Kijken we naar wat de leidende heren politici van de VVD nu aan het doen zijn dan begint het daar toch wel wat op te lijken.

Evenals partijen als PVV en Forum voor Democratie maken ze vooral politieke concurrenten ter linker zijde zwart, zetten zich af tegen een (intellectuele) elite en gebruiken steeds sterkere krachttermen om maar te laten zien dat ze van het “gewone” volk zijn en net als dat “gewone” volk niet nadenken maar hun instincten en emoties laten spreken. Dat wordt dus als een kracht gezien in plaats van als een zwakte, namelijk de zwakte van het niet kunnen beheersen van je gevoelens als leider van een politieke partij.
En ze wenden voor dat ze het belang van het “gewone” volk beter dienen dan ieder andere partij, dat zij zorgen voor een stabiele economie en werkgelegenheid.
En dat alles in het kader van vergroting van hun macht en populariteit in plaats van het dienen van het algemeen belang en het behoud van democratische instituties.

Eén stap verder en de premier of de VVD-fractievoorzitter in de Tweede Kamer roept: ‘Ik zou best één van die witte wijn sippende  cultuur-marxistische grachtengordel- en Soros vererende intellectuele homoseksuele en joodse elites in elkaar willen slaan… maar ja dat kan niet natuurlijk!!!’ Nog een stap verder en ook dat laatste wordt overgeslagen.
U, de lezer, zal hierbij grommen en zeggen, nu ga je te ver Joyce, maar ja ik zeg alleen maar dat er sprake is van een glijdende schaal  (richting geweld dan wel oproepen tot geweld) en als de grootste partij in Nederland de premier levert, die zonder excuses zijn emoties publiekelijk botviert op groepen die hem ergeren, dan kun je je afvragen waar dat eindigt.

Ik heb er niet alleen Rob Riemen op nageslagen maar ook Herman Tjeenk Willink in zijn oproep: Groter denken, kleiner doen en Alex Brenninkmeijer met zijn boek over Moreel leiderschap.
Op de avond in de Rode Hoed werd op het einde door Hubert Smeets voorgesteld een Comité van Waakzaamheid op te richten, zoals er 70 jaar geleden was en dat  tussen 1936 en 1940 waarschuwde voor de bedreigingen van de vrijheid door vooral het nationaal-socialisme.
Het was een Nederlandse organisatie van intellectuelen (inmiddels bijna een scheldwoord geworden en als zodanig al een belangrijk signaal!!!)
(Ik gaf me onmiddellijk op en vertelde hem dat nog drie andere dames van 65 plus belangstelling hadden, maar Smeets antwoord was een vriendelijke glimlach).

Brenninkmeijer en Tjeenk Willink zijn intellectuelen die wat mij betreft in zo’n Comité zitting zouden moeten hebben. Integer, zeer intelligent en onafhankelijke denkers, zijn ze toch erin geslaagd steeds weer invloed uit te oefenen in dienst van ons aller belang.
Beiden constateren belangrijke problemen  waar het de democratische rechtsorde betreft, maar Brenninkmeijer zoekt het vooral in moreel leiderschap, dat van politici en bestuurders zou moeten komen en Tjeenk Willink ziet een desastreuze ontwikkeling waar burgers alleen nog maar als consumenten worden gezien terwijl juist burgers het algemeen belang in het oog zouden moeten houden en daartoe moeten worden opgevoed/opgeleid/ondersteund en van onderop gefaciliteerd.

Hier raakt hij aan het gedachtegoed van Riemen die de democratie onderscheidt van de massa-democratie en met het eerste bedoelt een democratie van juist niet het “gewone” maar het “ongewone” volk nl degenen die zich maatschappelijk verantwoordelijk weten en zich daarnaar gedragen (het Griekse polismodel).

Tenslotte dacht ik bij de uitlatingen van de “elite” van de VVD’ers vooral aan Norbert Elias die met zijn Civilisatieproces uit 1939 reeds wees op de dunne beschavingslaag die over de mens is heen gelegd sinds  de monopolisering van het fysieke geweld bij de staat is komen te liggen en de burgers zich beschermd konden weten tegen elkaar.
‘De conflicten die de “onbeschaafde” mens met de bedreigende buitenwereld uitvocht, vecht de beschaafde mens uit met zichzelf,’ aldus Elias.
Maar ook: ‘De directe angst die mensen voor elkaar hebben is verminderd, maar evenredig daarmee stijgt nu via het oog en het superego geleid, de innerlijke angst’.
En: ‘Het civilisatieproces gaat gepaard met terugvallen in de vorm van golven van barbarij’.
We hebben het geweten en ons hele nationale en internationale rechtsgebouw vanaf  het einde van de Tweede Wereldoorlog is gebouwd op die inzichten.
Als we dat vergeten omdat we zoals Klaas Dijkhoff pàs 35* zijn of zoals Rutte popiejopie willen doen, wordt het wellicht tijd voor zo’n Comité als Smeets bedoelde.

  • Term komt uit het boek van Herman Tjeenk Willink pag 20 ev over de effecten van privatisering en deregulering en kostbare bestuurlijke ontsporingen.
  • Op de site van de VVD stelt Dijkhoff in alle toonaarden dat hij zo gehecht is aan vrijheid maar dan zou hij toch eens Kant moeten lezen: “De achting voor jezelf en de ander als vrij persoon impliceert je handelingen niet te laten bepalen door je eigen neiging of gevoelens van lust of onlust (zie het artikel van Ad Verbrugge in de Volkskrant van 17 januari 2019 die naar Kant verwijst: “Vrijheid ontaard?”)

Wij zijn niet van onszelf; over bijbelse seksualiteit

Deze week stond in het teken van ophef over de zogenaamde Nashville-verklaring. Zolang deze nog een Amerikaanse aangelegenheid was konden we hier in Nederland nog denken dat onze orthodoxe protestanten best wel openstonden voor wat in Nederland toch langzamerhand gemeengoed was geworden, een tolerante houding ten opzichte van iedereen die er een andere dan heteroseksuele geaardheid op nahield, en nog sterker daar ook naar leefde.
Bovendien komt dat politiek allemaal een stuk beter uit, want de christenen, ook de SGP, hebben we al enige tijd nodig als politieke steun in een tijd dat er geregeerd wordt met (te) krappe meerderheden.
Lodewijk Asscher vertoonde zich in 2013 razend enthousiast op een SGP-jongerendag waar hij de Oranje Bovenprijs kreeg uitgereikt voor zijn aanpak van vrouwenhandel en prostitutie.
Dat gaf te denken, vond ik toen al, maar Asscher kennelijk niet.
Enfin, nu dus deze verklaring die er geen doekjes omwindt.
Even een paar citaten:
“Het is inmiddels gemeengoed ervan uit te gaan dat het menselijk zelfverstaan als mannelijk en vrouwelijk geen deel vormt van Gods mooie plan, maar dat deze veeleer een uiting is van iemands eigen autonome voorkeur. Op deze wijze wordt de weg tot volle en blijvende vreugde middels Gods goede ontwerp voor Zijn schepselen vervangen door het pad van kortzichtige alternatieven die vroeg of laat het menselijk leven ruïneren en God onteren.”
“Ieders hart kent van nature een zondige gerichtheid en ieder mens kent zondige verlangens, die zich ook op seksueel gebied uiten. Strijden tegen de zonde betekent daarom altijd zelfverloochening. Zelfverloochening is een gave van Gods genade.”
“Het christenleven wordt hierin beleefd, dat onze identiteit niet ligt in onze seksualiteit, maar in onze verhouding tot Christus.”
“De volle overwinning over onze zondige oude natuur is weggelegd voor straks, als alle ware gelovigen eeuwig met Christus zullen zijn. Dan zijn zij met lichaam en ziel geheel aan Hem gewijd en zal Hij zijn alles en in allen.”

Samengevat: menselijk en dus ook persoonlijk zelfverstaan vanuit een humanistisch perspectief, waarbij autonomie het sleutelbegrip is en vorming van een eigen identiteit op basis van een eigen voorkeur is per definitie taboe en zal je leven ruïneren.
Zelfverloochening wordt als grote deugd gezien.
Identiteit heeft niet veel te maken met seksualiteit maar met je verhouding tot Christus.
En uiteindelijk moeten we gericht zijn, niet op het hiernumaals maar op het hiernamaals waar we één zullen zijn met Jezus Christus.

De grote angst voor het autonome individu dat zijn/haar leven zelf  ook seksueel vormgeeft en zich vrij voelt met oude tradities te breken zonder zich daarbij schuldig te voelen, het is niet iets wat je alleen bij orthodoxe protestanten tegenkomt.
De behoefte om heldere kaders te definiëren, mannelijk en vrouwelijk en niet te gaan schuiven daarmee richting een onduidelijk gender-begrip is evenals de behoefte om
duidelijke regels te stellen voor de omgang tussen de geslachten niet alleen een behoefte van orthodox protestanten.
Het lijkt erop of de tijd van de persoonlijke vrijheid die gepaard gaat met grondwettelijke bescherming alweer op zijn einde gaat lopen.
In een onzekere wereld waar het klimaat zijn tol gaat eisen en mensen door algoritmen en robots vervangen gaan worden, waar de eenzame weg van de individuele autonome mens ook duidelijk zijn tol vraagt, is er een grote neiging om het heil (weer) te gaan zoeken in oude zekerheden zoals godsdiensten, nationalisme en zelfs fascisme.
Misschien moeten we de oude indelingen links/rechts, religieus/atheïstisch, preciezen tegenover de rekkelijken, joods-christelijk versus islamitisch, nationalisten versus globalisten, heteroseksueel tegenover homoseksueel en transgender ed laten vallen.
Misschien moeten we een nieuwe indeling hanteren: bangeriken (angst voor straf, voor God, voor de ander) versus levensgenieters.*
Je kunt de laatsten ook lefgozers noemen natuurlijk, maar dan teken ik erbij aan, met Loesje, dat Lef het enkelwoord van Leven is.

  • Levensgenieters zijn ook degenen die naar mijn mening het leven in het hiernumaals verantwoordelijk tegemoet treden. Juist omdat zij het niet van een hiernamaals moeten hebben.

Bericht voor Frans Timmermans, Rutte en/of al diegenen met Europese ambities

We beginnen het nieuwe jaar opgewekt natuurlijk! Geen gesomber over vuurwerkbommen of te hoog opgestapelde vuurtorens of de aanval op hulpverleners bij de jaarwisseling maar met frisse moed, de kerstdagen met familie en/of vrienden rond de rijk versierde kerstboom nog  in het achterhoofd.*
In de winter, die geacht wordt koud te zijn, steken we  met Kerst de kaarsen aan en zingen over een kindeke dat is geboren op aard, dat kwam op de aarde voor ons allemaal.
Geboorte als nieuw begin, als hoop op een andere toekomst.
Gek, maar daar heb je mij weer, dat ik dan meteen denk aan dat kindeke dat op de Sea Watch 3 onder Nederlandse vlag tezelfdertijd rondzwalkt  (nog steeds) op de Middellandse Zee, waar inmiddels 2100 mensen de dood vonden.
Maar wij zijn er als de kippen bij om juridisch aan te tonen dat we als land geen verantwoordelijkheid hebben en pas na druk vanuit de media wel wat willen opvangen als… andere landen etc…
(Inmiddels heeft Napels zich gelukkig gemeld, een dappere burgemeester die daarmee tegen zijn regering ingaat).

Ik heb dan meteen de neiging om mijn eigen variant te maken op Er is een kindeke geboren op aard.
Die gaat dan zo:
Er is een kindeke geboren op aard (herhaling)
‘t kwam op de aarde voor ons allemaal (herhaling)
Er is een kindeke geboren on sea
lag op de vloer van Sea watch 3
t kwam op de aarde voor ons allemaal (herhaling)
maar geen land die het wilde
dat was zonneklaar!

Getver, Joyce, waarom nou weer zo negatief, zou mijn zus die ternauwernood de oorlog overleefde zeggen.
Zij die alle reden had om geen enkel vertrouwen meer in de mensheid te hebben, wijst mij er steeds op dat ik zo somber doe. Misschien moet ik het anders aanpakken.
Dat zou bijvoorbeeld kunnen door een kerstliedje aan te grijpen om Europa duidelijk te maken hoe waardevol zo’n baby’tje in het latere leven kan zijn. Niet als zoon van God die heil gaat brengen, want  dat oude liedje heeft oa tot een hoop ellende geleid voor die volkeren die niet op dat heil zaten te wachten, maar als a.s Olympisch kampioen en dat, als men zo afwijzend doet ten aanzien van de opvang, men “een latere trots van de natie” in de kiem smoort.

Dan kan zo’n lied er zo uitzien:
Er is een kindeke geboren op aard (herhaling)
t kwam op de aarde voor ons allemaal (herhaling)
Er is een kindeke geboren on sea
t lag op de vloer van Sea Watch 3
t kwam op de aarde om echt mee te doen (herhaling)
als een tweede Yushra Mardini
olympisch kampioen!!

Variant 2 (op In een stalletje):
In een draagdoekje
in een draagdoekje, zo klein
ligt een baby’tje, ligt een baby’tje zo fijn
en het is nog zo teer
als zijn leven begint
en toch is het een world Champions kind!!!

Wie weet moeten we het hele verhaal over migranten en vluchtelingen resetten.
Maak er een sport van. Noem vluchtelingen: sportievelingen, die de uitdagingen aangaan en krankzinnige einden lopen om een doel te bereiken, voor wie geen hindernis te veel is,
die meedoen aan een ongelooflijke uitputtingsslag en daarbij al hun creativiteit aanwenden.
En leen wat uitdrukkingen van bestaande sporten zoals (van bootkamp):
1. Deze groep sportievelingen die graag Europa willen verrijken met hun uithoudingsvermogen, doelgerichtheid en creativiteit hebben
een enorm reservoir aan sportieve ervaringen achter de rug:
2. Ze zijn in de buitenlucht en dit geeft enorm veel energie en zuurstof
3. Ze maken gebruik van de omgeving en het materiaal dat ze tegenkomen.
4. Ze maken gebruik van het hele lichaam, rennen van onderdeel naar onderdeel (bijv om een patrouille te ontvluchten), verstoppen zich in allerlei te gekke ruimtes, hetgeen veel vergt van hun fysieke flexibiliteit en lenigheid.
5. Ze krijgen een prachtig strak lijf door alle ontberingen en sportieve prestaties.
6. Ze zijn bovendien heel geschikt voor reality tv-programma’s, waar veel van uithoudingsvermogen wordt gevergd zoals bij Expeditie Robinson.

Enfin, u kunt deze lijst moeiteloos aanvullen.
Kortom niks migranten- of vluchtelingencrisis meer. Met een verwijzing naar veel topsporters die uit (Noord) Afrika komen, kan de Europese Commissie, de VN en al die internationale organisaties die zich met deze problematiek bezighouden, het gebezigde taalgebruik resetten in een positieve aanbeveling juist voor landen die tot nog toe niet uitblonken in sportieve topprestaties zoals nogal wat Oost Europese landen.
In deze landen helpt het in elk geval niet dat ze ieder jaar over het kindeke zingen en veel  en steeds vaker ter kerke gaan, dus dan maar anders.
Vooruit, een beetje creatief denken Europa!

  • Hierbij is niet rekening gehouden met al diegenen die de feestdagen ontvluchten op een singlereis naar Verweggistan, of zitten te verkommeren achter de veel genoemde geraniums.

Profileerdrang en de Dag van de Mensenrechten

Terwijl de gele hesjes Frankrijk in hun greep houden en Theresa May tegen beter weten in opgewekt blijft roepen dat ze Engeland wil behoeden voor de ondergang, vierden we maandag dat we 70 jaar geleden op 10 december 1948 internationaal een algemene morele en juridische standaard vastlegden in de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens.
Na wat een dieptepunt mag heten van de menselijke beschaving, het op een industriële wijze vernietigen van een deel van de mensensoort, bleek er toch behoefte aan  een verklaring die de rechten van ieder mens gelijkelijk en zonder aanziens des persoons formuleert zonder overigens zelf bindende kracht te hebben.
Maar de UVRM is wel gebruikt als basis voor het zgn BUPO-verdrag (inzake burgerrechten en politieke rechten) en het ESOC-verdrag (economische, culturele en sociale rechten).
Ook het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens uit 1950 is erop gebaseerd. Inmiddels heeft de VN op het gebied van de mensenrechten zo’n driehonderd verdragen en (niet-bindende) verklaringen aangenomen.
Nu, 70 jaar na de Holocaust, nu deze geschiedenis al weer lijkt te verwateren en nieuwe generaties op zijn gestaan, lijkt de oude angst voor de ‘vreemde’ ander weer als vanouds de kop op te steken en wordt wat als mensen- en grondrecht is geformuleerd op sociale media en bij sommige partijen afgedaan als (gevaarlijke) linkse hobby of elitair grachtengordel-gepraat.
Dat gelijke behandeling geen luxe goed betreft en ook niet vanzelfsprekend maar altijd opnieuw beschermd en verdedigd moet worden toonde de docu ‘Verdacht’, gemaakt door Nan Rosens op de avond van de 10e december aan.
Het gaat in deze documentaire om het zogenaamde ‘etnisch profileren’, waar vooral (jonge) mannen mee te maken krijgen met een donkere huid dan wel een Marokkaans uiterlijk.
Deze mensen worden allemaal regelmatig aangehouden, vaak zonder opgaaf van redenen.
Telkens weer wil de politie weten wie ze zijn, wat ze op die plek doen en waar ze naar toe gaan. Keer op keer op keer.
Als ze dan geïrriteerd raken of niet (althans volgens de aanhouders) goed reageren, escaleert de zaak en worden ze vaak ook nog ingerekend.
Zich verzetten tegen discriminatie lijkt op deze manier uit den boze.
Wat dit met mensen doet, maakt de documentaire pijnlijk zichtbaar. De symboliek van wat er gebeurt is in feite: jij, zwarte, bruine, moslim, met je krullebol, baard etc, hoort hier niet thuis en dat zullen we je inpeperen!
Als je daar niet tegen kan is dat alleen al een misdrijf en zal je de gevolgen moeten dragen.
Zeker als deze mensen ook nog eens over een dure auto beschikken is het raak, want hoe kan nu iemand die ‘minder’ wordt geacht wel meer status hebben dan jij (politieagent met je beperkte inkomen) zo zal de etnisch profileerder wellicht hebben gedacht.
Interessant aan deze documentaire is dat Rosens de mannen heel sec aan het woord laat en hen hun verhaal laat vertellen aan een lege tafel in een verhoorkamer, terwijl ze pas op het eind hun identiteit onthult.
Die blijkt in schrille tegenstelling tot de behandeling die ze keer op keer ondergaan. Ze blijken hoog opgeleid, volkomen maatschappelijk geïntegreerd en ook nog eens bij de politie te werken,  zelfs twee van hen.
De documentaire houdt ons een spiegel voor. De nadruk op integratie van minderheden is slechts een heel beperkt middel. Vooroordelen blijven, ook al is iemand volledig geïntegreerd.
Het gaat erom om zo’n maatschappelijk aanvaard systeem op te bouwen en te handhaven dat dit soort vernedering en rechteloosheid niet plaats kan vinden dan wel wordt gepareerd/bestraft.
Dat was precies de bedoeling van het hele mensenrechten-gebouw dat we sinds  de fundering in 1948 internationaal vorm hebben gegeven.
Door rechten te verankeren en betekenis te geven aan de ‘rule of law’ dachten we het soort excessen van rechteloosheid zoals ten tijde van WO2 te voorkomen.
Maar kennelijk is dat gebouw nu aan het wankelen.
Onder het kopje veiligheid (voor mij en mijn gezin of land) wordt de ‘rule of law’ nog maar voor een beperkt aantal mensen als geldig gezien (de gevestigden in termen van Norbert Elias) en wat als niet gevestigd, als buitenstaanders wordt ervaren, ook al zijn ze wel gevestigd, hoeft dan niet meer op (rechts-)bescherming te rekenen.
Dat we zo langzamerhand weer naar een afgrond van beestachtigheid (hoewel dieren soms veel beter omgaan met machts- en statusverschillen) glijden, mag duidelijk zijn.
Dat een algemene legitimatieplicht zoals al bij de invoering ervan duidelijk was, gezien het voorbeeld uit België, ook tot dergelijk misbruik kan leiden, was bekend.
Desniettegenstaande blijven we moed houden.
Gelukkig blijkt onze politie in elk geval gevoelig voor de spiegel die haar wordt voorgehouden!

Gezond leven

De maand december staat bekend als een maand waarin mensen zich, ook al omdat het buiten donker en koud is, te goed doen aan een glaasje en allerlei lekkernijen.
De leus: “Wie zoet is krijgt lekkers, wie stout is de roe” mag dan niet meer kunnen anno 2018 maar hij zit nog wel in ons dna, haha, dat rijmt! En zoals u weet: december is ook de maand van het rijmen.
Misschien omdat onze regering vreesde dat de bevolking zich in december massaal wegens hart- en vaatziekten naar de EHBO van de dichtstbijzijnde ziekenhuizen zou spoeden (en dat kost je dus tegenwoordig wat meer tijd met al die sluitingen) is er nu dan nog net in november het Nationaal Preventie-akkoord door 70 organisaties onderschreven.
Organisaties die zich druk maken om onze ongezonde levensstijl.
Om te beginnen de overheid.
Namens de regering legt de heer Blokhuis, die me altijd aan de enge man van Kees van Kooten doet denken, uit wat zo’n preventie-akkoord eigenlijk inhoudt.
De pakjes sigaretten worden nu echt onbetaalbaar, er moet gezond eten worden verstrekt in sportkantines en op scholen, alcoholische dranken uitgeven in dezelfde sportkantines is taboe, mogen niet meer te goedkoop worden aangeboden en er wordt vooral veel verwacht van informatieverstrekking
Dat valt me ook altijd op: waar de politiek geen wil of zin heeft belangrijke spelers, zoals bv het bedrijfsleven, tegen de haren in te strijken gelooft men meer in voorlichting.
Onze nationale voedseldeskundige Martijn Katan legt op zijn rustige manier uit dat dit slechts een eerste stap is.
De betekenis van die woorden wordt me pas echt duidelijk als mevrouw van Rossem, hoogleraar Endocrinologie, een hele mond vol,  bij Buitenhof vertelt dat als je bij de huisarts komt voor een pijnlijke knie hij of zij je door kan sturen naar de leefstijl-interventie-therapeut, nog meer mond vol.
Niks nieuwe knie meer, 65 plussers!
Eerst je leefstijl veranderen. Daar ben je dan zeker 2 jaar mee zoet.
Tegen die tijd kun je geen therapeut meer zien, denk ik.
En dat zou nog wel eens de verborgen agenda kunnen zijn van de zorgverzekeraars.
Ga de film van Michael Moore zien over het huidige Amerika, Catch 9/11 en je  begrijpt wat ik bedoel.
Iedereen verplicht een lifestyle gezondheid-app met controlefunctie en als je daar dan niet aan kan of wil voldoen, jammer dan, maar dan vis je naast elke vergoeding van welke ziektekosten ook. Preventie is het nieuwe genezen.
Dat bleek ook uit de Tegenlicht-docu over Estland dat er een biobank met dna-data van al bijna de helft van de bevolking op na houdt. Estland “gelooft” in preventie en de presidente wist heel vriendelijk duidelijk te maken dat ook de bevolking er stellig in gelooft en helemaal achter het beleid staat om mensen al in een vroeg stadium aan de hand van hun dna profiel uit te leggen wat hun levensrisico’s zijn.
Een even vriendelijke jongeman werkzaam bij een high-techbedrijf in Nederland voegde aan die info stralend toe dat in de toekomst als je boodschappen gaat doen bij AH, ze daar al voor-geïnformeerd zijn over welke producten jij daar zal aanschaffen nl die producten die dna-technisch gezien gezond voor jou zijn.
Mocht je dan iets anders willen bv omdat je eters krijgt en voor allen hetzelfde (ongezonde?) menu wilt bereiden, dan krijg je de dna-interventie-politie op je dak (een soort postmoderne sharia-politie)! Dat verzin ik nu even maar dat lijkt me dan logisch in zo’n maatschappij.

Tja, het deed me allemaal terugverlangen naar die goede oude tijd van de sociaal-democratie, weet u nog?
Ongezond had per definitie te maken met sociaal-economische achterstand, die natuurlijk verholpen moest worden.
En dat kon door armoedebestrijding, verbetering van woon- en leefomstandigheden en natuurlijk ook beter toegankelijk onderwijs en andere voorzieningen zoals kinderopvang.
Opbouwwerk om mensen in hun kracht te zetten en sociale rechtshulp om bureaucratische incompetentie te compenseren waren belangrijke middelen die werden ingezet.
Beide zijn gesneuveld of zo goed als in de haast om van dit land een neo-liberale samenleving te maken (waar de PvdA overigens vol overtuiging aan mee heeft gewerkt).
Waar ik ook aan dacht is mijn dikke familie. Na de oorlog kwam mijn moeder tot op het bot vermagerd uit de kampen en zag het als het grootste goed om vooral behoorlijk aan te komen.
Zo sterk was ze daarmee bezig dat ze niet in de gaten had dat ze zwanger was van mij!
Alcohol gebruikten ze amper en alleen mijn vader rookte pijp maar eten deden ze des te meer: wit brood met roomboter, een eitje iedere ochtend en veel zoetigheid als taart en ijs. Als je in gezelschap een koekje weigerde was het meteen: doe je aan de lijn?
Zowel mijn zus als ik hebben er een eetcomplex aan overgehouden.
We waren duidelijk voorlopers want een ziekte als anorexia won later veel terrein.
Het idiote idee dat we allemaal een perfect gestroomlijnd en slank lichaam zouden moeten hebben zorgde nou net voor allerlei minderwaardigheidsgevoelens en dus gezondheidsproblemen.
Jawel meneer Blokhuis, daar kijkt u van op?

Het klimaatakkoord lijkt nu al een onmogelijke opdracht te behelzen, de CO2 uitstoot stijgt met dank aan Amerika en China en de uiterst rechtse nieuwe man van Brazilië, de heer Bolsonaro, staat nu al handenwrijvend klaar om wat er nog aan bos is daar, zo duur mogelijk te verkopen.
De zeespiegel omhoog.
Maar wij gaan onder leiding van de endocrinoloog en natuurlijk de heer Blokhuis, gezonder leven. Jawel: onder NAP!

In memoriam Jacqueline de Savornin Lohman

Zondag 26 augustus vierde ze haar 85e verjaardag met een spetterende show in het vernieuwde Parooltheater, een afscheid van haar cabaretcarrière, het theater waar ze ook begon. Well alive and kicking stond ze daar op het kleine podium en droeg met verve en zonder hapering haar liedjes voor. De zaal of liever het volgepropte zaaltje lag aan haar voeten. Jacqueline de Savornin Lohman, ze leek honderd te worden, minimaal. De dag erop kreeg ik nog een mailtje van haar: “Ha, Joyce, hier is de toestand: gelukkig en confuus van alle indrukken, liefdesbetuigingen, uitingen van vreugde en gezellige dingen in het vooruitzicht. Ga door met van alles, adrenaline-shot nog werkzaam”.

Het mocht niet zo zijn.
De vrouw die zich haar leven lang niet liet kisten en zichzelf steeds weer uitvond is niet meer, 3 maanden na wat een groots slotakkoord bleek te zijn.
Er hebben al vele beschrijvingen van Jacqueline de revue gepasseerd zoals ‘avontuurlijk’ (op haar rouwkaart), ‘een ware Heintje Davids’ (de digitale Parool van zaterdag jl) of ‘homo universalis'(Volkskrant).  En dan heb ik het nog niet over alle interviews met haar en portretten die tijdens haar leven van haar zijn gemaakt.
Want een succesvolle cabaretcarrière beginnen na je zeventigste valt op en na een optreden bij De Wereld Draait Door was het hek van de dam en werd ze voortdurend gevraagd, bereisde de gekste plekken van het land.
Ze was daarvoor al heel veel: jurist, advocaat, onderzoeker, professor, promotor en scriptiebegeleider, Eerste Kamerlid voor D66, moeder, grootmoeder.
En dus nu ook nog cabaretière die haar eigen liedjes schreef.

Ze was van adel (daar kwam ze later in haar interviews ook rond voor uit), kwam uit een bekende Nederlandse CHU-familie en had, zou je zeggen, dus alles mee.
Elite, ja.
Maar heeft ze het daarom in haar leven makkelijk gehad?
Nee.
Ze paste niet in straatjes en wilde dat ook niet.
Misschien begon dat wel met haar ervaring als tiener in de Indische kampen. Ze had precies de leeftijd van mijn oudste zus in Theresienstadt.
Een kwetsbare leeftijd met een aankomende puberteit, een leeftijd waarop je je verantwoordelijk voelt voor een jonger zusje of broertje, een leeftijd waarop je een steunpilaar voor je moeder probeert te zijn onder de meest bizarre omstandigheden.
Zoals veel mensen die de kampen hebben overleefd zei ze er weinig over, ook in de intensieve gesprekken die wij samen hadden in 2008, 2009, 2010, waarin we over zeer veel uiteenlopende onderwerpen hebben gesproken van actuele politiek, wetenschap, denkbeelden van Louk Hulsman, met wie we beiden een band hadden tot en met moederschap, scheiding, leven en dood.
Of misschien ontstond die buitenstaanders-positie ook toen ze tijdens haar studie in Leiden voor haar onverwacht werd opgenomen in een inrichting, een ervaring die ze later dubbel en dwars te gelde heeft gemaakt met haar onderzoek naar en betrokkenheid bij afwijkend gedrag, de geestelijke gezondheidszorg en het welzijnswerk.
Toen ze een keer moest optreden voor CEO’s van banken heeft ze een liedje ten gehore gebracht over faal-kracht, wat ze me trots liet zien. Faal-kracht, kracht ontleend aan dingen die tegenzitten in plaats van zo goed gaan.

Als vrouw met een mening en visie op de samenleving ondervond ze in de jaren zeventig en tachtig weerstand van gevestigde heren. Zo werd ze geen rechter (daarover heeft nog een stuk in Vrij Nederland gestaan), geen hoogleraar in Twente (een man en protegé van professor Melai in Leiden werd daar benoemd), en werd haar latere benoeming in Amsterdam ondermijnd.
Maar ook haar afkomst en lidmaatschap van D66 konden tegen haar werken.
Ik citeer: ‘Mijn benoeming in Amsterdam heeft vier jaar geduurd. Ik was veel te liberaal voor al die meer marxistisch geörienteerde studenten. Een aantal actiegroepen wou toen niets met D66 te maken hebben, een elitair stelletje geleerden, ambtenaren’.
Terwijl ze door sommigen bv op het ministerie van Justitie (Mulder) maar ook later in haar eigen D66-fractie in de Eerste Kamer te radicaal werd gevonden, was ze voor anderen weer te liberaal.
Jacqueline vond zichzelf uit, keer op keer.
Een scheiding die ze niet zag aankomen en ook niet had gewild bracht haar er uiteindelijk toe de fraaie villa in Oegstgeest in te ruilen voor een appartement aan de  Weesperzijde in Amsterdam. (Ze ging me voor want ook ik scheidde jaren later en ook ik verhuisde naar deze bruisende stad.)
Ze begon er na een moeilijke periode een nieuw leven en slaagde daarin met verve.
En dan tot slot een brand die uitbrak in haar sfeervolle appartement omdat een kaarsje omviel en haar sprei aanstak. Ze moest tijdelijk haar woning uit en huurde een andere.
Ook dat overleefde ze en vertelde me lachend dat haar kinderen haar al hadden aangeraden in verband met haar leeftijd  om eens te gaan denken aan een comfortabele aanleunwoning, geheel senior-proof.

Jacqueline, de doorzetter, Jacqueline van de savoir vivre, Jacqueline die zoals ze me vertelde zo hield van de geur van gras als het pas gemaaid was.
Ze had een theorie over het einde van het leven: Het is allemaal niet vergeefs, je wordt stof en daar zit van alles in: je dna en daar is intelligentie in opgeslagen, het is sterrenstof, het gaat gewoon de kosmos in, al dat geploeter en gefaal en wat je hebt bereikt. Er gaat niks verloren en alles keert zich naar buiten en daar komen weer onvoorspelbare processen uit voort.
In 2010 verscheen mijn dichtbundel Kwijt. Jacqueline zei me indertijd dat als ze ooit kwam te overlijden dat gedicht moest  worden voorgedragen. Ik eindig er graag mijn In Memoriam mee, opgedragen aan Jacqueline!

Als ik morgen doodga

Als ik morgen doodga
of vannacht plotseling overlijd
in mijn slaap

Treur dan niet om mij
vergeet ons niet-afscheid
of onze laatste woorden

Als ik morgen doodga
of vannacht heb dan geen spijt
om wat niet gezegd of gedaan is

Vergeet hoe het anders had gekund
en beter, vergeet de pijn
om wat als leegte voelt

Weet dat ik gelukkig ben
een zachte dood gestorven
dat ik tevreden het leven heb gelaten
voor wat het was

Ik hield ervan
weet dat en ook dat ik liefde  heb gekend
en vriendschap
en een onuitputtelijke bron van inspiratie
anderen noemen die God

Weet dat ik hield van jullie allemaal
die ik achterliet
weet dat en nog veel meer

Niet in woorden te vatten
zoek de stilte op
dan weet je het.

Rechter bijt van zich af

De Amerikaanse opperrechter John Roberts heeft president Trump woensdag terecht gewezen na diens aanval op een rechter die het niet eens was met zijn besluit om geen asiel meer te verlenen aan mensen die illegaal over de grens zijn gekomen.
Trump zette de rechter weg als een “Obama”-rechter.
Opperrechter Roberts, die zelf tot de conservatieve vleugel van het Hooggerechtshof wordt gerekend liet weten dat we geen “Obama-rechters of Trump-rechters, geen Bush-rechters of Clinton-rechters hebben. Wat we hebben is een uitzonderlijke groep van toegewijde rechters die hun uiterste best doen om op gelijke voet recht te doen aan iedereen die voor hen verschijnt. En die onafhankelijke rechterlijke macht is iets waarvoor we allemaal dankbaar zouden moeten zijn” (VK pag 16,22-11).
Polen moet dankzij een uitspraak van het Hof van Justitie de pensioenwet voor rechters terugdraaien. 22 van de met pensioen gestuurde (onwelgevallige) rechters van het Hooggerechtshof mogen terugkomen. Maar ondertussen zijn er wel in noodtempo door de PiS (regeringspartij) 37 rechters benoemd die zitting hebben in twee extra rechtskamers.
Volgens de Volkskrant heeft PiS het Constitutioneel Hof in zijn zak, net als de Raad voor de rechtspraak. Hongarije heeft het nog wat anders aangepakt. Orban heeft daar in juni een Nieuw Hof van beroep aangesteld. Wie het aan de stok krijgt met de regering op het gebied van asiel, demonstratierecht, politiegeweld of openbare aanbestedingen zal zich tot het nieuwe hof moeten wenden. De president van het Hof wordt door het parlement aangesteld waar de partij van Orban een meerderheid heeft.
Terwijl Polen zijn rechters op straat zet, bouwt Orban aan een parallel rechtssysteem, zo schrijft de waakhond-organisatie van het Helsinki Comité in een recent rapport.
Het lijkt erop dat  leiders als Trump en Orban en in Polen de PiS-partij geen boodschap hebben aan de rule of law. Rechters worden door hen beschouwd als lastpakken die hen voor de voeten lopen en niet door het volk gekozen zijn.
Onafhankelijkheid en professioneel optreden dwz een optreden dat een eigen professionele afweging vraagt, onafhankelijk van de politieke wind die er waait, het is ze een doorn in het oog.

In Nederland doen we het anders. Behalve Wilders die het systematisch over rechters als D66-ers had en heeft, is de VVD, de grootste partij, noch de premier bezig met ontmanteling van de rechterlijke macht omdat ze lastige uitspraken doet.
In dit land pakken we de rechterlijke macht op een andere manier aan.
We ontnemen ze hun professionele status en maken er koekjes-producenten van.
Het product wordt belangrijk als output dus niet beoordeeld op zijn juridische merites.
De druk om te presteren dwz in kwantitatieve zin wordt zodanig opgevoerd dat er nauwelijks meer principiële uitspraken kunnen worden gedaan die veel tijd vergen dan wel strafzaken die zeer complex zijn.
De standaardisering neemt toe, de druk op rechters neemt toe, hun overspannenheid neemt toe en dat alles heeft tot gevolg dat zelfs deze zeer gemotiveerde beroepsgroep afhaakt.
Wie dit proces nader wil bestuderen raad ik ook aan om even een blik te werpen op een lezing die ik heb gehouden ter gelegenheid van het vertrek van een bevriend rechter uit Amsterdam in 2003 naar aanleiding van de instelling van de Raad voor de rechtspraak. U kunt deze lezing vinden op deze site.