Vandaag 20 juni

Vandaag is het Vaderdag.
Vandaag is het Vluchtelingendag.
Vandaag is het de dag dat we vaders herdenken.
Vaders die vluchtten voor het geweld.

Vaders die hun kinderen een betere toekomst gunden.
Vaders die tevergeefs grepen naar hun kinderen
die verdronken voor hun ogen.

Of naar hun vrouwen
met nog een baby aan hun borst.

Vaders die geacht werden sterk te zijn
Vaders die machteloos moesten toezien
hoe hun dromen onder water verdwenen
vaders die bijna de oever bereikten
maar werden teruggeduwd
hardhandig door de vertegenwoordigers
van wat tot voor kort nog
beschaving werd genoemd.

Vaderdag een dag om te herdenken
al die vaders of aanstaande vaders
die een toekomst wilden voor
hun vrouwen en kinderen

Van wie de enige misdaad
dat ze niet begrepen
hoe onherbergzaam
het paradijs van hun verlangens
en hoe mensonvriendelijk.

We slaan palen in de grond
met hun namen
en die van hun vrouwen en kinderen

Zoals we struikelstenen legden
voor hen die nooit meer terugkwamen.

Misschien zijn we beter in herdenken
dan in de helpende hand reiken
in palen slaan in het zand
of tegels zetten in een namenmonument

Of misschien is het weinigen gegeven
om de ander te verwelkomen
als medebewoner van deze kleine planeet

Want lessen uit de geschiedenis
zijn gauw vergeten
maar angst
kan, zo blijkt steeds weer
zo makkelijk worden aangewakkerd
door hen die hun macht willen versterken.

 

 

 

 

 

 

 

Natuurverschijnsel

Afgelopen dinsdag was Femke Halsema bij College Tour van Twan Huys.
Ik zat rechtop want ik verwachtte dat Huys haar stevig zou ondervragen over haar opvattingen over hoe Amsterdam bestuurd zou moeten worden als ‘vrije’ en volgens de vorige burgemeester zelfs ‘lieve’ stad.
Ik dacht zeker te weten dat een onderwerp als de ontruiming van het ADM-terrein, waar 21 jaar lang een kunstenaarsdorp was gevestigd, waar gezinnen met kinderen woonden en festivals werden georganiseerd, vast wel ter sprake zou komen.
Of bijv iets als preventief fouilleren, waar de burgemeester nu wel fiducie in had en meer gebruik van ging maken. Zou dat misschien toch niet uitlopen op al of niet gewild etnisch profileren? Wat vond ze van ‘suicide by cop’? Was ze niet bang dat deze zich ontwikkelende praktijk uit de hand ging lopen en ‘verwarde’ personen vogelvrij zouden worden in de stad?

Hoe progressief vond ze eigenlijk dat de stad met dit linkse College werd bestuurd? Werden de bewoners bij alle ontwikkelde plannen zoals windmolens, wel serieus genoeg genomen?
En gingen bepaalde bezuinigingen juist niet ten koste van de groep aan de onderkant van de samenleving?
Hoe ging ze het toenemende probleem van de ongedocumenteerden en daklozen in Amsterdam met haar College aanpakken?
Was ze niet bang dat, als nu meer toeristen naar de stad zouden komen, dit ten koste van de inwoners zou gaan?
En tot slot: Wat verwachtte zij van de aanstaande nieuwe regering als Rutte weer premier werd en Hoekstra zich op rechts ging profileren? Hoe zou dan de relatie worden met het Amsterdamse stadsbestuur?

Nee dus.
Human interest daar had Huys duidelijk op ingezet. Hij wou Halsema aan het huilen krijgen, dacht ik op een gegeven moment. Echt zo’n mannelijke presentator!
Oude koeien werden uit de sloot gehaald zoals haar zoon die van het rechte pad was afgedwaald, de aanval van de Telegraaf die haar verdacht van het bevoordelen van haar kroost en haar eigen brief waarin ze het voor haar zoon opnam. De Damdemo kwam weer voorbij, waarvoor ze haar excuses had gemaakt.
Maar het werd erger, en dat konden we eigenlijk al voorvoelen toen haar moeder in een filmpje vertelde hoeveel moeite ze ermee had als behalve Femke, ook haar kleinkinderen mikpunt werden van mensen die het niet goed bedoelden.
En toen vielen mijn schoenen pas echt uit.
Ajax-fans hadden niet alleen bierblikjes naar haar gegooid, maar een hele groep mannen, vlak voor haar onder het podium, hadden haar voor hoer uitgemaakt.
En datzelfde scheldwoord bleek populair toen haar kinderen een keer uit de burgemeesterswoning kwamen en ze door een menigte heen moesten, die riepen: “Je moeder is een hoer!”
Vervolgens bleek ook nog eens dat als ze door de stad fietste ze ook nogal eens voor hoer werd uitgemaakt.
Snedig reageerde ze, naar eigen zeggen, door dan te roepen: “Voor jou ben ik mevrouw hoer!”

Ze verkreeg veel sympathie in de zaal bij de studenten en bij Twan met deze verhalen, maar ik was geschokt.
Dit betekende dat het in dit land dus zover was gekomen, dat de burgemeester van de hoofdstad, zonder enig echt probleem, behalve dan voor haarzelf en haar kinderen, voor hoer kon worden uitgemaakt.
Nog sterker dit leek eerder een natuurverschijnsel.
In plaats dat Twan woest werd en riep dat dat niet kon en dat dergelijke idioten moesten worden gestraft zoals Grapperhaus dat riep over de relschoppers toen de avondklok werd ingevoerd, keek hij haar alleen begripvol aan en reikte een glas water… o nee, dat nam ze zelf nog.

Niemand in de zaal suggereerde dat de straf op een opzettelijke belediging van het openbaar gezag zoals hier het geval was (artikel 267 Wetboek van Strafrecht) zou moeten worden verhoogd en op zijn minst uitgevoerd.
Kijken we naar de straffen tot nog toe, waarbij sprake was van het beledigen van burgemeesters dan zien we bijv 16 uur taakstraf voor een Vlaardinger die toenmalig burgemeester Annemiek Jetten uitschold voor stinkhoer, kutwijf en kankerhoer (dus ook veel gehoer), omdat ze de jaarlijkse vreugdevuren had verboden. Dan is er nog een geldboete van 350 euro en een week voorwaardelijk voor belediging van de burgemeester van Veenendaal in een aantal tweets, waarbij de politierechter had geoordeeld dat de grenzen van de vrijheid van meningsuiting waren overschreden.
Toenmalig burgemeester Van Zanen van Utrecht en Aboutaleb van Rotterdam waren beide zowel beledigd als bedreigd. Van Zanen in een video en Aboutaleb middels twitter, maar de straffen waren zeer gering respectievelijk: 390 euro boete en 120 uur taakstraf en bij Aboutaleb ook boete.

Halsema had helemaal niks gedaan of verboden, nog sterker alleen haar aanwezigheid riep kennelijk dit type seksistische agressie op.
Niet verwonderlijk dat ze persoonlijk zoveel voelde voor Lale Gül, die was bedreigd nadat ze Ik ga leven had geschreven, en zich in haar kon verplaatsen, haar ook bescherming bood.
Maar ik zou deze burgemeester willen zeggen: Wordt kwaad! Laat het niet over je kant gaan! Biedt jezelf ook eens bescherming! En schrijf een boek: Laat mij gewoon mijn werk doen, namelijk besturen!
Schaf een noodknop aan en bij iedere ‘lul’ die jou hoer noemt, één druk op de knop en er komt een hele politiemacht aan, die de persoon in kwestie inrekent.
Twan, wil je dat ook even twitteren, zodat iedereen hiervan op de hoogte is?
En het wel uit zijn stomme kop zal laten om deze burgemeester nog ooit aan te tasten in haar goede naam?

Woede, dat zou de terechte reactie moeten zijn van al diegenen die Nederland nog steeds niet zien als een achterlijk land, waar gefrustreerde idioten politieke ambtsdragers verrot kunnen schelden zonder dat dat enige consequentie heeft, behalve dan misschien wat emoties bij de ambtsdrager zelf die zich genoodzaakt ziet haar toevlucht regelmatig tot een coach, supervisor of psycholoog te nemen.

Leesknokploeg en Lale Gül

In de Volkskrant van 2 juni vroeg Adriaan van Dis zich in het kader van de boekenweek af of er misschien een leesknokploeg moest worden opgericht om de ontlezing op scholen tegen te gaan.
Ik weet een beter idee. Zet Ik ga leven van Lale Gül op de leeslijst!
Inmiddels zijn er al meer dan 100.000 exemplaren van verkocht en zijn de (doods)bedreigingen aan het adres van de schrijfster niet van de lucht.
Bedreigingen aan het adres van auteurs zijn doorgaans goed voor hoge verkoopcijfers  (behalve misschien in de jaren dertig toen Arnold Zweig zijn De Vriendt keert terug uitbracht en hij al snel het Duitsland van coming man Hitler moest ontvluchten).

Als we dan toch de aandacht van middelbare scholieren willen trekken wordt tegelijkertijd verplicht gesteld: De memoires van Deborah Feldman, verfilmd in de serie Unorthodox op Netflix en Bloed van Beatrijs Smulders.
In deze drie genoemde gevallen was er namelijk steeds sprake van dochters en jonge vrouwen die zich vrijvochten uit conservatieve, gelovige gezinnen.
Gül richt zich op haar conservatieve Milli Görüs-aanhangende Turkse ouders en scheldt  vooral haar moeder in het boek letterlijk verrot, hetgeen de lezer achterlaat met het gevoel, er zal toch wàt goeds zijn aan die moeder! Je zou bijna medelijden met haar krijgen dat ze zo’n onverbiddelijke dochter heeft.
In de serie Unorthodox gaat het om een orthodox joods gezin, waaruit het voor een meisje op zijn minst even moeilijk ontsnappen is en in het zeer toegankelijke Bloed van Beatrijs Smulders schetst ze een conservatief katholiek gezin in een dito dorp met een moeder die steeds zwanger is en een vader die als huisarts, tevens pater familias, de teugels strak in handen heeft.
Wat opvalt in deze drie gevallen is de manier waarop de seksualiteit van de dochter  tegemoet wordt getreden.
Niet, kun je zeggen, maar toch ook weer wel.

In de twee totaal verschillende milieus en religies van Gül en Smulders is sprake van een diamant waarover de dochter zou beschikken en die ze goed moet bewaren.
Op pag 6 van haar boek Bloed heeft de auteur op haar twaalfde een gesprek met haar vader die haar uitlegt dat ze op een schatkist zit van nu af aan, waarin parels zitten (haar toekomstige kinderen) en een ruwe diamant, waarop ze heel zuinig moet zijn en die ze moet bewaren tegenover rovers en ander tuig, die hem kunnen openbreken, beduimelen, beschadigen en zelfs voor altijd kapotmaken. Als remedie moet ze ‘haar onderbroek aanhouden’ De onderbroek zal haar helpen om zichzelf te beschermen.
Elders in haar boek geeft ze aan dat ze als kind al niets begreep van de onbevlekte ontvangenis van Maria.

“Bij ons moslims heerst er godbetert een maagdelijkheid-cultus. Voor vrouwen dan, want wederom worden beide geslachten niet met ‘hetzelfde sop overgoten’. Aldus Gül, die hier zoals vaker gebruik maakt van een verhaspeling van Nederlandse gezegden.
(Van Dis zou daarbij toch zijn wenkbrauwen fronsen.)
Er zijn ‘vrouwen om lol mee te hebben, de zogenaamde sletten, en vrouwen om mee te trouwen’.
“De vrouw die daadwerkelijk met de heer in de echt verbonden wordt moet ongerept zijn, een ‘ruwe diamant’, anders is ze inferieur en promiscue. Een jongen moet experimenteren, dat is normaal, maar bij een meisje is haar eer belangrijker dan haar leven”, citeert Gül een tante.

Tja, waar hebben we dat toch meer gehoord?
De conclusie kan geen andere zijn dan dat in de diverse godsdiensten, joods, christelijk, moslim, de vrouw en het meisje bezit is van de familie en dat de eer van de familie van haar en haar deugdzaamheid afhangt.
De straf op de doorbreking van de taboes kan verschillend zijn. In een hoger opgeleid en iets liberaler christendom levert het afkeuring op en nog geen verstoting of doodsbedreiging, maar het wordt de vrouw in de dop bepaald niet makkelijk gemaakt haar eigen weg te zoeken, al was het dat ze de afhankelijkheid van de man heeft verinnerlijkt en buitengewoon onzeker is geworden.

Wat overigens ook opvalt in de boeken van Smulders en Gül is dat over de moeders zeer kritisch wordt gedacht. Smulders moeder is een ‘angsthaas, een zeurpiet die te bang is om met haar vuist op tafel te slaan’ en bij Gül zien we een moeder als kakkerlak, de duvel zelve, iemand die ‘haar mantel graag naar de wind hangt’ (alweer een verdraaid gezegde) karbonkel en meer van dat fraais. Kennelijk is de negatieve houding naar het vrouwelijk geslacht verinnerlijkt en slaat terug op de moederfiguur.

Maar we hadden het over de boekenweek en de ontlezing.
Ik stel voor om het man/vrouw-verschil aan de hand van deze boeken en evt film ter discussie te stellen, dus niet het lezen óm het lezen maar maatschappelijke thema’s bespreken en zo het nuttige en misschien niet altijd aangename te combineren en tegelijkertijd te laten zien dat situaties zoals Gül ze beschrijft misschien helemaal niet zo uitzonderlijk zijn, zeker in het licht van de geschiedenis.

Missie voor Nederland

De Volkskrant van zaterdag 22 mei roept lezers op een extreem ambitieuze missie te bedenken die Nederland nog voor 2030 moet voltooien.
Zo’n missie die eigenlijk niet kan, tenzij je alles op alles zet.
De goede missie moet uitdagend en grensverleggend zijn, prikkelen en inspireren.
Een voorbeeld is, aldus de Volkskrant, het plan van Kennedy ‘naar de maan te gaan’.
Een waanzinnig plan omdat de experts indertijd geen idee hadden hoe dat zou moeten en toch gebeurde het.
De maanlanding gaf bovendien een enorme boost aan de nationale trots want de Amerikanen ervoeren deze mega-prestatie als iets van henzelf. ‘We did it’, zo werd de maanlanding gezien als iets wat Amerika had gedaan namens de mensheid.
Bovendien had deze mega-prestatie een enorme spin-off, aldus de Volkskrant, omdat de uitvindingen die nodig waren om Armstrong en Aldin op de maan te zetten hielpen bij de ontelbare innovaties die ook buiten de ruimtevaart nuttig waren.
U kunt de missie vóór 4 juni mailen naar de Volkskrant.
De missie moet voldoen aan de volgende criteria: ambitieus, impact, concreet, trots en doel.

Tot zover de Volkskrant.
Wat mij intrigeerde was waarom deze krant in een tijd dat we te maken hebben met politiek en bestuurlijk onvermogen, een pandemie, een klimaatcrisis, een steeds verder oprukkend populisme en rechts extremisme, een inmiddels duidelijk aan de oppervlakte komend probleem van racisme en discriminatie, en escalaties tussen groepen, lezers vraagt om een nieuw en alles overstijgend ei van Columbus, dat ons weer een gevoel van nationale trots geeft, een nieuwe maanlanding dus.

Kennelijk is het de krant niet te doen om oplossing van de Toeslagen-affaire vóór 2030, want als we dat bij Van Huffelen laten zou dat wel eens een mega-prestatie kunnen blijken te zijn.
Ook lijkt me dat het niet de bedoeling is te wijzen op een nieuwe bestuurscultuur voor 2030, een giga-klus met de heer Rutte voorlopig aan het roer.
Of dat de jeugdzorg voor die tijd eindelijk weer eens voldoet aan de behoefte van de jeugd zelf. Idem de gezondheidszorg met voldoende Intensive care-bedden voor het geval dat
er naast of na Corona een nieuwe verrassende pandemie uitbreekt.
Ook is het te weinig vernieuwend, neem ik aan, om te wijzen op een waanzinnig ambitieus project om vóór 2030 500 kinderen uit Lesbos hiernaar toe te halen.
En dan heb ik het nog niet over de noodzaak van het realiseren van meer sociale huurwoningen, of het isoleren van de woningvoorraad met een gigantische spin-off in de sfeer van de klimaattransitie.
Dat kinderen weer lezen, of de Nederlandse taal wellicht meer machtig zijn, ook een dergelijke ambitie is, denk ik, niet de bedoeling van de krant.
Dat iedere Nederlander maar ook ongedocumenteerden weer toegang krijgen tot het recht dan misschien?
Of dat Shell niet meer investeert in fossiele brandstoffen?
Dat Nederland vóór 2030 geen belastingparadijs meer is maar juist een land waar louche bv’s weten dat ze in elk geval niet naar toe moeten gaan om een duister onderdak te vinden?

Ongetwijfeld vallen al deze voor de hand liggende buitengewoon ambitieuze doelen niet in de prijzen.
Wat zou dan wel onze nationale trots kunnen opkrikken???
Ik weet wel iets.
De krant wijst niet voor niets op 1969, en heeft D66 niet erg gewonnen in deze verkiezingsstrijd?

Is het niet zo dat de verguisde jaren 60 en 70 opeens weer meer aandacht genieten?
Komen we wellicht terug op het neo-liberale gedachtegoed, op het geïnstitutionaliseerde wantrouwen, waarbij iedere burger, wat zeg ik ieder mens, als potentiële fraudeur wordt gezien, die calculerend en wel zijn weg zoekt door dit bestaan?
Hebben we misschien weer behoefte aan hoop, aan idealen, aan medemenselijkheid?
Heeft de pandemie ons duidelijk gemaakt dat we voorzichtig om moeten gaan met elkaar, met de natuur, met de aarde, dat het bestaan, het leven, ook het mensenleven broos is?

Laten we eens een tijdreis maken, niet naar de toekomst maar naar het verleden.
Waar waren we eigenlijk ook weer mee bezig indertijd?
Wilden we niet een gidsland zijn op het terrein van de mensenrechten? Ja juist, dat vingertje, weet u nog? Maar ook een land waar geëxperimenteerd mocht worden, waar nieuwe idealistische bewegingen het licht zagen?
Kortom, laten we het project: “Waar een klein land groot in kan zijn”, eens vorm gaan geven.
Small is beautiful, weet u nog?
En wie het kleine niet eert, is het grote niet weert, zoiets.
Alles en iedereen die hoop geeft en vertrouwen in de medemens hoog in het vaandel heeft, maakt kans op een prijs, een subsidie, een schouderklop, een nieuwsuitzending!
Onder het kopje: Dienstbare samenleving, maken algoritmes plaats voor heuse mensen, die een ander vriendelijk te woord staan.
Het hele project werkt met hartenvier:

1. Hart voor de ander (gekleurd, van welke religie, achtergrond, seksuele geaardheid gender of handicap ook). Dat betekent dat Nederland het voortouw neemt in de oplossing van het vluchtelingenprobleem wereldwijd en daar graag aan bijdraagt (dus niet afkopen!), een mega-ambitie, maar ‘Wir schaffen das’. In eigen land zijn alle ongedocumenteerden niet langer paria maar worden ‘wereldburgers’ genoemd. Verder in te vullen door creatievelingen, onderzoekers en vooral jonge mensen met idealen en ambitie.
2. Hart voor onrecht (onze premier gaat persoonlijk op bezoek bij al die leiders in de wereld die minderheden onderdrukken, vervolgen, uitbuiten, tegenstanders uit de weg ruimen etc, om te wijzen op deze misstanden). In eigen land gaat de Belastingdienst langs bij al diegenen die schulden hebben en/of te lijden hebben (gehad) onder onrecht.
Sociale advocaten gaan evenveel verdienen als advocaten op de Zuidas. Racisme en discriminatie gaan systematisch bestreden worden. Ook hier weer: Vul maar in!
3. Hart voor de dieren (de dierenpartij en de boeren samen nemen de lead bij initiatieven om per direct op te houden met mega-stallen en mishandeling van dieren). Zie hierboven, graag aanvullen!
4. Hart voor de natuur en de aarde (alles en iedereen die een voorbeeld is van het goed omgaan met de natuur en de aarde en zijn footprint substantieel kleiner maakt krijgt een fikse ondersteuning, prijs of waardering in welke vorm ook).

Uitdagend? Jazeker!
Ambitieus? Nou en of!
Impact? Gigantisch. Opeens blijkt Nederland weer te investeren in de mens en menselijkheid. Een boost voor de Universele Verklaring die in de prullenbak dreigde te belanden. Hoopgevend voor al die mensen die vechten voor hun vrijheid overal ter wereld!
Het aantal depressieven en mensen met psychische nood vermindert drastisch.
Kunst en creativiteit wordt weer belangrijk. Mensen krijgen weer vertrouwen in zichzelf en elkaar.
Concreet? Zeker! De doelen zijn bekend: meer aandacht voor elkaar, voor mens en dier, voor de natuur en voor de aarde, onze planeet.
Trots? Absoluut! Nederland kan eindelijk weer een gidsland zijn, een gidsland dat heeft geleerd van zijn verleden en daar ook niet van wegkijkt (VOC, WIC, Indonesië ed).

Hartenvier dus: Waar een klein land groot in kan zijn!!!

Open brief aan Bibi Netanyahu

Geachte heer Netanyahu,

Niets is zo moeilijk als je macht inleveren en dan ook nog bang zijn dat je de gevangenis in verdwijnt als je aftreedt, lijkt me. Tenminste als ik me probeer in te leven in uw situatie, wat uiterst lastig voor me is.
Zoiets was er ook met oud-president Donald Trump aan de hand.
De geschiedenis kent meer leiders die dat niet konden en liever hun eigen volk de afgrond in sleepten dan terugtreden en naar hun gevoel vogelvrij worden.
Gek genoeg hebben wij in dit land ook te maken met een premier die zijn ambt maar niet los kan laten en de gekste dingen verzint om te blijven zitten op de plek waar hij zit.
Alleen is de heer Rutte niet verdacht van corruptie of malversaties alleen van geheugenverlies en gebrek aan transparantie, misschien ook een grote mate van draaierigheid. En gelukkig is de heer Rutte niet een type om met de politie een moskee binnen te vallen op een geheiligde dag om zo met verdeel-en-heers aan de macht te blijven.
Of huizen van moslims onteigenen ten behoeve van gelovige christenen zonder de uitspraak van de rechter af te wachten.
Nog sterker, een minderheidsgroepering opzettelijk provoceren opdat autochtonen en allochtonen met elkaar slaags raken.
De heer Rutte kwam niet verder dan uitroepen: Doe normaal joh en anders ga je maar… dat soort dingen, en met gedoogsteun van een anti-moslimpartij een vanuit mensenrechten-oogpunt bedenkelijk Regeerakkoord te presenteren.

Maar laat ik het vooral over u hebben.
Gaat u echt zover dat u alles op het spel zet, dus een veroordeling door de internationale gemeenschap, grote escalaties in uw eigen land, de dood van onschuldige kinderen, vooral aan Palestijnse maar ook aan Israëlische kant, en tenslotte een groeiend antisemitisme in Europa en een gevaar voor de Joden in de diaspora, om uw eigen hachje te redden?
Ook om te voorkomen dat er een regering het licht zou zien waarin waarachtig de Israëlische Arabieren zitting zouden nemen? Voor u een gruwel neem ik aan?
Alles liever dan dat, moet u vlak voor het slapen tegen uw vrouw hebben uitgeroepen. Het is één voor twaalf!
En dan komt het ook wel erg goed uit dat Abbas een lafbek is en Hamas Israël niet erkent en dat ze onderling enorm steggelen.

Weet u, meneer Netanyahu, we hebben hier net weer 4 en 5 mei gehad en de Holocaust herdacht en de vrijheid gevierd voorzover Corona dat toeliet.
Wat we ons toen weer vooral realiseerden is hoe belangrijk het is in een democratische rechtsstaat te leven met een onafhankelijke rechterlijke macht, een onafhankelijke pers en een Grondwet en bescherming van minderheden.
Dat respect voor je medemens van welke kleur, afkomst of geaardheid ook, zo cruciaal is, niet alleen voor die medemens, maar ook voor jezelf en je eigen vrijheid, voor je kinderen en de generaties die na hen komen.
We realiseerden ons toen ook weer hoe broos vrede en vrijheid is, en hoe belangrijk het is je verantwoordelijkheid te nemen als burger, op te komen niet alleen voor je eigen rechten maar ook voor die van anderen als die geschonden worden.

Als ú de Holocaust herdenkt, waar denkt u dan aan?
Aan de eerste klap is een daalder waard?
Aan aanval is de beste verdediging?
Aan net zo lang bommen gooien tot het vanzelf wel stil wordt?
Wat is voor u een joodse staat eigenlijk?
Heeft dat nog iets met moraal te maken?
Met de gouden regel: Je doet een ander niet aan wat je niet wilt dat je zelf wordt aangedaan, of in positieve zin: Behandel een ander zoals je zelf behandeld wilt worden?
Waar staat jodendom voor, in uw visie?
Spierballen laten zien?
Een houding die hoog scoort op de autoriteitsschaal van Adorno?
Hebben al die joodse denkers, filosofen als Spinoza, Buber, Levinas, Berlin, al diegenen die zulke bijzonder wijze lessen trokken uit wat hen aan gruwelijkheden is aangedaan zoals Primo Levi, Victor Frankl, Edith Eger en zovele anderen, voor niets geleefd?

Jacob Israël de Haan is op 42-jarige leeftijd door een zionist vermoord omdat hij heel kritisch was op het toenmalig zionisme (het te weinig joods vond) en goede vrienden met zowel Engelsen als Arabieren was. Rabin is 71 jaar later door een nationalistische orthodoxe Jood vermoord omdat hij land voor vrede wou. U bent daarna gekomen en hebt de (extreem)rechtse radicalisering de wind in de rug gegeven.
Onder uw regie is er een wet tot stand gekomen die officieel de minderheden van Arabieren en Bedoeïenen discrimineert en het in bezit nemen van land van anderen promoot omdat dat land in dit geval niet de autochtonen maar de allochtonen (Joodse Israëliërs) van oudsher zou toebehoren.
Dus niks land voor vrede.
Hoezo vrede?

Eén ding is duidelijk: U bent gebaat bij oorlog en u bent helaas niet de enige leider op dit moment in de wereld, die gebaat is bij oorlog omdat de eigen positie zwak is geworden.
Ik ben niet gelovig maar toch bid ik maar dat mijn kleinkinderen vrede en veiligheid en vrijheid mogen meemaken in een wereld waar verstandige en verantwoordelijke mensen hun eigenbelang ondergeschikt maakten aan die vrede en die veiligheid.

A lapse of memory

Het was het interview waar heel Nederland naar uit had zitten kijken.
Nu zou het komen! De premier zou met nieuwe radicale ideeën komen en vertellen hoe hij zichzelf opnieuw gaat uitvinden zoals Tjeenk Willink al had gesuggereerd.

Het gesprek met Mariëlle Tweebeeke bij Nieuwsuur, die zich duidelijk had voorgenomen streng te zijn, en te zorgen dat Mark de show niet stal – iets waar hij altijd erg goed in is – deed me denken aan een puber die door zijn moeder of misschien eerder vader op het matje wordt geroepen.

Mark, zegt pa, je hebt mijn vertrouwen geschaad. Ik heb je altijd veel ruimte gegeven, maar nou heb je het toch echt te bont gemaakt, knul. Er klopt niks van je verhalen. We gaan het allemaal anders aanpakken. Ik heb dat met je moeder afgesproken en we gaan je nu toch echt kort houden hoor. Je hebt de verkeerde vrienden, je verwaarloost je school, je vervalst briefjes en dan zeg je later dat je er niets meer van weet… Dat is allemaal afgelopen van nu af aan! En vertel eens, wat zeg je daar nu zelf op, en kijk me aan als ik tegen je spreek!
Pa, zegt de puber, ik begrijp volkomen waar je moeite mee hebt hoor, en ik zal mijn gedrag beteren. Ik ga echt beter opletten maar liegen, nee hoor dat heb ik nooit gedaan. Ik heb geen dingen toegedekt of van tafel gehaald en er is ook geen sprake van handigheidjes, zoals mams zegt. Ik ben op sommige dingen trots, pa, maar op andere dingen niet. Pa, ik ben jouw zoon, jouw genen, het is geen kwestie van goed of slecht, pa, geloof me. Ik praat nu als volwassene tegen jou. Je moet me geloven echt. Ik ga echt scherper opletten en beter mijn best doen!!!

Maar weet je wat het is, pa, ik heb soms gewoon last van een ‘lapse of memory’, dat moet jij en dat moet mams toch ook begrijpen. Opa is… En dan pa die ingrijpt en zegt: Mark, je kan altijd erg goed lullen maar ik heb nog geen verbetering gezien en waag het niet om over opa te beginnen. Hij is 5 keer jouw leeftijd en toen hij 15 was…

Kortom, zo’n soort gesprek dus.
Rutte die gewoon af en toe even last heeft van zijn geheugen en trouwens ook erg veel op een dag voorbij ziet komen en echt, serieus, scherper op zal letten of iets misschien belangrijk is. Hij zal er dan meer aandacht aan besteden maar zal overigens niet opeens ‘alles anders gaan doen’. En zijn interviewster die van alles probeert maar niet door het dubbele glas breekt dat de man vóór haar altijd ter bescherming om zich heen heeft opgetrokken.

En dan zijn radicale ideeën.
De man die nog bij het regeerakkoord met de PVV stelde dat rechts zijn vingers erbij zou aflikken en Nederlanders opriep vooral ‘normaal’ te doen kondigde nu met enthousiasme aan dat hij met ‘radicale’ ideeën zou komen en wij, het publiek, verbazen ons hier allang niet meer over, en zijn alleen benieuwd naar wat die radicale ideeën dan eigenlijk zijn.

Hij blijkt een club te willen oprichten die tussen en boven de regering en het parlement staat en als aanspreekpunt voor de gefrustreerde burger moet dienen.
Ook dat deed me weer denken aan vroeger . Als kind wou ik ook altijd een club oprichten, liefst een geheime club, waar een zweem van gevaar omheen hing en die in elk geval broeder- en in mijn geval zusterschap uitstraalde.
De club die Mark bedoelde bestond al en het was natuurlijk nieuws dat hij dat niet wist en al jaren eigenlijk ontkende anders had hij zich immers wat aangetrokken van de signalen die de Nationale Ombudsman al in 2017 uitzond over wat de Toeslagen-affaire zou gaan heten.

Ook vond hij dat er in de Kamer eerder maatschappelijke debatten zouden moeten plaatsvinden waar het maatschappelijk akkoorden betrof, stukken van ambtenaren moesten eerder worden vrijgegeven (maar dat wisten we al), elke organisatie en toezichthouder moest een plan maken om menselijker te worden. De menselijke maat zou voorop moeten staan. En ja hoor, daar kwam toch weer een Rutte-aapje uit een mouw: dat alles met het oog op de kosten.
Als je menselijker functioneerde zoals meer thuiszorg dan hoefden mensen minder snel naar het verpleeghuis. Zoiets. Of verstond ik dat nu verkeerd? Gek dat kwam me opeens erg bekend voor.

En de toegang tot het recht natuurlijk.
Ook erg belangrijk!
Dat was de les van de afgelopen jaren.
Maar ja, er was natuurlijk wel 70 miljoen extra naar het recht gegaan!
Hè? Had ik even niet zitten opletten? Waar doelde hij nu weer op?
Die Dekker had toch alleen zitten bezuinigen op de sociale advocatuur ? Juist Nieuwsuur had dat keurig in schema’s duidelijk gemaakt, nog niet zo lang geleden.
En ‘het recht’? Hij noemde het alsof het een fieldlab van Andreas Voss (arts microbioloog en hoogleraar infectieziekten) was.
Vergissing, foutje, lapse of memory? Tweebeeke reageerde niet.

En toen de uitsmijter: Hoe zorg je ervoor dat je een overheid hebt die sneller reageert? aldus de premier die hier nu zat als fractievoorzitter van de VVD
Dus toch een snellere procedure, zoals in het vreemdelingenrecht met alle risico’s van willekeur en onzorgvuldigheid en dan toch wel weer bezuinigen op die lastige sociale advocatuur en het recht zeker de rechtspraak op afstand houden ? En waar bleef de discretionaire bevoegdheid uit de motie van Klaver en Ploumen?
Of bedoelde hij de mislukte snelle procedure met de zogenaamde lichte toets van Van Huffelen misschien?

Hij zou een gesprek met Pieter Omtzigt hebben over diens tienpuntenplan.
Op basis van dit gesprek ben ik benieuwd waar dat over zal gaan! Maar Omtzigt heeft het vooralsnog afgehouden. Mocht het er binnenkort toch van komen dan heb ik een advies
aan de Kamer: Graag inzage in het verslag, Mark! En pak er dan toch nog even het VVD-verkiezingsprogramma bij, mensen!!!

De rechtsstaat: straffend of vol mededogen

Afgelopen donderdag zat ik aan de buis gekluisterd en volgde het debat in de Tweede Kamer over de beruchte notulen van de ministerraad.
Er waren een paar zaken die me opvielen.
In het eerste gedeelte ging het er flink aan toe. De fractievoorzitters van de diverse coalitiepartijen werden zeer stevig aan de tand gevoeld en de verwijten waren niet van de lucht.
Het tweede gedeelte waarin het kabinet aan het woord kwam, was opvallend veel gematigder van toon.
Het leek wel of de eerste ronde een afreageer-ronde was geweest zodat in de tweede ronde de grootste felheid eraf was. Was hiervoor gekozen? Was er een psycholoog ingeschakeld?
Of was het feit dat de eerste helft integraal werd uitgezonden op NPO 1 leidend geweest?Ook viel op dat er uitgebreid werd gesproken over de kwestie of er nu wel of geen opzet (politieke redenen) was geweest bij het onvoldoende voorlichten en in zekere zin dus ‘kaltstellen’ van de Kamer, waarmee artikel 68 van de Grondwet zou zijn overtreden. Eigenlijk leek mij de uitleg van Hoekstra nog het betrouwbaarst: Om staatssecretaris Snel, die de boel duidelijk niet meer in de hand had, te beschermen had Hoekstra ervoor gekozen voor te stellen Omtzigt te sensibiliseren en de Kamer even ‘on hold’ te zetten (mijn term). Bewindslieden zoals Cora van Nieuwenhuizen en Rutte zelf hadden meer aandacht gehad voor de lastpakkerij uit de geledingen van de Tweede Kamer, juist ook van coalitiegenoten, dan voor de slachtoffers van de toeslagen-affaire.
Die mentaliteit werd vooral door de SP en Denk, BIJ1 en PVV absoluut afgekeurd en Wilders wou zelfs nieuwe verkiezingen.
GroenLinks en de PvdA stelden zich uiteindelijk bemiddelend op en produceerden een motie, die door 14 van de 17 fracties werd aangenomen, waarin ze voorwaarden stelden aan een nieuw te vormen kabinet.

In deze motie staan behartenswaardige zaken die de democratische rechtsstaat betreffen zoals naast herstel van de informatiepositie van de Kamer, versterking van de rechtspositie van de burgers, meer geld naar de sociale advocatuur en naar controlerende instanties zoals de Nationale Ombudsman, de Algemene Rekenkamer, de Autoriteit Pesoonsgegevens en het Adviescollege toetsing regeldruk.
En ook Tjeenk Willink refereerde in zijn eindverslag aan deze aanbevelingen zoals verbeterde toegang tot het recht.

Hoe verhoudt zich nu deze aangenomen motie tot de politieke stellingnames van de diverse partijen, de VVD als grootste voorop?
Mij viel en valt in deze hele discussie – zoals overigens ook al tijdens de verkiezingen – op, dat de VVD gelijk wordt gesteld met Rutte en vice versa. Rutte = VVD en zijn partij heeft dat nog eens bevestigd door hem niet te laten vallen, een week geleden.
Maar misschien is het toch handig om nog even te memoreren waar die VVD eigenlijk voor staat.
Zoals in religies sprake kan zijn van een straffende en een meedogenloze God en een God vol mededogen, zo kun je bij politieke partijen onderscheid maken tussen partijen die geloven in een straffende overheid en zij die geloven in een overheid die mededogen heeft, een menselijke overheid die rekening houdt met schrijnende gevallen en mensen, burgers, in principe met vertrouwen tegemoet treedt.

Simpel gezegd: De VVD is voor repressie, ik breng even de spreuk van Hans Wiegel indertijd in herinnering: Liever twee misdadigers op één cel dan één op vrije voeten, een ‘harde’ aanpak, zo min mogelijk  bemoeienis door de rechter of zo je wilt het voor-de-voeten-lopen van de rechter en dus ook zo min mogelijk doorwerking van internationale verdragen zoals het EVRM.
Dus: Vóór buitengerechtelijke afdoening, vóór sterke bezuinigingen op de sociale advocatuur en de rechtsbijstand voor on- en minvermogenden, zodat de overheid daar ook geen last meer van heeft. Ik verwijs even naar het feit dat 60 procent van de rechtsbijstand-zaken van on- en minvermogenden betrekking heeft op procedures tegen de overheid.
In een eerder blog van september 2019 heb ik verwezen naar de ontwikkelingen sinds de jaren zeventig waarin wetswinkeliers de leemte in de rechtshulp aan de orde stelden als maatschappelijk probleem.

Ook de VVD die zich in een wat progressiever jasje hult (behalve dan waar het gaat om vreemdelingenzaken) heeft in haar verkiezingsprogramma over de rechtsbijstand alleen geschreven: Door oplopende kosten voor rechtsbijstand staat de toegankelijkheid van de rechtspraak onder druk…
Hoezo oplopende kosten? Nieuwsuur maakte in een schema duidelijk hoeveel er in feite op die rechtsbijstand was bezuinigd tijdens het bewind van Sander Dekkers (VVD).

Kortom afrondend: Als PvdA, D66 en GroenLinks nog iets met Rutte willen, zullen ze niet alleen een wonder moeten gaan verwachten van zijn persoonlijkheidswisseling maar zullen ze nog even de nare waarheid tot zich door moeten laten dringen dat hij staat voor waar de VVD, zijn partij, voor staat en dat is niet voor de bescherming van zwakkeren in de samenleving.

Vernieuwing of herhaling van zetten?

Het bestuurlijk stelsel van Amsterdam blijft een ‘pain in the ass’.
Het afschaffen van de deelgemeenten in 2014 en het gelijktijdig instellen van gekozen bestuurscommissies met een dagelijks bestuur dat uit hun midden werd benoemd (het budgetrecht en de kaderstellende bevoegdheid bleven uitdrukkelijk bij de gemeenteraad) werd al snel onbevredigend gevonden.
In 2016 was er het rapport van de Commissie Brenninkmeijer, dat te veel schuring constateerde tussen de verschillende bestuurslagen. Daarop is ervoor gekozen de dagelijkse bestuurders direct te laten benoemen door het college om binnen de stedelijke kaders vanuit de gemeenteraad een betere wisselwerking tot stand te brengen met het lokaal bestuur in de stadsdelen.
In 2018 kregen de gekozen stadsdeelcommissies de rol om ogen en oren van gebied en stadsdeel te zijn en de taak om het dagelijks bestuur over de lokale belangen te adviseren.
Inmiddels ligt er alweer een rapport van Necker van Naem en Tilburg University, waaruit blijkt dat de ambities die met het huidig stelsel worden beoogd onvoldoende uit de verf komen.
Het rapport onderstreept breed de noodzaak voor versterking en verbetering van de positie van het lokaal bestuur en van de invloed van Amsterdammers daarop. Ook is onvoldoende helder voor alle betrokkenen, bestuur, uitvoering en bewoners, wie waarover gaat en dat gaat ten koste van de stadsdelen.
Nu ligt er een notitie: Voorgenomen hoofdlijnen bestuurlijk stelsel vanaf 2022, waarvan het de bedoeling is dat tijdens de verkiezingen van 2022 dat nieuwe stelsel wordt of is (?) geïmplementeerd.
Over de hoofdlijnen wordt op 1 juni definitief door het college besloten.

Wat zijn die hoofdlijnen en gaat er veel veranderen?
Er is gekozen uit de door de onderzoekers gepresenteerde modellen voor de zogenaamde stadsdeel-plus variant aangevuld met meer participatieve elementen.
Wat is de stadsdeel-plus variant?
Volgens de notitie: Een duidelijke opdracht en stevig mandaat op een aantal helder omschreven taken aan benoemde stadsdeelbestuurders die zich hierover verantwoorden aan gekozen stadsdeelcommissies.
Wat vooral opvalt hierbij is het taalgebruik: duidelijk, stevig, helder.
Het klinkt stoer en doelbewust.
De vraag is alleen; wat betekent dat nu eigenlijk in de praktijk?
Nog steeds worden de stadsdeelbestuurders benoemd en nog steeds worden de stadsdeelcommissies ingesteld door de raad. Nog steeds vindt de beleidsontwikkeling stedelijk plaats en worden de beleidskaders van alle beleidsdomeinen in de raad vastgesteld.
In het stedelijk beleid wordt expliciet bepaald op welke terreinen beleidsregels lokaal nader ingevuld kunnen worden, aldus de notitie.
Het gaat daarbij om zaken die de leefkwaliteit en directe omgeving van burgers in de straat en de wijk raken.

Wanneer we, zoals de Notitie niet doet, hierbij een voorbeeld nemen, valt direct op hoe ingewikkeld dergelijke voornemens zijn.
Neem de ambitie van Groen Links en een links College om een ferme slag te maken in het kader van de energietransitie. Niks inbreng van de directe omgeving maar een stevig beleid om 17 windmolens over diverse gebieden uit te strooien zodat Amsterdam qua energie meer selfsupporting wordt. Tegelijkertijd raakt zoiets wel degelijk de leefkwaliteit en zou dus juist lokaal moeten worden ingevuld of op zijn minst zouden de betreffende stadsdelen bij voorbaat sterk betrokken moeten worden bij dit beleid.
Maar dat staat dan die politieke doelstelling en ambitie erg in de weg!!!
Wat geldt voor het onderwerp klimaat geldt natuurlijk ook voor andere onderwerpen.
De nieuwe bestuursstructuur is geen technische operatie maar heeft alles met politiek te maken.
Als er dadelijk over een jaar een ander College zit met andere beleidsprioriteiten en een andere opvatting over welke beleidsterreinen lokaal zouden kunnen worden ingevuld, zal de verhouding tussen het stedelijk bestuur en de stadsdeelbesturen ongetwijfeld ook weer veranderen.
Met dit aspect is mijns inziens geen rekening gehouden in de notitie.

En dan de feitelijk macht van de lokale besturen.
De stadsdeelbesturen zelf vragen om beter uitgewerkte bevoegdheden en mandaten met de daarbij horende budgetten, maar dat valt tegen als ik de notitie goed begrijp.
Nog steeds is er geen sprake van budgetrecht, alleen worden aan de stadsdeel-plus variant participatieve elementen toegevoegd zoals buurtbudgetten en burgerpanels en wordt onderzocht of de stadsdeelcommissies gedeeltelijk uit door loting gekozen burgers zou kunnen bestaan.
Wat betreft de buurtbudgetten hebben we al enige ervaring opgedaan in de diverse stadsdelen. Bij Oost Begroot viel me wel de goede bedoeling op maar ook dat het om een beperkt budget ging voor een beperkte tijd. Er was geen garantie voor voortzetting en personele kosten konden niet worden uitgekeerd. Maar wat ik als grootste nadeel heb gezien was dat sommige participanten werden blij gemaakt met een dooie mus.
Ze hadden erg veel energie gestopt in een projectplan, wat vervolgens niet kon worden gehonoreerd omdat nog niet duidelijk was wat er met het betreffende gebied of de betreffende locatie stond te gebeuren (wat weer stedelijk werd bepaald).

Kortom: gemeente hoedt u voor oude wijn in nieuwe zakken!
Ga per onderwerp na in hoeverre het College en de raad ook daadwerkelijk zaken aan het lokale bestuur en aan burgerparticipatie willen overlaten en verwerk dat in een notitie…
Betrek erbij dat het stellen van politieke prioriteiten wel eens kan conflicteren met het bestuurlijke bottom-up denken. En vraag u af wat dat dan betekent in de praktijk.

De avondklok revisited

Vier blogs heb ik aan de avondklok gewijd en ja hoor, nu gaat ie toch echt verdwijnen!
Dat is aangekondigd in de persconferentie van afgelopen dinsdag 20 april.
FNV Zorg en Welzijn vindt dat het kabinet Russisch roulette speelt met zijn versoepelingen, diverse representanten van ziekenhuizen waarschuwen voor een code zwart-situatie als er geen enkel ic-bed meer beschikbaar is, werkgevers verzoeken aan verpleegkundigen hun mei-verlof in te trekken, maar het kabinet vindt het een verantwoord risico.
Zo min als ik begreep waarom de avondklok per se moest worden ingevoerd eind januari, zo min begrijp ik nu eigenlijk waarom die wordt afgeschaft.
De stelling was eind januari dat de situatie zo ernstig was dat op basis van de Wet  Buitengewone Bevoegdheden Burgerlijk Gezag er onmiddellijk moest worden ingegrepen.
Op dat moment lagen er op de verpleegafdelingen 1633 mensen en op de ic’s 669 mensen.
Dat is nu, dat wil zeggen ten tijde van de persconferentie, respectievelijk 1830 en 823.

Het verschil is, aldus Rutte in een reactie op een vraag uit de persgelederen, dat het risico nu verantwoord is, omdat op basis van een modelmatige berekening van het RIVM vanwege de oplopende vaccinaties en het verbeterde weer, er een daling zal gaan inzetten van het aantal ernstige Corona-patiënten.
Dat is dus een inschatting, waarbij er voor het eerst een opvallende afwijking valt te constateren van het advies van het OMT .
Terwijl de inschatting op basis van de toenemende Britse variant eind januari was dat het slechter zou gaan, is dat nu dus het omgekeerde.
Van de Britse variant repten Rutte en De Jonge dit keer niet, noch van de Braziliaanse of de Indiase.
Interessant is in dat verband nog het geluid van Ernst Kuipers, voorzitter van het Landelijk Netwerk Acute Zorg, die liet weten dat wat hem betreft de avondklok niets had uitgemaakt voor de ziekenhuizen, en een dag vóór de persconferentie stelde dat de ziekenhuizen over hun derde piek heen waren.

Wat moeten we hier nu mee als simpele burgers die, zoals bij herhaling wordt gezegd: snakken naar een terrasje?
Een koffie-tje bij mijn stamkroeg is natuurlijk erg fijn. Van de avondklok had ik al niet te veel last omdat ik een weliswaar klein, maar toch herkenbaar hondje heb, maar belangrijker misschien is dat ik bij mezelf constateerde dat ‘alles went’.
Terwijl ik me een paar maanden geleden nog erg kon opwinden over de slechte onderbouwing van de avondklok, is er inmiddels een grote gelatenheid over me gekomen.
Ach ja, je naam, adres, telefoonnummer opgeven aan winkels die je even wilt bezoeken, het hoort er allemaal bij en als je dat niet wilt, nou dan bezoek je toch geen winkels meer?
Of de GGD zijn ict en de beveiliging daarvan op orde heeft…
Ik ben inmiddels twee keer getest en ga er maar van uit…
Terwijl ik ooit een privacy-organisatie in het leven heb geroepen, laat ik na een jaar Corona met me sollen en denk dat het niet anders kan…
Tja, vrijheid.
Gewoon weer eens een museum bezoeken, een trein in zonder mondkapje, zwemmen in het Marnix, de avond kunnen besteden binnen of buiten met of zonder je dierbaren.
En dan hoor je over Navalny en dan besef je weer dat alles betrekkelijk is en hoop je maar dat een derde wereldoorlog nog ver weg is.

Groter denken, kleiner doen

Dat was de titel van de oproep van Herman Tjeenk Willink in 2019.
Het is nuttig dit boekje er even bij te pakken nu hij tot informateur is benoemd en mede als belangrijke opdracht heeft in zijn verkenning de noodzaak van een verandering van de bestuurscultuur en de relatie parlement en kabinet mee te nemen.
In zijn visie op een democratie die er toe doet, geeft de huidige informateur duidelijk aan dat de BV Nederland het failliet betekent van de democratische rechtsorde (pag 19), een opvatting waartegen hij zich, naar eigen zeggen sinds de tweede helft van de jaren tachtig heeft verzet.
Het accent lag, aldus Tjeenk Willink, op wat de overheid om financiële redenen niet meer zou kunnen doen, niet op wat de overheid in een democratische rechtsorde wel móet doen (pag 17).
Er is inmiddels een chronisch gebrek aan reflectie, vindt hij.
De terugtred van de overheid betekende feitelijke verwaarlozing van de politieke functie. Die functie houdt volgens TW in: Het steeds opnieuw bepalen wat algemeen belang vereist, het expliciet toedelen van waarden en keuzes maken (pag 23).
Belangrijk vindt hij ook dat we meer oog hebben voor het zogenaamde ‘republikeinse’ burgerschap in de zin van de gezamenlijke inzet van burgers voor de Res publica.
Volgens hem waren de liberalen na de ontzuiling te zeer gefixeerd op de markt en het individu. Het marktdenken staat haaks op het politieke, omdat het gericht is op het individu en niet op de samenleving; omdat het gericht is op de korte termijn en niet op de toekomst; omdat het gericht is op uniformering en niet op diversiteit; omdat het gericht is op kwantiteit en niet op kwaliteit; omdat het financieel-economisch en niet sociaal-cultureel  van aard is (pag 111).
Politici moeten burgers serieuzer nemen, burgers zijn meer dan consumenten. Initiatiefnemers voelen zich vaak tegengewerkt door ambtenaren en toezichthouders (pag 59).
Herman Tjeenk Willink maakt in zijn oproep gebruik van de term ‘een vernieuwd sociaal contract’, waarin ook informatierechten van de burger worden opgenomen.

Tja, en aan wie denken we dan als we dit alles lezen? Jazeker, ook aan Kim Putters van het Sociaal Cultureel Planbureau die over de noodzaak van een – uitdrukkelijk tweezijdig – vernieuwd sociaal contract  spreekt.
Maar ik bedoel hier: Degene over wie het na het per ongeluk openbaar worden van de notities van verkenner Ollongren steeds is gegaan: Pieter Omtzigt.
Hij lijkt wel verdwenen uit het maatschappelijk en politiek discours sinds Pasen en sinds er toch weer een begin is gemaakt met verkenningen richting een nieuw te vormen kabinet waarin, zo lijkt het, de VVD en zeker Rutte toch weer niet is weg te denken.
Omtzigt staat precies voor die tegenmacht en dat  type overheid en burgerschap waar Tjeenk Willink op doelt.
Juist Omtzigt heeft alle tools in handen om een draai te geven aan een andere invulling van onze parlementaire democratie en doet daar in zijn boek: Een nieuw sociaal contract, 10 suggesties voor, allemaal even zinnig.
Er zijn voorstellen die snel verwezenlijkbaar zijn zoals: Instelling van een Commissie Rijksuitgaven als controle-instituut, verbeterde bemensing van de Kamer  ten behoeve van het volgen van het hele wetgevingsproces, bestuursrechtspraak moet onafhankelijker worden van burger en overheid,  transparantie waar het gaat om met welke ambtenaar de burger contact heeft (gehad), een speciale belastingombudsman, meer denktanks en minder overheersing van modellen…

Mijn idee zou zijn: Vraag aan Pieter Omtzigt of hij huis en haard even wil verlaten om aan de hand van zijn voorstellen uit Een nieuw sociaal contract, een notitie en discussiestuk te maken, wat besproken kan worden met de fracties uit de Tweede Kamer, zowel de kleine als de grote.
Laat hen reageren op dat stuk.
En kijk dan welke partijen serieus ingaan op de voorstellen en die ook eventueel zouden willen uitvoeren dan wel zelf met constructieve voorstellen komen, zoals nu bv al Volt in de brief aan de informateur.
Grote kans dat de VVD daar niet bij zit, de VVD van BV Nederland, de VVD van het marktdenken, de VVD die niet echt uitblinkt door reflectie. Ik zou nu zeggen: Pieter, jij stond de afgelopen weken zo centraal, met het verhaal over je positie elders. Jij spreekt de taal van Tjeenk Willink. Jij hoort nu in het midden van die parlementaire democratie te staan, die  zichzelf opnieuw wil uitvinden.
Ere wie ere toekomt!!