Gastblogger Manuel Kneepkens over ‘de goede Rus’

Poetin heeft voor de tweede maal gedreigd met kernwapens. Hoe serieus dat is , is onderwerp van veel speculatie en gesprekken in de media.

In deze tijd waarin Rusland en de Russen  niet echt een reclame voor zichzelf zijn en je je afvraagt of er nog ‘goede’ Russen zijn herinnert Manuel Kneepkens, mijn blog gast van vandaag 23 september 2022 ons eraan dat 39 jaar geleden luitenant-kolonel Stanislav Petrov deze wereld heeft gered voor een atoomoorlog*.

Tekst Kneepkens: Op 26 september 1983 is de dan 44-jarige Petrov officier van dienst bij het commandocentrum Serpukhov-15 dat de satellieten inzet die de VS in de gaten moet houden.
Het systeem werkt met satellieten met infrarode sensoren die de hitte van de raketmotoren van de Amerikaanse Minuteman-raket na lancering kunnen waarnemen.
Het meest opvallende computerscherm dat Petrov voor zich heeft is een groot scherm met de letter START erop.
Als dat gaat knipperen, dan is het goed mis.

Kort na middernacht begint er een sirene te loeien en lichten de letters START fel op! Omdat het systeem goed lijkt te werken, is er maar één conclusie mogelijk: de VS heeft een kernraket afgevuurd! Dit IS het !
Dit is dè atoomaanval van de VS op de Sovjet-Unie!

Wat Petrov nu onvermijdelijk hoort te doen, is het Hoofdkwartier bellen. Zodat de tegenaanval wordt ingezet.
Petrov aarzelt. Hij realiseert zich dat het vreemd is dat Amerika maar vijf raketten afvuurt.
“Als je ons aanvalt, dan moet je alles in de strijd gooien. Enkel vijf raketten is onlogisch…”
Hij belt de Amerikaanse aanval als vals alarm door.
Er volgt geen tegenaanval.
De wereld is gered.

De Sovjets hebben het incident lange tijd geheim gehouden. De reden laat zich raden. Het waarschuwingssysteem faalde. Dat hoefde het Westen niet te weten….

Tot zover Manuel Kneepkens die eraan herinnert dat 26 september op diverse plekken in de wereld wordt herdacht. Dat zou moeten worden uitgebreid. Opdat wij, de bewoners van de planeet Aarde ons goed realiseren dat wij leven in Blessuretijd.

Ik wil er zelf graag aan toevoegen dat de heldendaad van Petrov die vond dat hij ‘letterlijk niets had gedaan’ tevens als voorbeeld kan dienen voor de overwinning van de Rede boven het onderbuikgevoel en van het onafhankelijk kritisch vermogen van één mens boven het aanzwellende geluid van complottheorieën.

*Overigens moet ook niet vergeten worden dat de Russen concentratiekampen hebben bevrijd (zoals Theresiënstadt waar mijn zussen, moeder en familie zaten) en zonder hen de overwinning op Nazi Duitsland onmogelijk was geweest.
Ook de leider van de opstand in Sobibor was een Rus trouwens.

Hoe passend is passende zorg

Het  (concept) Integraal Zorgakkoord houdt de gemoederen bezig. Nu de vergrijzing verder doorzet, de kosten voor de zorg de pan uitlopen en personeel steeds moeilijker is te krijgen moet de zorg toekomstbestendig worden gemaakt.

Huisartsen en Actiz , de branchevereniging van circa 400 zorgorganisaties tekenen vooralsnog niet.
“Zorgorganisaties willen niets liever dan investeren in arbeidsvoorwaarden, opleiding en scholing van zorgprofessionals, in het verlichten van de werkdruk, in het samenwerken met andere zorgverleners in de keten en digitalisering. Maar daar zijn wel reële tarieven voor nodig, dat is een basisvoorwaarde” aldus Actiz op de eigen site.
Bij de huisartsen blijkt met name het vertrouwen te ontbreken dat de afspraken uit het Zorgakkoord  ook zullen worden nageleefd door zorgverzekeraars en het NZA ( Nationale Zorg Autoriteit). Ze willen op korte termijn concrete resultaten zien oa ten aanzien van de avond- nacht en weekenddienst tarieven en wat ‘Meer tijd voor de Patiënt’ betekent in de praktijk voor de zorgverzekeraars.

Passende zorg

Wat mijzelf opviel in de tekst van het Akkoord is vooral het begrip passende zorg.
‘Passende zorg vergt (digitale en technologische) innovaties die bijdragen aan de maatschappelijke missie om zorg mensgericht, houdbaar en duurzaam te maken’.
‘Passende zorg is arbeidsbesparende zorg en passende zorg is de juiste zorg op de juiste plek’.
‘Passende zorg is waardegedreven (dat betekent dat zorg op de eerste plaats effectief is, voldoet aan de stand van wetenschap en praktijk en meerwaarde heeft voor de patiënt met daarnaast een doelmatige inzet van mensen, middelen en materialen’.
‘Passende zorg is zorg waarvan op basis van de stand van de wetenschap en praktijk aannemelijk is dat het op groepsnivo effectief en doelmatig is’.
‘Passende zorg vindt digitaal plaats als het kan en fysiek als het moet’.
‘Passende zorg begint bij zelfzorg en informele zorg. Pas als dit onvoldoende bijdraagt, sluit formele zorg aan’.

Samengevat: Een oudere (want vooral de groep ouderen die zorg vraagt of nodig heeft zal zeer toenemen) die een hulpvraag heeft, zal zich eerst moeten afvragen: kan ik dit alleen oplossen? Dat zal hij of zij so wie so wel doen dus dat slaan we even over.
Dan moet deze oudere zich afvragen: heb ik een kind, buurvrouw, vriend of vriendin die me met mijn hulpvraag bv pijnscheuten rond de hartstreek kan helpen?
Ook dat zal de oudere zich ongetwijfeld afvragen alvorens naar een hulpverlener te rennen.
Nog sterker de meesten zullen te lang doorlopen met pijn rond de hartstreek omdat ze bv bang zijn voor de dokter of zichzelf niet zo serieus nemen (ach het zal wel overgaan…. een vermoeidheidskwestie ed).
De volgende stap is dat ze via de telefoon na drie kwartier wachten worden verwezen naar de website van de huisarts, waar hen wordt aangeraden contact op te nemen met de chatbox.
De computerstem van de chat box zal hen wijzen op de laatste stand van zaken in de wetenschap betreffende hartklachten en verwijzen naar de site waar hierover meer te vinden is.
Als u dan nog klachten heeft of denkt dat ze zo ernstig zijn dat u persé fysiek moet worden onderzocht kun u alsnog met ons contact opnemen, aldus de chatstem.
Tegen die tijd zal de betreffende oudere wellicht een zodanig infarct hebben ontwikkeld dat er NIETS MEER aan te doen is, wat wetenschappelijk kan worden vastgesteld.

Zo wordt dan toch weer een probleem van teveel ouderen opgelost!
In 1981 schreef ik een proefschrift over eerstelijns (rechts) hulpverlening en constateerde dat het aanbod niet aansloot op de vraag omdat de complexiteit van de vraag niet werd erkend.
Er werd te weinig rekening gehouden met de menselijke factor en er werd te veel gecategoriseerd.
Van technologie en instrumentalisme werd het heil verwacht.
Van de actualiteit van deze stelling is nog niets verloren gegaan. Alleen wordt ze nu toegedekt door termen als waardegedreven.

Waar blijft D66?

Op 18 juni jl sprak Sigrid Kaag het congres van D66 toe.
Ze sprak daar behartenswaardige woorden.
Zoals: ‘Koers houden vraagt om politieke moed, inzicht en bovenal samenwerking’.
‘Durf en doorzetten: dat is voor mij de kern van leiderschap.’
‘Niet genoegen nemen met ‘dat kan niet’. We hebben met de Deltawerken en de inpoldering bewezen dat we vooruit kunnen kijken. Iets te doen wat niemand voor mogelijk hield.’

Nu de asielproblematiek in Ter Apel inmiddels al weken absurde vormen aanneemt, niet vanwege de instroom maar vanwege bestuurlijk onvermogen, vraag ik me af waarom dezelfde mevrouw Kaag, die niet genoegen neemt met ‘dat kan niet’, achter een asieldeal gaat staan waarbij buitengewoon aanvechtbare oplossingen worden gekozen.
Het ‘pauzeren’ van gezinshereniging is zo’n, ook juridisch aanvechtbare, oplossing.
Iedereen weet dat het woningtekort gigantisch is.
En als je vervolgens het nareizen van het gezin laat afhangen van het beschikken over een woning weet je bij voorbaat dat van uitstel nog wel eens afstel zal kunnen komen.
In die zin is het voorstel op zijn minst onoprecht. Het eigenlijke doel is afhouden en tegenhouden. Dat moge duidelijk zijn.

Er is nog iets anders aan de hand hierbij.
Wat er volgens mij voor het eerst in de politieke geschiedenis van dit land gebeurt (maar misschien vergis ik me) is dat een oplossing voor een bepaald probleem wordt gekozen waarbij uitdrukkelijk wordt gesteld dat deze oplossing misschien juridisch niet houdbaar is maar dat merken we dan wel als de rechter erover oordeelt.
Met andere woorden: De rechter krijgt hier uitdrukkelijk en met zoveel woorden een ‘politieke’ functie. De regering of overheid heeft een probleem gecreëerd en blijkt niet in staat het op te lossen op een legale wijze, dus wijst ze de rechter aan als degene die dan maar moet beslissen of het genomen besluit legaal was.
Daaruit blijkt met zoveel woorden: politieke naast bestuurlijke onmacht!

Hoezo koers houden, hoezo durf, hoezo vertrouwen in ons eigen kunnen??
Ik heb altijd gedacht dat juist een partij als D66 geloofde in de democratische rechtsstaat.
Hoe kan het dan dat deze partij bewust meewerkt aan het om zeep helpen van politieke en bestuurlijke verantwoordelijkheid?
Angst voor verkiezingen? Ik kan me alleen dat voorstellen.

Gelatenheid kenmerk OV-reiziger

Hoe lang geleden was het al weer dat de Partij van de Arbeid streed voor openbaar vervoer en het terugdringen van de auto?
Ik herinner me ook dat toen ik in de Emancipatieraad zat we ons bezighielden met de mogelijkheden om thuis te werken en aldus het autoverkeer te ontlasten.
Wat waren de nadelen eigenlijk van het gebruik van een auto als vervoermiddel?
Indertijd wezen we natuurlijk ook op het klimaat, want dat er op dat terrein iets aan de hand was was sinds het rapport van de Club van Rome begin jaren zeventig  niet meer te ontkennen, maar er waren veel meer  problemen gesignaleerd met het toenemende autoverkeer.

Zoals de speelruimte voor kinderen.
Die was al aanzienlijk afgenomen. Speeltuinen moesten voor de veiligheid op bepaalde plekken gecreëerd worden en kinderen moesten in de auto van hot naar her worden gebracht om bij hun voetbalclubje, vriend of vriendin of pianoles te kunnen arriveren.
Ondertussen kost dat de ouder of ouders dus weer tijd naast hoofdbrekens als ze in een file zitten en dus bang zijn dat ze hun kind niet op tijd van de crèche, school of andere plek kunnen halen.
De openbare ruimte wordt in beslag genomen door blik.
Het aantal ongelukken is verveelvoudigd etc…

Daarom dus was het verminderen van het autoverkeer een topissue in die zeventiger jaren.
Dat is het nog best een tijd geweest bijv in Amsterdam, maar met de corona-crisis lijkt het of de urgentie van een goed werkend openbaar vervoersnet is verdrongen door veel andere issues en crises.

Auto en OV zijn communicerende vaten.
Als het gebruikmaken van het OV tijdens de corona-crisis minder aantrekkelijk wordt gaan meer mensen met de auto of blijven thuis (in een lockdown).

Zelf heb ik geen rijbewijs en geen auto en voor het eerst in mijn leven had ik de afgelopen jaren spijt dat ik zo afhankelijk was van het openbaar vervoer terwijl ik daar nooit tot dan toe enig probleem mee had gehad.
De jubelverhalen van vrienden die de auto hadden gepakt om ergens in de duinen of de bossen op afstand weliswaar te gaan wandelen waren niet van de lucht.
Of het aan hun autobezit ligt weet ik niet maar automobilisten staan er zelden bij stil dat anderen niet beschikken over zo’n vervoermiddel.
Mijn kinderen hebben ‘natuurlijk’ een auto en begrijpen totaal niet dat hun vader en ik drie kinderen hebben opgevoed zonder blik op wielen en dat dat indertijd ook een keuze was*.

Misschien is het aan deze autocultuur te danken dat de OV-reiziger zich zo keurig gedraagt en zo gelaten is als er wordt gestaakt en er zelfs in het hele land niet meer per trein kan worden gereisd.

De schrik kan ik me nog wel herinneren de eerste keer dat er werd omgeroepen dat een trein niet reed. Hoezo? Dit was toch geen derdewereldland? Wij hadden hier de zaken toch op orde?
Inmiddels is het doodnormaal als de NS-reiziger wordt gemaand zijn NS-app te checken of en hoeveel treinen er rijden en als hij dat doet is hij nog niet zeker van zijn zaak want kan hij toch per ongeluk weer in de verkeerde zitten.
Ik kan dan ook iedereen die niet in staat is voor zijn leven te rennen afraden gebruik te maken van ons openbaar vervoer.

Rellen, opstandjes, de autowegen blokkeren? Met omgekeerde vlaggen langs het Binnenhof en het NS-hoofdkwartier marcheren?
Welnee!
Na wat gemopper van lokale politici is de CDA-staatssecretaris bereid 150 miljoen in het OV te steken, wat bij lange na niet genoeg is. Ze stelt er wel de voorwaarde bij dat het OV zijn best moet doen om reizigers terug te krijgen!
Tja… Het treinverkeer platleggen is zo’n manier???

  • Cijfers zijn wel nuttig: 1 januari 2022 zijn er 13,4 miljoen wegvoertuigen geregistreerd, 2,0 procent meer dan een jaar eerder. Meest voorkomend zijn personenauto’s, het aantal nam in 2021 met 1,7 procent toe en kwam begin 2022 uit op 8,9 miljoen.
    Het aantal speciale voertuigen en bussen daalde. De grootste afname vond plaats bij bussen, 2,4 procent.
    Eind van dit jaar eindigt de corona-steun voor vervoersbedrijven. Dankzij die steun konden lokale overheden ruim 90 procent van hun netwerk in standhouden.

In Memoriam Bram Peper

Bram Peper is op 82-jarige leeftijd overleden.
Hij was de laatste levende van mijn promotiecommissie.
Op donderdag 11 juni 1981 vond des namiddags te 4.00 uur mijn promotie plaats aan de Erasmus Universiteit.
In de multidisciplinaire Commissie zaten Louk Hulsman oftewel prof. mr. L.H.C. Hulsman, promotor, Guus ter Hoeven, oftewel  prof. dr. P.J.A. ter Hoeven, coreferent, prof. dr. Bram Peper, prof. dr. R.C. Sperna Weiland.
Louk was hoogleraar strafrecht en criminologie, Guus ter Hoeven hield zich bezig met een breed scala van onderwerpen zoals analyse van sociale bewegingen, vooral arbeidersbewegingen, Peper was socioloog en Sperna Weiland evolueerde van dominee tot filosoof.

Mijn eigen proefschrift luidde: ‘Tussen wal en schip; tussen recht en hulpverlening’.
Het was een brede verkenning in de eerstelijns-rechtshulpverlening en kwam voort uit de vraag naar de oorzaken van de leemte in de rechtshulp.
De verkenning was zo breed dat het leek of er geen einde aan kwam.
Ik begon er in 1974 mee en heb er zeker zeven jaar over gedaan.
Hoewel jurist, vond Louk dat ik vooral empirisch onderzoek moest doen. Dat mondde (na een frustrerend jaar van een begonnen studie sociologie) uit in portretten van hulpverleners zoals van maatschappelijk werk, wijkagenten, huisartsen en zelfs een periode van observatie bij een Sociale Dienst.
Waarom sloot de vraag naar rechtshulp niet aan op het aanbod? En wat gebeurde er eigenlijk in die eerste lijn? was mijn onderzoeksvraag.
Er bleek sprake van kanalisering van de hulpvraag al naar gelang de professionele invalshoek van de hulpverlener. Ik formuleerde op het eind een pleitbezorging-model met meer gebruik van ervaringsdeskundigen in plaats van professionals.

Louk was zelf niet gepromoveerd, vond alles interessant en was een voorstander van een integrale benadering die nauwelijks grenzen kende. Uiteindelijk was ik de enige die bij hem promoveerde.
Mijn vriendin Jacqueline Savornin Lohmann zocht na diverse pogingen bij Louk haar toevlucht bij professor Ter Heide.
Dat het boek er kwam, heb ik overigens nog steeds te danken aan de kloeke ingreep van mijn ex-echtgenoot René Elkerbout die Louk wist te verleiden om het achterste van zijn tong te laten zien en op schrift te verklaren onder welke condities mijn boek als voltooid kon worden beschouwd.

Terug naar Bram Peper.
Het is een wonderlijke ervaring als je je realiseert dat hij de laatste is van mijn promotiecommissie die het leven heeft gelaten.
Ik weet niet meer wat hij me vroeg, maar wel dat hij een zichtbare en belangrijke plek innam in die Commissie.
Al heel snel daarna werd hij burgemeester van Rotterdam.
Ik ben hem nog steeds dankbaar voor die rol.
Ik ben diegenen die in de Commissie zaten nog steeds dankbaar voor hun aandeel.
Het was een gedenkwaardige dag die 11e juni . Er zat op de schouder van mijn collega Frits de Graaff een bonte papegaai.
Die bonte papegaai hoorde daar en was met al zijn veelkleurigheid representatief voor die periode.

Het dunne laagje beschaving

Onder de titel: “Ik dacht dat Nederland het beloofde land was” beschrijft Jarl van der Ploeg in de Volkskrant van 18 augustus hoe het er aan toe gaat in het aanmeldcentrum in Ter Apel.
Hij beschrijft hoe het morele kader dat tot voor kort nog enigszins zorgde voor positieve bijstelling, waar het het gebrek aan basisvoorzieningen voor asielzoekers betreft, inmiddels een nieuw dieptepunt heeft bereikt.

Zo zakte het historisch dieptepunt van een maand geleden, dinsdagavond jl alweer een stukje verder naar beneden, toen er zeker driehonderd mensen gedwongen waren in de buitenlucht te overnachten, onder wie ook vrouwen en kinderen en een man zonder benen, aldus van der Ploeg.

Wat mij als lezer opviel bij dit artikel:
1. De tenten die waren uitgereikt door een hulpvaardige ondernemer werden onder groot vertoon door tientallen agenten en boa’s in beslag genomen, omdat de burgemeester van het overkoepelende Westerwolde vond dat ze een probleem vormden  voor de brandveiligheid en de hygiëne. Ook wist men niet “wat zich in de tentjes afspeelt”.
2. Door juist het feit dat mensen buiten moeten slapen zonder bescherming, nemen diefstal, geweld en vechtpartijen toe evenals de onderlinge spanningen en trekken hulpverleners (Rode Kruis) en politie zich terug.
3.  een 34-jarige anesthesist uit Syrië die als zachtaardig wordt omschreven  heeft zijn  recht op opvang verspeeld omdat hij vanwege een allergische reactie zijn verplichte plastic armbandje afdeed en moet nu weer eindeloos in een rij staan voor het tourniquet dat toegang verleent tot het aanmeldcentrum.

Wat gebeurt hier?
Het is te simpel om te zeggen: deze mensen zijn ondanks internationale Verdragen rechteloos en worden inhumaan behandeld.
Er is mijns inziens meer aan de hand.
Dit land is door zijn dunne laagje beschaving heen gezakt.

In1988 schreef ik een artikel in het Nederlands Juristenblad over “De wasmiddelfunctie van het strafrecht”.
Ik verwees in mijn artikel naar het beroemde boek van Norbert Elias: Het civilisatieproces; sociogenetische en psychogenetische onderzoekingen uit 1939.
Ik schreef: “De civilisatielaag waarmee onze gevoelens en ons driftleven bedekt is begint scheuren te vertonen, of, om met de metafoor van Elias te spreken “het permanent smeulende vuur van onze sociale angsten waarvan de vlam bedekt is (pag 686), begint hier en daar weer wat op te laaien. Anders gezegd: ons drift en gevoelsleven laat zich niet langer zo systematisch onderdrukken. Op een gegeven moment ‘barst de bom'”.

Dat zien we nu overal gebeuren waar boeren asbest op de wegen gooien, politici en iedereen die iets onwelgevalligs zegt volgens anonieme anderen, worden bedreigd etc.
Ook laat ik in het stuk aan de hand van Elias zien dat juist (de angst voor) verlies van affect-beheersing hand in hand gaat met het demasqué van de handhavingsstaat.
Als het hoofd van de nationale politie zegt dat een meerderheid van zijn mensen achter de boeren staat (die oa illegale acties plegen) dan kunnen we wel spreken van zo’n demasqué.
De overheid staat niet langer garant voor de bescherming van haar burgers. Dit gaat gepaard met zelfbescherming of eigenrichting van die burgers (zie ook mijn vorige blogs).

Maar dat laatste roept ook weer (vertwijfelde) reacties op van een bureaucratische overheid die de controle niet uit handen kan geven en weliswaar op een willekeurige wijze repressief reageert.

Controle, repressie en bureaucratisch ingrijpen krijgen hier absurdistische en overdreven trekken.
Dat is niet alleen het geval bij de actie tenten-afpakken-van-asielzoekers maar ook bv bij de toeslagen-affaire die politiek gezien voortkwam uit de Bulgaarse fraudezaak-kwestie.

Wat te doen?

Ik pak er even Amor Fati bij van Abel J.Herzberg uit 1945, herdruk 1965.
Hij heeft het op pag 89 over de voorbereiding voor de heerschappij van de primitieve mens, die niets zo haat als beschaving. “Als ik het woord cultuur hoor noemen, grijp ik naar mijn revolver”. Dat was aldus Herzberg de waarheid van de Duitse jeugd.
Daar glijden we hier te lande in een rotvaart naar af mijns inziens. (De protesten in Tubbergen en ook andere gemeenten die zich hevig verzetten tegen de komst van asielzoekers en de roep om een asielstop zijn hier een uiting van.)

Ik kan dan ook niets anders aan de slachtoffers van Ter Apel aanraden  dan een eigen rechtbank op te richten, die op een zeer serieuze manier degenen berecht en veroordeelt die ‘s nachts gebruik maken van de kwetsbaarheden van degenen die door de Nederlandse overheid aan hun lot worden overgelaten. Zoals Herzberg dat zelf  gedaan heeft in Bergen Belsen om op die manier een moreel kader en een menselijkheid te creëren als voorbeeld voor ons allen hier te lande.

Onmacht en eigenrichting (3): Het complot van Leon de Winter

Onder de titel: ‘Wat is er in de koppen van onze elites geslopen’, deelt Leon de Winter zijn Trumpiaanse gedachtegoed met de lezers van De Telegraaf.
Hij vergelijkt het Amerikaanse tijdschrift The Atlantic met de NRC en de Volkskrant hier te lande en concludeert dat je daarin ziet hoe de progressieve en welvarende burger van zeg D66-huize, geïnformeerd wil worden en dat is alles wat zijn levensstijl, ambities en dogma’s bevestigt.

Hij neemt als voorbeeld het item in Nieuwsuur dat afgelopen zaterdag ging over de natuur en natuurbeheer. Hij noemt het een schoolvoorbeeld van de manier waarop de dogma’s worden uitgedragen van de academisch gevormde welgestelden, die tegen bomen zijn, schrale grond eisen en vervolgens met aangekochte CO2-credits naar een tropisch bos vliegen.
Enfin, ik ga het hele stuk niet herhalen maar één ding is duidelijk:
Leon de Winter heeft kennelijk zo’n hekel aan Nieuwsuur dat hij gewoon niet goed gekeken en geluisterd heeft. De directeur van Greenpeace legde namelijk heel helder uit dat het wat de natuur in Nederland betreft vijf voor twaalf was, dat de natuur op omvallen staat en dat geldt ook voor onze oude eikenbomen. Dus ‘bomen’ Leon!!!
Verder heeft hij kennelijk geen idee dat er een Europese Vogel- en Habitatrichtlijn bestaat en dat als wij hier vanwege de angst voor boerenprotesten geen actie ondernemen voor 2030, Europa ons inhaalt omdat volgens deze richtlijn onze natuur niet mag ‘verslechteren’.

Waar de Winter misschien op doelt is dat Nieuwsuur in een filmpje een boswachter liet zien die ons vertelde dat als je niet oppast, door de stikstof-neerslag kennelijk de ‘zwarte els’ alles aan biodiversiteit  verdringt.
Ik vond het zelf een niet helemaal gelukkig filmpje omdat er ongetwijfeld mensen zijn die het gevaar van zwarte els niet kunnen inschatten, zoals ondergetekende.

Maar om nu het hele verhaal van Andy Palmen van Greenpeace af te doen als een links complot van een eenvormige elite die de beste plekken heeft in de samenleving, alleen maar schrale grond wil en overigens de verkeerde kranten leest, is voor mij in die zin onvoorstelbaar dat de joodse schrijver De Winter met zijn achtergrond toch langzamerhand wel het besef moet hebben dat een dergelijk complot denken nog slechts één adjectief mist… met alle uit de geschiedenis zo wel bekende gevaren van dien!*

  • Overigens raad ik hem ook aan het artikel in NRC van vandaag, donderdag 11 augustus, te lezen over het Sterrebos: ‘Misschien is het bos voor niks gekapt. Over het Sterrebos en de uitbreiding van autofabriek VDL Nedcar’. De links/rechts indeling ligt hier voorzover toepasselijk precies omgekeerd. Maar de vraag is of De Winter in dat type werkelijkheid is geïnteresseerd.

De ballentent van Rutte: Onmacht en eigenrichting (2)

Mark Rutte is nu met zijn 4311 dagen de langstzittende premier van Nederland
Ook al is er kritiek, stiekem, niet eens zo stiekem is er een hoop bewondering.
Hoe flikte hij dat toch, is de vraag.

Heel simpel, zou ik zeggen door van dit land een ballentent te maken.
Als je raakt gooit op de (politieke) kermis van deze samenleving, die vooral tot vermaak dient, krijg je een prijsje. Als je mist heb je pech.
Een dergelijke ontwikkeling is al door Thijs Wöltgens beschreven in zijn Lof van de politiek (1992). Hij heeft het over een zogenaamde ‘epideiktische ziekte’. Die epideiktische ziekte reduceert de politiek tot een permanente wedstrijd, die de performance boven de inhoud van het stuk plaatst.*
In mijn boek Voetangels voor kopstukken (1999) had ik het nog over het ministerie van Justitie maar inmiddels is de epideiktische ziekte onder Rutte een hoofdkenmerk geworden van de totale politieke performance.
Credo: blijven lachen ook daar waar niets meer te lachen valt.
In het uiterste geval het volk toespreken vanuit het torentje of de landbouworganisatie LTO bellen als de boerenprotesten totaal uit de hand lopen.
Het gesprek, daar gelooft Rutte in maar het is een vrijblijvend gesprek.
Hij laat zijn medeleven blijken, geeft soms een idee of alles anders wordt (nieuwe bestuurscultuur) en doet vervolgens niets.
Het omgekeerde kan ook: laat een minister de kolen uit het vuur halen zoals Christianne van der Wal (minister van Natuur en Stikstof) dat deed, die stevig uit de hoek kwam met haar stikstof-aanpak en als haar partij haar vervolgens laat vallen, hoor je Rutte niet.

Ondertussen loopt de agressie op. Het zijn om bij de metafoor van een ballentent te blijven allang geen zachte ballen meer waarmee gegooid wordt.
En niet alleen de blikken moeten het ontgelden, maar de houder van de tent wordt bekogeld en tenslotte wordt als het ballengooien niet naar wens verloopt zijn hele nering in brand gestoken.

Kijk naar de boerenprotesten die steeds meer een Poetiaanse inslag krijgen.
Stikstofschade aan de natuur? Hoezo ?
Als we Jeroen van Maanen van de melkveehouders-vakbond mogen geloven is 85 procent van de natuur in prima staat.
Degenen in de politiek/bestuurlijke gremia, die nog stellen dat de grootste stikstof-schade door de landbouw en de veeteelt wordt toegebracht en dat reductie van de stikstof-schade derhalve moet samengaan met reductie van het aantal boerenbedrijven worden met de dood bedreigd.
Wetenschappelijke feiten staan onder verdenking van complotten en de overheid wordt nog net niet met nazi’s vergeleken die de ‘joden’, lees boeren, het bestaan onmogelijk maakt.
Tot slot wordt de nationale vlag omgekeerd opgehangen..
Hé, ook in het Rusland van Poetin zien we nu veel vlagvertoon met de letter Z in het midden.

Asbest op de snelwegen gooien en geen idee hebben wie dat zou hebben gedaan, toejuichen van illegaliteit (afplakken van kentekens en anonimiteit, geen acties van te voren aankondigen) het komt degenen die in 2014 onduidelijk militair materieel  Oost Oekraïne zagen binnenrollen, bekend voor.

Tja, en Rutte maar blijven lachen.
Doe normaal man…
Nee Mark, dat helpt allang niet meer!

Onmacht en eigenrichting (1)

Na een vakantieperiode zet ik me weer aan een blog, nog sterker, ik maak er meteen maar een serie van.
Dat heeft niet alleen te maken met een nieuwsgierigheid naar de ontwikkelingen in een samenleving waarin er steeds meer sprake lijkt van onmacht en eigenrichting van gefrustreerde burgers, boeren en buitenlui (zo noemden we dat vroeger) maar met persoonlijk ervaren gevoelens van onzekerheid en onveiligheid over het rechtsgehalte van het land waarin ik leef.
In dit land, waarin nog kort geleden hele families werden opgesplitst in vaxers en antivaxers hebben we nu te maken met boeren die het land plat leggen, distributiecentra en hoofdwegen blokkeren, ministers bedreigen, stedelingen die het gedrag niet begrijpen en veroordelen, en plattelanders die uit solidariteit hun vlag omgekeerd hangen.

Interessant is overigens dat ze één ding gemeen hebben: de joden worden ‘van stal’ gehaald zowel door antivaxers als de Farmers Defence Force.
Ze vergelijken hun slachtofferschap met dat van joden tijdens de Tweede Wereldoorlog.
Curieus overigens dat ook politieagenten nogal eens worden uitgemaakt voor joden evenals Ajax(-supporters) naar wie de vreemdste vervloekingen sinds mensenheugenis werden geslingerd. Maar dit terzijde.*

In dit eerste deel wil ik onderzoeken wat de huidige ontwikkelingen richting steeds meer bedreigingen van politici en bestuurders en steeds meer aanslagen op de publieke ruimte betekenen.
Ik zal daarbij geen grote vragen schuwen zoals: In hoeverre erkennen we eigenlijk in dit land nog het geweldsmonopolie van de overheid en in het verlengde daarvan: In hoeverre staan we met zijn allen nog achter het veronderstelde ‘sociaal contract’ dat we als burgers van dit land impliciet gesloten hebben?

Wat is eigenrichting?
De klassieke opvatting is dat de burger op de stoel van de overheid gaat zitten en zich onttrekt aan het sociaal contract.
Frans Denkers, een van de eersten die daarover nadacht, formuleerde het aldus: “Een spontaan en relatief onmiddellijk optreden van particuliere burgers, buiten de politie en justitie om”. Maar hij beperkte dat tot optreden tegen een verdachte/dader van een strafbaar feit, waarvan ze direct slachtoffer of als omstander getuige zijn (1985).

In de interessante bijdrage van Kees van der Vijver ea in Cahiers Politiestudies, jaargang 2017-2 nr 43 (Discussie. Eigenrichting en rechtshandhaving door burgers. Een overzicht van dimensies, vormen en praktijken), geven ze aan dat het toestaan van eigenrichting door de rechter is verruimd sinds 1985, “De rechter lijkt er begrip voor te hebben dat de dreiging die van onveiligheid uitgaat niet altijd adequaat wordt opgepakt door de overheid, die er niet altijd in slaagt de zorgplicht voor veiligheid waar te maken”.
Want die zorgplicht heeft een overheid volgens het sociaal contract, waarbij het geweldsmonopolie* aan diezelfde overheid is gemandateerd.

Maar niet alleen de rechter heeft de mogelijkheden voor eigenrichting verruimd, de overheid doet zelf een toenemend beroep op de burger om zelfredzaam te zijn. Buurtwachten en WhatsApp-groepen worden  zeer gestimuleerd.
Daarbij zijn er naast de politie allerlei andere uitvoerders zoals buitengewone opsporingsambtenaren, handhavers, particuliere beveiligingsdiensten en vormen van vrijwillige politie gekomen.
Misschien is nog de belangrijkste ontwikkeling, die al door de visionaire Frans Denkers werd gesignaleerd dat mensen elkaar steeds minder zijn gaan aanspreken. Er is een cultuur ontstaan van non-interventie, wat betekent dat de overtreders vinden dat hun gedrag ‘dus’ kan worden gecontinueerd.
“We groeien naar een zogenaamde participatiesamenleving waarin de verantwoordelijkheden steeds verder worden verschoven naar de burger”. Van der Vijver cs noemen het risico van een botsing tussen culturen die kan ontaarden in een escalatieproces waarbij verschillende bevolkingsgroepen steeds haatdragender tegenover elkaar komen te staan.
“Mensen krijgen het gevoel dat hun omgeving onbeheersbaar wordt en dat leidt tot gevoelens van angst en onrust en tot verkramping en tot het gevoel dat de rechtsorde niet meer adequaat functioneert, wat vervolgens weer leidt tot nog minder optreden…”

Samengevat: Als de overheid niet meer garant kan staan voor de vrijheid en veiligheid van haar burgers en als bepaalde groepen de stelling hebben: onze normen eerst en zich dus weinig gelegen laten liggen aan de democratisch tot stand gekomen wettelijke regels, blijft er van het in een rechtsstaat noodzakelijke sociaal contract weinig over.

Frans Denkers heeft in zijn boek tien normen geformuleerd waarbij eigenrichting maatschappelijk aanvaardbaar kan zijn zoals: het moet proportioneel en subsidiair zijn, er mag geen sprake zijn van anonimiteit, of groepsgedrag, er mag geen sprake zijn van plaatsvervangende emoties, het moet een spiegelend karakter dragen, het moet gericht zijn op gedragsbeïnvloeding en/of conflictoplossing.
Het mag duidelijk zijn dat de boerenacties die erop gericht zijn democratisch gelegitimeerde politieke besluiten met geweld en bedreiging van personen en in de publieke ruimte onmogelijk te maken niet door Denkers zouden zijn betiteld als gelegitimeerde vorm van eigenrichting.

  • Terwijl het bij de antivaxers nog als aanstootgevend werd ervaren lijkt het erop of Mark van den Oever van Farmers Defence Force niets in de weg wordt gelegd om zijn uitspraken te blijven doen.
  • De overheid is de enige partij die het recht heeft om legitiem geweld te gebruiken en dwangmiddelen toe te passen.

Over georganiseerde misdaad gesproken

Ministers Dilan Yeşilgöz-Zegerius en Franc Weerwind waren op bezoek in Italië om te kijken naar het gevangenisregime aldaar ten aanzien van maffiosi, oftewel mensen die behoren tot de maffia.
Het gejubel was niet van de lucht!
De Italiaanse onmenselijke en vernederende behandeling van deze mensen die verkeren in totale isolatie vanuit de filosofie dat ze vooral geen contacten met de buitenwereld mogen hebben vindt bij de bewindslieden een geïnteresseerd onthaal.
De Italianen zijn inmiddels trots op hun export product: het zwijgen opleggen aan mensen met banden met de maffia en het doorknippen van deze banden!
Toe maar!

Het deed me opeens denken aan de hype rond Big Brother. Mensen dan, weliswaar vrijwillig maar toch, opsluiten in een groot huis en onder een regime stellen van constant cameratoezicht en dan kijken wat er gebeurt. Nederland scoorde er enorm mee in oa Zuid Amerika.

Is de Italiaanse aanpak een lichtend voorbeeld?
Om diverse redenen zet ik hier vraagtekens achter. Het is behalve flagrant in strijd met mensenrechten en internationale verdragen, ook niet effectief.
Inmiddels zijn we er wel achter dat juist contact met de buitenwereld van belang is voor de toekomstige re-integratie van gedetineerden.
Het doorsnijden van familiebanden mag dan in Italië wellicht wat opleveren, isolatie is voor geen mens goed, maffia of niet.

Maar ik wil het thema georganiseerde misdaad eens wat anders benaderen.
Want waar hebben we eigenlijk mee te maken?
Georganiseerde misdaad betreft criminaliteit die het lokale, regionale of nationale gezag ondermijnt, en criminaliteit die bedreigend is voor (delen van) de samenleving.

Een minister voor Natuur en Stikstof Christianne van der Wal thuis opzoeken met een hele groep boze boeren op trekkers die haar wel een lesje willen leren en het beeld dat het oplevert? Een vrouw op blote voeten die weliswaar stoer en heldhaftig toch meldt dat haar kinderen binnen zitten te trillen?

Ondermijning van gezag? Precies!!!
Dat is dus duidelijk de bedoeling.
Deze manifestatie had volgens de Wet openbare manifestaties aangekondigd moeten worden bij de betreffende burgemeester, maar daar zag de groep boeren bewust van af.
Immers te groot werd het risico gevonden dat er een stokje zou worden gestoken voor deze
uiting van boosheid.
De officiële instanties zoals NCTV vonden het niet nodig in te grijpen en de politie stond er wel bij maar keek ernaar.
De ‘iron’ lady met de stalen ruggengraat, die nog zo mooi was afgebeeld in de Volkskrant van vrijdag 10 juni, kreeg het te verduren en niemand greep in omdat er ‘niets strafbaars’ gebeurde.

Wat ging er eigenlijk om in het hoofd van Pieter-Jaap Aalbersberg, Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid?
Een vrouw die zulke torenhoge ambities heeft en zich zo stoer gedraagt moet maar eens op de blaren zitten, ook als ze gewoon niets anders doet dan het Regeerakkoord uitvoeren en eindelijk eens werk maken van de stikstof-uitstoot?

Natuurlijk hadden we een politiemacht moeten zien, desnoods ME-ers die de boeren met trekkers en al terug hadden verwezen naar waar ze vandaan kwamen en een aantal al te brutalen oppakken en eens nader onderzoeken of hier inderdaad geen sprake was van strafbaar gedrag.
Maar zulk ingrijpen gebeurt in Nederland alleen wanneer er een juridisch slecht onderbouwde avondklok wordt ingevoerd en wanneer het jonge ‘relschoppers’ betreft.
Boeren zijn heilig in dit land.

Nog sterker, hun illegale manifestatie voor het huis van de minister had precies het resultaat dat ze wilden boeken.
De VVD liet in een krappe meerderheid zijn eigen minister vallen en het CDA en de CU deden opeens een stuk genuanceerder over het gezamenlijke Regeerakkoord.
Het kon wel een tandje minder…

Conclusie: Onaangekondigde en intimiderende manifestaties met illegale middelen, die de rechtsstaat ondermijnen omdat ze op een andere manier dan via verkiezingen of de rechter, met dreiging politieke keuzes beïnvloeden, worden beloond in dit land.
Zolang dat het geval is moet je niet opkijken als dit type eigenrichting de politieke toekomst gaat bepalen.