8 maart Internationale Vrouwendag

Vandaag is het 8 maart Internationale Vrouwendag en ik zou hier natuurlijk een ode aan alle vrouwen ter wereld moeten schrijven, maar ik denk vooral aan een man: Louk Hulsman, een man die geboren is op 8 maart en inmiddels alweer 9 jaar geleden is overleden op de leeftijd van 85 jaar.
Voor mij was Louk vanaf begin jaren zeventig bepalend voor mijn geestelijke ontwikkeling.
Hij leerde mij “anders” te denken. Criminaliteit was voor hem “criminaliseerbare” gebeurtenissen en drugs moesten gewoon worden gelegaliseerd.
We leven nu in een tijd waarin we gewend raken aan undercover-agenten die als eigentijdse spionnen zich niets van ethiek hoeven aan te trekken en als het zo uitkomt vrouwen van verdachten bedreigen omdat zij vaak toch wel veel weten.  En we leven in een tijd van de Pluk ze en de Patser aanpak, waarbij de overheid zich gedraagt als geldwolf en in het laatste geval mensen op basis van uiterlijke kenmerken bij voorbaat verdacht zijn.  En in een tijd van een (door Opstelten doorheen-gedrukte) nationale politie, waarin top down wordt gewerkt en oa wegens geldgebrek aan lokale problemen weinig echte aandacht kan worden besteed. We leven in een tijd waarin alle mannen uit de omgeving van een oude onopgeloste moord staan te juichen als ze hun dna moeten afstaan en er een voorstel ligt om Verenigingen gewoon door de minister en niet door de rechter verboden te laten worden ondanks de bepaling in de Grondwet over de vrijheid van vereniging en vergadering. En we staan aan de vooravond van een zogenaamde sleepwet waarin al onze gegevens mede ter beschikking komen van onduidelijke regimes.
Wat zou Louk vinden, denk ik dan.
Louk was een tweede vader voor mij, een mentale coach, inspirator en een beetje een goeroe, maar Louk was vooral een hele goede vriend.
Louk was bekend als hoogleraar strafrecht in Rotterdam aan de Erasmus-universiteit en als abolitionist, iemand die het strafrecht wilde afschaffen, op zijn minst reduceren en daarvoor in de plaats aan conflicthantering en bemiddeling wilde doen. Hij wantrouwde systemen en staten, geloofde in mensen en mensenwerk.
Hem is wel eens verweten teveel een idealist te zijn, te ver af van de werkelijkheid maar als we vandaag de dag zien dat 60 procent van de gevangenispopulatie recidiveert en drugs gerelateerde criminaliteit ontzettend veel negatieve aandacht opslurpt, denk ik weer aan Louk.
Maar hen die Louk kennen weten niet dat hij ook een dichter was.
Onder de titel Intrada  en de naam Lodewijk Hellenar schreef hij gedichten, verzen zoals hij ze noemde, in oorlogstijd.
En als ode aan Louk wil ik er vandaag één citeren:

Droom, 28 mei 1942
Ik heb ‘n droom gehad,
hij was eer schoon
ik leefde in een land
van liefde en geluk
waar immer zonlicht was
en waar jouw maanlicht-wit gezicht
mij beven deed van diep geluk.
Wij liepen samen
onder witte bloesem-bomen
en aan ons groot geluk
scheen nooit een eind te zullen komen
je blonde haar verwaaide in de wind
De lucht was blauw
jouw mond heel rood
en niemand dacht daar aan de dood.

De droom was schoon
maar toch heb ik hem
schril vervloekt
Ik wil geen droom
ik wil slechts leven
Ik wil jouw warme lippen
op de mijne voelen beven
Ik wil het luide kloppen
horen van je hart
ik wil geen droom
want droom is leugen
ik wil de strijd
want liever is me werkelijkheid
vol strijd en leed
Dan dit volkomen doelloos dwalen
door landen rijk
aan droom en schijn.

En dan te bedenken dat hij in het concentratiekamp Vught heeft gezeten. Louk heeft in zijn leven veel strijd gekend en ook leed maar hij genoot er ook met volle teugen van, gelukkig met zijn Marian, zovele jaren al reizend en trekkend door vele landen. Marian is afgelopen december overleden.
Mogen zij beide blijven voortleven in onze gedachten en blijven dienen als levens-inspiratiebron!

Het beieren van de tijdgeest

Deze blog richt ik aan allen die in deze tijd een enthousiasme tonen voor een revival van het “foute” verleden ter lering en vermaak.
Dat laatste voeg ik uitdrukkelijk toe omdat vermaak natuurlijk altijd een onderdeel is van wat een  culturele manifestatie zoals een expositie beoogt. Timo de Rijk, directeur van het Stedelijk Museum in Den Bosch gaat het er als redelijk verse directeur er natuurlijk om zoveel mogelijk mensen naar zijn museum te trekken en dat doet hij niet zoals hij zelf zegt door exposities waarin “softe” design te zien is (van vrouwen en homo’s), maar door juist de andere, de zwarte kant van design te laten zien.
Zijn eigen propaganda ten aanzien van de op handen zijnde expositie over Nazi-propaganda is in elk geval zeer geslaagd te noemen. Mijn felicitaties! Hij heeft de aandacht absoluut opgeëist van alle media.
Hetzelfde geldt voor het recente tot rijksmonument verklaren van de muur van Mussert, door onze D66-minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap mevrouw van Engelshoven. 30 gerenommeerde historici en en het NIOD hebben zich er tegenaan bemoeid en vonden het een doodzonde als dit “cultureel” erfgoed door de campinghouder zou worden verwijderd.
Wij als publiek kregen te pas en te onpas Mussert, al orerend met een groot picknickend publiek te zien en zelfs Juliana die enthousiast op het terrein een kampje voor padvinders opende. Femke Halsema liet ons in Buitenhof nog weten dat zoiets wellicht sommige groepen zou kunnen kwetsen maar dat dat natuurlijk nooit een reden mocht zijn om cultureel erfgoed te verdonkeremanen. Ze bedoelde uitdrukkelijk niet dat ze om die reden vóór zwarte piet was, of vond dat standbeelden van “foute” helden uit onze geschiedenis, die zich aan slavernij hadden bezondigd, moesten blijven staan.
De vraag wat nu eigenlijk onder ons cultureel erfgoed moet worden verstaan begint nijpend te worden. Oké geen uitsluitend opgewekte canon van Hollandse helden om ons nationaliteitsgevoel en onze trots op te krikken, maar een expositie over het slavernij-verleden en ons Hollandse aandeel en nu dus ook een muur en museum van Mussert met een waarschuwend bordje erbij.

In de Volkskrant van 2 maart jl. las ik een stukje over een Hitler-klok die mag blijven beieren in een Duits dorp ondanks verzet vanuit de Joodse gemeenschap en uit linkse politieke kringen. De in 1934 gegoten klok draagt de inscriptie “Alles voor het Vaderland – Adolf Hitler”. Daaronder  prijkt een groot hakenkruis.
Met tien tegen drie stemmen besloot de gemeenteraad van het zo’n achthonderd inwoners tellende dorpje de klok in de Jacobskerk te behouden als “stimulans voor verzoening en gedenkteken tegen geweld en onrecht”. Burgemeester Welker die voorstander van het besluit was lichtte toe: “Als ik het luiden van de klok hoor, hoor ik ook de mensen die in deze tijd (onder de nazi’s) geleden hebben”.
Mijn vraag aan de heer Welker maar ook aan al die Nederlandse enthousiaste voorstanders voor de revival van ons foute verleden is: Wat zou een joodse inwoner van dit dorpje horen als hij de klok hoort luiden? Of een nazaat van een verzetsman, een communist, een homoseksueel? Of gewoon iemand die bang is dat de geschiedenis zich zou kunnen herhalen?
Maar ook: wat hoort een neonazi als hij die klok hoort? Maar ook iemand die behoefte heeft om weer trots te kunnen zijn op ZIJN Duitsland? Die af wil van al die schuldgevoelens en Hitler toch eigenlijk best een doortastende vent vindt?
Wat horen al diegenen in Europa zoals vader Le Pen, Orban, de leiders van de Oostenrijkse FPÖ of de Poolse PIS als ze die klok horen luiden in dat kleine Duitse dorpje?
We hebben dit weekend de Italiaanse verkiezingen. Volgens Pfeiffer willen de Italianen verandering, dondert niet welke,  Italianen wantrouwen nu eenmaal politici. Inmiddels weten we dat de sterrenbeweging en de extreem rechtse Lega partij gewonnen hebben.
De ster van de vijf sterrenpartij is  de 31 jarige Luigi di Maio, zoon van een Mussolini aanhanger.
Hij wordt ook wel een “gesjeesde”student genoemd.
Wat hoort hij eigenlijk als hij die klok hoort?

Welkom: Mika Noa, geboren op 16-2-2018

Mika Noa,
jouw geboorte
kondigde zich al aan
met oorverdovend  Chinees vuurwerk

Jij,
echte Chinese hond
Finse Michaël
halachisch joodse
oer-Hollandse Kouwenhoven
we kunnen het nog steeds niet geloven
Je bènt er!

Wij die zo
bij jouw komst betrokken zijn
hielden al dagen
onze adem in uit ongerustheid

Maar als je naar al je eigenschappen kijkt
en dat zijn er veel: loyaal, trouw
vol idealen en gevoel voor rechtschapenheid
dan is zo’n eerste hobbel eigenlijk een kleinigheid

Kleine meid, die, zo onverwacht na een doorwaakte nacht
vol onstuimigheid en weeën
je hoofdje plots naar buiten bracht
en op natuurlijke wijze werd geboren

moge jou
met zoveel mooie eigenschappen en kwaliteiten ineen
een lang en gezond leven zijn beschoren.

Je oma Joyce

Ode aan NAP, het café/restaurant aan de haven van IJburg (west)

Als wij, mijn hond en ik
ons wagen
door de koude en de wind
richting het ons bekende café aan de haven

Wacht ons bij binnenkomst
een gastvrij onthaal
een vriendelijke gezicht
zomaar opeens de gewenste cappuccino décafe
met een glas water
op mijn tafel aan het raam
met uitzicht op de boten

Wat wil ik anders als mens
die op dit ondermaanse loopt te dolen
dan het thuisgevoel van het simpele gebaar
en de glimlach waarin herkenning en acceptatie
ligt verscholen.

Hol-land

Dit gedicht uit  2015, gepubliceerd in de Haarlemse dichtlijn 2015, titel: Verder is alles rust, heeft nog niets aan betekenis ingeboet

Hol-land

De aarde beeft
uitgeleefd en uitgeput
huizen verzakt
muren staan scheef
door palen gestut

Ontsnapt het gegapte gas
als een wind uit ingewand
stinkend naar NAM
en energieverslavings-dwang

Maar kijk je naar
de grazige Groningse weiden
als naar oud-Hollandse schilderijen
waarop alleen de koeien
klagelijk loeien
tegen het zachtrood
van de avondlucht

Dan kan, het geweten gesust
Neerlands bruto nationaal product
in alle rust verder blijven groeien
en hoeven we ons
niet langer
met de ondergang
van dit holler worden Avondland
te bemoeien.

 

PS: Nu anno 2018 rijden de tractoren
van de boeren richting Den Haag
maar de toezeggingen
blijven nog steeds erg vaag.

Wat taal vermag

Een witlachend
bleekgezicht
zag zo wit als een doek
toen zijn zwarte geld
bleek
niet te zijn witgewassen
maar zwart bleef
toen heeft hij bleek van schrik
zijn zwarte flappen
in een bleekhollander gedaan
en ziet
het kwam er bleekjes uit
Wat bleek
het was wit uitgeslagen
zo wit als een duif
ongeschikt voor de ruif
van deze kapitalist

Toen is hij maar
digitaal
gegaan
maar cryptogeld
is duister
is dat zwart
of zwart op wit?
niet geschikt
of juist heel erg geschikt?
Hij raakte het spoor bijster
tot een zwarte lijster
een prachtig lied
ten gehore bracht
en hij niet langer
aan rijker nog rijker worden, dacht

Maar allerlei kleuren zag
schitterende kleuren
zoveel en zo geschakeerd
dat hij, de bleke witte
man, bloosde
en zich realiseerde
dat hij met zijn donkere blik
paars kon worden
van woede
groen van jaloezie
rood van schaamte
en roze van diepgevoelde
liefdesenergie
dat zwart niet zwart was
maar ebbenhout
of mahonie

Ach wat, dacht hij
waarom steeds maar weer
dat zwart en wit
waarom niet gewoon iedereen
een regenboog-ik!

Storm en geboorte

18 januari 2018

Er woedt een storm over het land
het piept en kraakt
het trilt en zwaait
en op de weg
kun je je beter niet begeven
volgens NL-Alert

Treinen rijden niet
noch bussen of trams
maar hoe stop je een mens
die gewend is
zich veel veelvuldig
naar elders te begeven
een mens die niet kan leven
zonder mobiliteit

Hoe stop je een mens
die gewend is dat alles op tijd rijdt
dat time-tables kloppen
zo’n mens is niet te stoppen
zo’n mens gaat niet binnen zitten
blij te kunnen mediteren
of iets van de woede van de natuur te leren

Zo’n mens gaat op weg
naar een doel dat hij of zij beoogt
en poogt en poogt en poogt
wil niets weten van tegenwind
een wind die geen mens meer
op de openbare weg gedoogt
een wind die heerst als een vorst
die geen tijd vermorst
alles omver werpend
snerpend
fluitend, muitend

Zo’n wind is nietsontziend
zo’n wind is niet langer onze vriend
maar legt ons lam en neer
zo’n wind komt van nu af aan
keer op keer.

 

19 januari 2018: Geboorte van Jules

Jij kwam om zeven uur
er werd aan je getrokken
was je één dag na die storm
misschien zo geschrokken?

Natuurgeweld
is niet alleen om ons
maar soms
speelt het zich af in een buik
bij jou leek het even een fuik
maar gelukkig
kwam je eruit
moest je wat op adem komen
zo gestoord in je dromen
jij sterrenkind met je gezicht
naar boven

Hoe welkom en aanbeden nu al
zo klein als je bent
zo gewikkeld in warme doeken
hoe blij zijn wij
als je mondje
een tepel gaat zoeken

Je ademt, je leeft
misschien heb je zelfs al even geschreeuwd
maar vooral veel geslapen
wat ben je verstandig kleine vent
je neemt de tijd
om je entree op deze wereld te verwerken
en om op jouw manier aan te sterken!

Terug in de tijd

Terug in de tijd
van “De schaamte voorbij”
van Anja Meulenbelt
die vond indertijd (1976)
dat je niet met je vijand
naar bed moest gaan
anders pleegde je verraad
aan het ideaal
van de echte onafhankelijke vrouw
die zich niet langer liet onderdrukken
zich niet meer in het gender-keurslijf perste
dat Simone de Beauvoir al zoveel eerder schetste

Opeens mag je nu weer
feminist zijn met me too
en beschuldigingen uiten
je ongenoegen spuien
en verongelijkt wijzen
naar dat vreselijke mannelijk geslacht
dat zomaar als je even niet oplet
aanrandt en verkracht

Opeens mag je weer
slachtoffer èn aanklager zijn
gekleed in het zwart
alle aandacht
van de wereld opeisen

Zo anders
dan in vijftig tinten grijs
de sado/maso liefde bedrijven
of tot elke prijs de eer van de familie bewijzen
Maria èn hoer ineen zijn
of twijfelen aan je gender-indentiteit

Ooit rolden koppen
van koningen en prinsen
Van hen die zich hoog
boven alles en iedereen verheven wisten
van het schavot
en lachten volksvrouwen
op de eerste rang verzameld
zich rot
terwijl hun breiwerken
bloedspatten bevatten

Maar nu komt er uit hetzelfde Frankrijk
van de Beauvoir en de gelijkheid
een kritisch geluid
dat de eendracht  en solidariteit
van vrouwen splijt
zodat de woede zich nu op Deneuve
en de haren richt
die voor de vijand zijn gezwicht

En zelfs pleiten voor toenadering
gestuntel en geprobeer
in het seksuele verkeer

Het eind van dit liedje is
nog ongewis
maar laat ik wat voorspellen:
vrouwen die elkaar voor rotte vis
uitmaken en zware oordelen over elkaar vellen

De heren
kunnen dan weer achterover hellen
en zoals altijd beweren:
ach, laat die vrouwtjes
gewoon maar even lekker rellen!

2018 Het jaar van verzet

Verzet 1

Vandaag verzette ik
het tafeltje
dat altijd in dezelfde hoek staat
dat ronde
je weet wel…
dat nog van tante Marleen was

Opeens is het zover
ik weet niet waarom
het had niks verkeerds gedaan
was niet eens scheef gaan staan
of door haar poten gezakt

Het had gewoon afgedaan
er was geen protest
geen verzet
na 30 jaar
heb ik het
bij de kraak gezet

Nu 10 jaar later
verschijnt ze in mijn droom
knipoogt en zegt:

“Wat gij niet wilt
dat u geschiedt
doe dat ook een ander niet”.

Verzet 2

Verzet je
wordt als je niet uitkijkt
een verzetje
want echt verzetten
betekent doen
en doen is niet beweren
of beleren
maar het tij keren
zoals niet meer vliegen
of uitsluitend nog met
openbaar vervoer
geen vlees meer eten
en een vluchteling in huis
internet afzweren
en weer voor de buis
consuminderen
de baas hinderen
met lastige vragen
over misstanden
ondanks prestatiedruk
toch gewoon een menselijk gesprekje
onder het aanleggen van
drukverbanden

Je loon gaat er niet mee omhoog
je zal er niet voor worden onderscheiden
je zal er vaak en veel waarschijnlijk
onder lijden
en als je niet in het hiernamaals gelooft
word je vaak van je geloof
in de mens beroofd

Want je verzetten
is ook in een democratie
niet alledaags
gewaagd, verzet is altijd gewaagd!!

Knus leven

We  versieren het huis
met zilver en takken
en steken kaarsen aan

Bij flakkerend licht
houden we handen vast
vieren dat we niet alleen
in het leven staan

We eten en drinken
en klinken
zoals mensen voor ons
al eeuwen hebben gedaan

Vergeten
dat het leven eindig is
en hoe het mis kan gaan

Roepen daarbij
als het even kan
al zingend een heiland aan.