Over georganiseerde misdaad gesproken

Ministers Dilan Yeşilgöz-Zegerius en Franc Weerwind waren op bezoek in Italië om te kijken naar het gevangenisregime aldaar ten aanzien van maffiosi, oftewel mensen die behoren tot de maffia.
Het gejubel was niet van de lucht!
De Italiaanse onmenselijke en vernederende behandeling van deze mensen die verkeren in totale isolatie vanuit de filosofie dat ze vooral geen contacten met de buitenwereld mogen hebben vindt bij de bewindslieden een geïnteresseerd onthaal.
De Italianen zijn inmiddels trots op hun export product: het zwijgen opleggen aan mensen met banden met de maffia en het doorknippen van deze banden!
Toe maar!

Het deed me opeens denken aan de hype rond Big Brother. Mensen dan, weliswaar vrijwillig maar toch, opsluiten in een groot huis en onder een regime stellen van constant cameratoezicht en dan kijken wat er gebeurt. Nederland scoorde er enorm mee in oa Zuid Amerika.

Is de Italiaanse aanpak een lichtend voorbeeld?
Om diverse redenen zet ik hier vraagtekens achter. Het is behalve flagrant in strijd met mensenrechten en internationale verdragen, ook niet effectief.
Inmiddels zijn we er wel achter dat juist contact met de buitenwereld van belang is voor de toekomstige re-integratie van gedetineerden.
Het doorsnijden van familiebanden mag dan in Italië wellicht wat opleveren, isolatie is voor geen mens goed, maffia of niet.

Maar ik wil het thema georganiseerde misdaad eens wat anders benaderen.
Want waar hebben we eigenlijk mee te maken?
Georganiseerde misdaad betreft criminaliteit die het lokale, regionale of nationale gezag ondermijnt, en criminaliteit die bedreigend is voor (delen van) de samenleving.

Een minister voor Natuur en Stikstof Christianne van der Wal thuis opzoeken met een hele groep boze boeren op trekkers die haar wel een lesje willen leren en het beeld dat het oplevert? Een vrouw op blote voeten die weliswaar stoer en heldhaftig toch meldt dat haar kinderen binnen zitten te trillen?

Ondermijning van gezag? Precies!!!
Dat is dus duidelijk de bedoeling.
Deze manifestatie had volgens de Wet openbare manifestaties aangekondigd moeten worden bij de betreffende burgemeester, maar daar zag de groep boeren bewust van af.
Immers te groot werd het risico gevonden dat er een stokje zou worden gestoken voor deze
uiting van boosheid.
De officiële instanties zoals NCTV vonden het niet nodig in te grijpen en de politie stond er wel bij maar keek ernaar.
De ‘iron’ lady met de stalen ruggengraat, die nog zo mooi was afgebeeld in de Volkskrant van vrijdag 10 juni, kreeg het te verduren en niemand greep in omdat er ‘niets strafbaars’ gebeurde.

Wat ging er eigenlijk om in het hoofd van Pieter-Jaap Aalbersberg, Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid?
Een vrouw die zulke torenhoge ambities heeft en zich zo stoer gedraagt moet maar eens op de blaren zitten, ook als ze gewoon niets anders doet dan het Regeerakkoord uitvoeren en eindelijk eens werk maken van de stikstof-uitstoot?

Natuurlijk hadden we een politiemacht moeten zien, desnoods ME-ers die de boeren met trekkers en al terug hadden verwezen naar waar ze vandaan kwamen en een aantal al te brutalen oppakken en eens nader onderzoeken of hier inderdaad geen sprake was van strafbaar gedrag.
Maar zulk ingrijpen gebeurt in Nederland alleen wanneer er een juridisch slecht onderbouwde avondklok wordt ingevoerd en wanneer het jonge ‘relschoppers’ betreft.
Boeren zijn heilig in dit land.

Nog sterker, hun illegale manifestatie voor het huis van de minister had precies het resultaat dat ze wilden boeken.
De VVD liet in een krappe meerderheid zijn eigen minister vallen en het CDA en de CU deden opeens een stuk genuanceerder over het gezamenlijke Regeerakkoord.
Het kon wel een tandje minder…

Conclusie: Onaangekondigde en intimiderende manifestaties met illegale middelen, die de rechtsstaat ondermijnen omdat ze op een andere manier dan via verkiezingen of de rechter, met dreiging politieke keuzes beïnvloeden, worden beloond in dit land.
Zolang dat het geval is moet je niet opkijken als dit type eigenrichting de politieke toekomst gaat bepalen.

Onbedoeld ongelijk; over institutioneel racisme

Er is al veel gezegd en geschreven over het door staatssecretaris van Financiën Marnix van Rij in zijn brief aan de Kamer* gebruikte begrip ‘institutioneel racisme’.
Hij ontleent dat begrip aan het gebruik van die term door het College voor de Rechten van de Mens en het Kennisplatform Integratie en Samenleving.

Van Rij: “Ik besef dat benadeling of uitsluiting van bevolkingsgroepen verschillende verschijningsvormen kent. Ook als het niet bewust de bedoeling is om een bevolkingsgroep te benadelen, kunnen processen en werkwijzen van de Belastingdienst of Toeslagen of een ander onderdeel van de overheid zo uitwerken dat mensen achtergesteld worden op basis van etnische achtergrond of andere kenmerken, zoals religie, leeftijd en geslacht. Voor de mensen die hierdoor geraakt worden maakt dit het uiteraard niet minder pijnlijk”. En hij verwijst naar de zeer ruime definitie van het College die het over ingebakken, structurele mechanismen en gewoontes heeft, waarbij bewuste benadeling, ideologie of racistische opzet niet is vereist. Kern van het begrip: gedragingen die voortkomen uit onbewuste vooroordelen en onwetendheid.
Hij noemt het waar hij spreekt over Toeslagen als onderdeel van de Belastingdienst onbedoelde ongelijkheid waar de werkwijzen van Toeslagen als gevolg konden hebben dat verschillende groepen burgers een grotere kans hadden om geselecteerd te worden voor een handmatige beoordeling dan anderen.

Ik wil daar in het kader van dit blog wel een paar kanttekeningen bij plaatsen.
Mocht het begrip racisme en institutioneel racisme juridisch nog niet duidelijk zijn, dan is het altijd makkelijk er even het Van Dale woordenboek bij te pakken.
Racisme is dan: de opvatting dat het ene ras superieur is aan het andere en daaruit voortvloeiend dat ten aanzien van het ene ras andere maatstaven kunnen en mogen worden aangelegd dan ten aanzien van het andere.
Als je, zoals gebeurd is in de ‘Handleiding voor analisten aan de Poort’, nationaliteiten met een opvallend patroon uitgaven en giften aan kerkelijke instellingen alleen met hoofdletters ingediend door allochtonen aanwijst als frauderisico en bij Toeslagen selecteert op dubbele achternamen (dus niet de adel, haha) dan kun je toch wel spreken van ras als etnische achtergrond.
Volgens Van Dale is institutioneel: betrekking hebbende op staatsinstellingen.
Al met al is institutioneel racisme dus racisme in de zin van ongerechtvaardigde negatieve selectie op basis van etnische achtergrond door staatsinstellingen.
Vervolgens komen we toe aan de kwestie van onbedoeld, onbewust, etc.

1. Opmerkelijk is dat bij ambtenaren, dat wil zeggen degenen die in overheidsdienst zijn, er van wordt uitgegaan dat, al handelen ze ongrondwettelijk en maken zich schuldig aan allerlei vormen van onbehoorlijk bestuur en zelfs racisme (zie ook het PwC-onderzoek dienaangaande), de verantwoordelijke politici ervan uitgaan dat dat gedrag niet bedoeld was.
Omgekeerd, zoals blijkt bij de Toeslagen-affaire, gaat de overheid, in dit geval de Belastingdienst, er bij de minste geringste fout van de burger met de dubbele achternaam van uit dat deze fout met opzet is gemaakt!
Ik constateer: Dat de bureaucratie zoals door Max Weber als concept is ontwikkeld met als kern: gelijke behandeling van een ieder door onpersoonlijke dienaren van de publieke zaak inmiddels is verworden tot de leus: Qoud licet Iovi non licet bovi! Oftewel: Ambtenaren kunnen zich van alles permitteren wat aan het publiek, de burgers niet is toegestaan.

2. Het gebrek aan transparantie waarbij de (racistische) handleidingen opgesteld door de analisten aan de Poort geen formele status hadden en het ook niet eenduidig is vast te stellen of en in hoeverre de beschrijvingen in de handleidingen en het daderprofiel in de praktijk zijn toegepast, werken hier in het voordeel van de overheid, die zich achter deze vaagheid en gebrek aan transparantie verschuilt.

3. Een andere benadering is hier mogelijk. Waar er sprake is van racistische handleidingen opgesteld door analisten aan de Poort zou ik zeggen dat hier sprake is van analogie.
Onbedoeld ongelijk moet worden vergeleken met voorwaardelijke opzet in het strafrecht waarbij op het moment dat je kunt weten volgens de normen en waarden die in dit land gelden dat er door bepaalde terminologie te gebruiken specifieke groepen minderheden worden benadeeld er sprake is van ongrondwettelijke ongelijke behandeling naar etnische achtergrond.

Dat wil tevens zeggen dat de analisten van de Belastingdienst kunnen worden vervolgd voor ik zou zeggen discriminatie als racisme strafrechtelijk tot problemen leidt.
Maar het gaat verder.
Als de leidinggevenden van de Belastingdienst nalatig zijn geweest in het toezicht houden op discriminatoire selectiecriteria in de handleidingen en ze konden weten dat dit tot ongrondwettelijke ongelijke behandeling zou kunnen leiden, zijn zij ook vervolgbaar mijns inziens.
En dan heb ik het dus nog niet over de politieke verantwoordelijkheid van de bewindslieden op Financiën.

  • Zie de brief van 30 mei 2022 betreffende Nadere verzoeken Fraude signalering Voorziening.

Schokkend 3: Herhaling van zetten; de vrouwen hebben het weer gedaan!

In haar nieuwste boek: Eigen welzijn eerst van Roxane van Iperen, een auteur die ik overigens tot nog toe erg bewonder, spreekt ze over het nieuwe feminisme als draagzak-feminisme. Het gaat dan om vrouwen die ogenschijnlijk een stevige positie innemen maar feitelijk binnen de grenzen van de conservatieve familiemoraal blijven.
Het betreft moeders uit de middenklasse die vinden dat ze vrij moeten zijn hun vrouwelijkheid te vieren, al of niet werkend, fulltime of parttime, waarbij het belang van het kind centraal staat.* Ze laten zich sterk beïnvloeden door sociale media en vrouwelijke influencers. Van Iperen spreekt over wellness-rechts en het terug naar de (menselijke) natuur-principe.
Nu is deze (tamelijk denigrerende) visie op vrouwen als profiterend en op zichzelf gericht niet erg nieuw…

Met name als we als samenleving vrouwen weer wat meer nodig hebben bij een tekort schietende arbeidsmarkt vallen de commentatoren over elkaar heen in het ‘de schuld geven aan vrouwen’ voor de maatschappelijke misère waarin we terecht zijn gekomen. Op 8 maart 2018 hield Jet Bussemaker de Annie Romein Verschoor-lezing. Het verslag daarvan was in Trouw te lezen onder de kop: “Teveel vrouwen teren op de zak van hun man”.
Later zei Bussemaker dat ze dat niet had gezegd maar ik spreek het niet tegen, aldus de (ex-)bewindsvrouw, hoogleraar en voorvechtster van emancipatie.
Haar lezing had de titel: Bakfietsmuts of gelukkig deeltijdmens? Neerbuigender kan een titel nauwelijks zijn, mijns inziens.
Inmiddels heeft ze met haar Raad voor de Volksgezondheid een advies uitgebracht, waarin de Raad ervoor pleit om een fundamentele verschuiving toe te passen van een cliëntgerichte zorg naar een netwerk-gerichte zorg, waarin een steunsysteem voor zorg-relaties centraal staat. Naasten, vrijwilligers en beroepskrachten vormen daarbij samen een team.

Onder de titel Anders leven en zorgen; naar een gelijkwaardig samenspel tussen naasten, vrijwilliger en beroepskrachten komt, als je het rapport goed doorleest, een aapje al snel uit de mouw.
Nu de zorg met urgente personeelstekorten kampt kan het behulpzaam zijn om de klassieke dichotomie tussen formele en informele zorg ter discussie te stellen en als startpunt te nemen voor een mogelijke herijking van de relatie tussen naasten, vrijwilligers en beroepskrachten.
En verderop vinden we een dreigende uitsmijter: als we die verhoudingen niet snel gaan herijken, dan zullen we spoedig een verminderde kwantitatieve professionele kwaliteit moeten accepteren tot zelfs de invoering van een zorgplicht!!!

Toe maar!
Het voorstel om over te gaan tot een meer ‘hybride’ zorgsysteem van netwerk-gerichte zorg doet me opeens denken aan de indertijd ingevoerde Wet maatschappelijke ondersteuning waarbij de kracht van mensen zelf zou moeten worden ondersteund door het accent te gaan verleggen naar het eigen netwerk. Gemeenten zouden dat moeten uitvoeren en bevorderen. Mooi natuurlijk maar in feite een verkapte bezuinigingsmaatregel. Het leidde tot meer administratieve druk en een duidelijk verschil in opvatting tussen de mening en behoeften van de cliënt zelf en de opvatting dat meer informele hulp zou moeten worden ingeschakeld (SCP 2018; Hervorming van de langdurige zorg).

Wat betekent dat? Het accent verleggen naar het eigen netwerk, naar naasten en vrijwilligers? Drie keer raden. Juist ja: de inzet van vrouwen.
Nu wil het geval dat juist in die sectoren waar nu zo’n personeelstekort is ontstaan vooral vrouwen werkzaam zijn. En hoe komt het dan dat daar zo’n tekorten ontstaan?
Dat staat ook in het rapport van de Raad: Van de nieuwe zorgverleners verlaat 43 procent zijn of haar baan en 10 procent de sector binnen twee jaar. Zij willen vooral meer regie en keuzemogelijkheden in het werk, minder regeldruk en minder neventaken als onplezierige diensten.
Beroepskrachten ervaren, zo staat er ook in te lezen, een overdaad aan voorschriften en zware administratieve lasten.

Het rapport constateert dat in de nieuwe verhouding er meer tijd zou moeten zijn om in elkaar te investeren, dwz beroepskrachten en naasten en vrijwilligers.
Maar als ik het goed begrijp is die tijd er niet. Het rapport geeft ook niet aan hoe die tijd kan worden gewonnen bijv door minder eisen te stellen op het gebied van administratie ed.

Structureel verandert er dus niets, maar wel zou er meer moeten worden geleund op mantelzorgers. Terwijl nu al Nederland wereldwijd koploper blijkt te zijn in vrijwilligerswerk. 5,5 miljoen mensen zijn mantelzorger of vrijwilliger in de zorg. En van de 10 mantelzorgers is 1 overbelast! Drie maal raden, juist vrouwen (vooral van allochtone herkomst).

Kortom dames, maak je borst(en)maar nat: Geen verbeterde salarissen, niet minder administratieve druk of voorschriften of meer eigen regie en respect in en voor het werk, maar misschien naast je gezin in de toekomst nog zorgplicht voor je oude moeder of vader.

Tja, dat komt ervan, volgens Sander Schimmelpenninck. Wanneer vrouwen immers in het onderwijs 34 minuten meer zouden werken en in de zorg 48 minuten zijn de tekorten opgelost, met verwijzing naar Mc Kinsey (waar veronderstel ik even, niet gecheckt! vooral goedbetaalde mannen werkzaam zijn…?).
Wel zegt hij er nog even bij dat de overheid en de werkgevers een serieus pakket aan maatregelen en betere beloningen zouden moeten realiseren om zo af te rekenen met de parttime cultuur en een arbeidsmoraal waarin de collectieve dimensie ontbreekt!

  • Overigens heb ik als werkende moeder van drie kinderen datzelfde altijd als uitgangspunt gekoesterd. Is daar eigenlijk iets mis mee? Zie ook het Verdrag van de rechten van het kind.

Schokkend 2: Advies van de Raad van State (wetsontwerp voltooid leven)

Op 9 december 2020 heeft de Raad van State een advies uitgebracht over het initiatiefwetsvoorstel van voormalig Tweede Kamerlid Pia Dijkstra ‘Wet toetsing levenseindebegeleiding van ouderen op verzoek’.
Dat advies is op 20 mei openbaar gemaakt, dus bijna anderhalf jaar later…

In deze blog wil ik ingaan op dat advies, niet op de vraag waarom het zo lang heeft geduurd voor het openbaar werd gemaakt, hoewel ik natuurlijk ook daar best nieuwsgierig naar ben.

Waarom ben ik geschokt door dat advies?
In de gevestigde media krijg je de indruk dat de Raad afraadt om het wetsvoorstel überhaupt te behandelen in de Kamers, wat ik heel merkwaardig zou vinden maar in het Advies zelf vind je dat de Raad alleen wel wil dat hun advies ten aanzien van noodzakelijke aanpassingen en wijzigingen zou moeten worden overgenomen.
En dat zijn er flink wat!
Zo zou de wet niet moeten spreken over ‘Voltooid leven’ maar over ‘Lijden aan het leven’.

Tja, gek, dat ik onmiddellijk denk aan het calvinisme waar dit land ooit om bekend stond. Het leven is lijden immers volgens die leer. Hoezo zou je daar eigenlijk een eind aan mogen maken? Dat een mens zijn of haar leven als voltooid zou kunnen beschouwen daar heeft de Raad zoals ik het advies lees niet veel mee.
Hij baseert zich daarbij op onderzoek van Els van Wijngaarden, universitair hoofddocent aan de Radboud Universiteit, eertijds verbonden aan de Universiteit van Humanistiek.
Zij had de opdracht van de regering gekregen nu eens uit te zoeken hoe het eigenlijk stond met de doodswens van ouderen die niet ernstig ziek zijn.
Daartoe heeft ze een representatieve steekproef gedaan onder 32.477 burgers van 55 plus en vroeg hen een vragenlijst in te vullen betreffende hun doodswens.

Welja dacht ik meteen, je zal zo’n vragenlijst maar door je brievenbus geschoven krijgen!
Een doodswens hebben  is sowieso taboe maar Van Wijngaarden veronderstelde ongetwijfeld dat deze mensen het ‘dood’-normaal zouden vinden om adequate en eerlijke antwoorden te geven en keurig de lijst in te vullen.
21.294 mensen vulden de vragenlijst in. Nog best verbazingwekkend.
Daarvan bleek slechts 0,18 procent een actieve doodswens te hebben. Haal je de koekoek zou ik zeggen. Wie vult er nou op zijn lijst in dat je graag dood wil?
Van Wijngaarden zelf moet toegeven dat het om een relatief klein aantal gaat om precies te zijn 36 mensen. ‘Vanwege de kleine aantallen moeten de percentages van de kenmerken en de factoren met voorzichtigheid worden geïnterpreteerd’, aldus de onderzoekster.

Toch baseert de Raad van State zijn visie op het aangeboden wetsontwerp voor een groot deel op wat deze 36 mensen invulden op hun vragenlijst!
Er zijn zelfs hele grafieken van Van Wijngaarden op gebaseerd. Het merendeel zou vrouw zijn, 44 procent dus nog geen helft dus, nog geen 18 lager opgeleid en 85 procent heeft kinderen!  Overigens wilde tweederde helemaal geen hulp bij zelfdoding maar gewoon alleen de middelen om er een eind aan te maken.
Opvallend is dat de groep van Van Wijngaarden zich niet de moeite heeft getroost deze 36 mensen uitgebreid nader te interviewen. Althans ik kwam dat niet tegen in het verslag van haar onderzoek.

Maar het geeft de Raad wel een reden om te constateren dat de doodswens breder is dan de groep van 75 plus, dat geheel tegen de verwachting in er veel laagopgeleiden tussen zitten en veel vrouwen en een complexe problematiek.
Als voormalig onderzoeker (zie mijn cv) wil ik hier nog wel aan toevoegen dat het opmerkelijk is dat laagopgeleiden de vragenlijsten zo adequaat hebben kunnen invullen.
Immers juist lager opgeleiden staan erom bekend dat ze niet graag vragenlijsten invullen laat staan een vragenlijst over hun doodswens.

Schokkend vond ik dus de verregaande conclusies die de Raad aan een zo beperkt onderzoek trekt met een zo beperkt aantal mensen die een doodswens hebben, maar behalve dat was er meer verontrustends in dit Advies te vinden.

Zo verwees de Raad ook naar een longitudinale studie die Van Wijngaarden vanaf 2013 deed, waarin ze 18 mensen volgde met een doodswens zonder ernstig fysiek lijden.
De Raad oordeelt dat een hernieuwde ervaring van verbinding cruciaal is in de levens van ouderen bij wie de doodswens verminderde of zelfs verdween.
Het gaat hier om 3 personen van de 18. Niet vermeldt de Raad dat 9 daarvan inmiddels een einde aan hun leven hebben gemaakt! Kennelijk wordt dat getal niet echt relevant geacht.
Ik zou als ik Van Wijngaarden was en ik kwam te weten dat 9 van de door haar onderzochte personen een einde aan hun leven hadden gemaakt, meteen op onderzoek uit zijn gegaan en me af hebben gevraagd waarom en hoe ze dat hadden gedaan, zeker als je specialiteit is: perspectieven op de doodswens, en je je bezig houdt met kwesties als euthanasie en zelfdoding.

Tot slot vond ik schokkend dat de Raad in zijn advies het Bundungsverfassungsgericht in Duitsland instemmend citeerde over palliatieve zorg*.
‘Ook betekent het recht op een zelfbepaald levenseinde niet dat de wetgever geen maatregelen mag nemen om zelfdoding te voorkomen zoals het uitbreiden van palliatieve zorg.’

Wat betekent dat nu eigenlijk? Dat als mensen zelf hun leven willen beëindigen omdat ze het voltooid vinden en/of niet langer willen leven zonder dat er sprake is van uitzichtloos en ondraaglijk lijden er altijd nog de (aantrekkelijke) mogelijkheid is van palliatieve zorg, passend binnen de medische behandeling en waarbij er geen sprake van strafbaar gesteld gedrag? Of wordt hier toch palliatieve sedatie bedoeld?

Begrijp ik nu de Raad verkeerd? De Raad van State was toch zo bezig met artikel 2 EVRM dat stelt dat de overheid moet waarborgen dat de beslissing een einde aan het leven te maken voortkomt uit de vrije wil van de persoon in kwestie??

  • Weliswaar wordt hier gesproken over palliatieve zorg, maar als je de wettelijke mogelijkheden van palliatieve zorg verder wil uitbreiden als preventieve maatregel tegen de de mogelijkheid van een verdergaande vorm van euthanasie geeft dat toch wel te denken in een tijd dat steeds vaker palliatieve sedatie wordt toegepast.
    Dit is het opzettelijk verlagen van het bewustzijn van een patiënt in de laatste levensfase. Doel is het lijden te verlichten maar in de praktijk blijkt de dood nogal eens versneld te worden.
    ‘It is a medical intervention which, although not expressly meant to shorten life, may well do so’. (Siebe Swart en A.A Keizer) maart 2005.
    En zij stellen ook dat het opvallend is dat  de maatschappij betrekkelijk rustig blijft bij de constatering dat 46 procent van de euthanasiegevallen in ons land niet gemeld wordt (omdat het palliatieve sedatie betreft).

Schokkend 1: Noodopvang

Ik kan het toch niet laten. Er moet me weer even wat van het hart.
Dacht ik voorlopig de pen neer te leggen, zijn er toch zaken die ik kwijt wil.
Vandaar de serie: Schokkend. Iedereen denkt dan natuurlijk meteen aan Boetsja en de oorlog in Oekraïne, volkomen terecht, maar ik wou het nu over schokkend dichter bij huis hebben namelijk Friesland en in het bijzonder Leeuwarden

In de Groene van 19 mei lees ik dat de provincie Friesland  ‘pionier is geworden in de zoektocht naar brede welvaart, dwz verantwoorde groei die mens en planeet geen kwaad berokkent en  die (toekomstig) welzijn paart aan  welvaart’.
Friezen behoren tot de gelukkigste mensen in Nederland begrijp ik. Provinciebestuurders hebben, toen ze dat door kregen, bedacht dat ze geluk voortaan op nummer één gingen zetten.

De vraag is voor wie dat geluk bedoeld is.
Kijken we naar de website van de gemeente Leeuwarden dan zien we onder het kopje Hulp aan vluchtelingen uit Oekraïne:
‘Leeuwarden is een gemeente waar vluchtelingen welkom zijn.
Oer’t Hout in Grou is de eerste locatie die geopend is voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen. Ook in voormalig verzorgingshuis Nieuw Mellens in Leeuwarden kunnen vluchtelingen terecht. Deze tweede locatie is vanaf 1 april open.’

Een enthousiaste en ruimhartige benadering, zo straalt deze tekst uit.
Maar dan de noodopvang voor vluchtelingen in het WTC van Europa’s cultuurstad nummer één:  ‘Is als een ‘doos zonder daglicht, zonder eigen afsluitbare ruimten en met constant lawaai’.
Volgens zowel burgemeester Buma als het COA staat men met ‘de rug tegen de muur’.
Een alternatief is er niet.
In de uitzending van Een Vandaag dezer dagen kwamen diverse raadsleden van de gemeenteraad van Leeuwarden aan het woord die zeiden dat ze al twee jaar aan de bel trokken en hadden gevraagd om een opvangruimte voor vluchtelingen, maar dat daar niet op was gereageerd omdat de locaties ongeschikt waren en niet voldeden aan brandveiligheid en/of er geen vergunningen voor konden worden verleend.
Volgens Buma was er nergens meer plek.
Ik dacht even aan de uitspraak van Fortuyn indertijd: Nederland is vol!

De vraag is dus steeds: voor wie eigenlijk? Voor Oekraïeners niet? Voor Syriërs en Afghanen wel? En wat zijn hier prioriteiten? Suzanne Kröger van GroenLinks stelde vragen in de Kamer over de wantoestanden en vroeg zich af waarom er eind van het afgelopen jaar toen er al zicht was op eventuele tekorten nog 120 miljoen was bezuinigd op de opvang.

Met de billen bloot
Wordt het geen tijd dat rechts Nederland waaronder ook de burgemeester van Leeuwarden gewoon toegeven dat ze deze wantoestanden laten bestaan vanwege de precedentwerking en om toekomstige niet gewenste vluchtelingen af te schrikken?

Volgens Unicef voldoet de opvang van kinderen in de noodopvang niet aan de minimumvereisten. Wie start de procedure tegen de staat en de gemeente op basis van de directe werking van artikel 22 uit het Verdrag voor de rechten van het kind?
Artikel 22 lid 1: De Staten die partij zijn nemen passende maatregelen om te waarborgen dat een kind dat … etc, passende bescherming en humanitaire bijstand krijgt bij het genot van de van toepassing zijnde rechten beschreven in dit Verdrag etc…

En dan een persoonlijke noot: Friezen, jullie die opvallend vaak tijdens de Tweede Wereldoorlog onderduikers herbergden en/of kinderen die ondervoed dreigden te raken uit de Randstad te eten gaven, verstaan jullie deze vreselijke toestanden onder het begrip breed welzijn? Nee toch? Is er nergens een goede plek te vinden voor de 600 mensen die nu lijden onder deze ondraaglijke toestanden en Ter Apel een paradijs vinden??? Dat kan er bij mij NIET in!!!

De hype van grensoverschrijdend gedrag

Al enige tijd erger ik me aan de hype van grensoverschrijdend gedrag.
Waarom?
Is het niet vreselijk die machtige mannen die misbruik maken van vrouwen en meisjes die hogerop willen komen en/of zich in afhankelijke posities bevinden?
En dan natuurlijk de hype rond die ene machtige vrouw die het laat gebeuren en zich er met moeite uitkletst.
Gek?

Nou nee, wat hadden al die journalisten en commentatoren anders verwacht van een vrouw als Sigrid Kaag die er kennelijk veel moeite mee heeft gehad om de man aan wie ze haar politieke carrière te danken heeft, terecht te wijzen? En nog sterker een vrouw die het al zolang met een Rutte zonder scrupules uithoudt en ongetwijfeld veel van hem heeft geleerd. Geniaal om te verzinnen dat je een onderzoeksrapport splitst in een deel dat vóór de verkiezingen openbaar is en geen nieuws bevat en een deel dat vertrouwelijk is en pas na de verkiezingen wordt uitgebracht en waarin voor D66 onaangename conclusies worden getrokken. Een deel dat bovendien uitdrukkelijk niet aan de partijleider wordt getoond.
Beter Kaag dom houden, want kennis, moeten ze bij deze partij hebben bedacht, is altijd riskant en kan tegen je worden gebruikt. ‘Je van de domme houden in de hoop aan een hype te ontsnappen’ (de nieuwe? bestuurscultuur…)

Maar wat me vooral stoort is steeds weer het verhaal over slachtofferschap versus machtige daders voornamelijk mannen, een Gündogan van Volt uitgezonderd.
Het gaat erin als koek, zeker als het ook nog door een aardige meevoelende man aan de orde wordt gesteld. Ook al weer niet zo verbazingwekkend.

Net zo groot als de behoefte aan BN-ers en sterren die we van ver af kunnen bewonderen, is de menselijke behoefte hen neer te halen. Net zo groot als de behoefte om mannen als machtig te zien, is de behoefte om meisjes en vrouwen als zielig en kwetsbaar voor te stellen. Het is onderdeel van het maatschappelijk theater dat de rolverdeling tussen de seksen in stand houdt.
Immers het gaat niet om gender of seksualiteit het gaat om macht en misbruik van macht, zo simpel is dat.

Hoe kunnen we vooral een te grote macht en misbruik van macht voorkomen?
Door van gewone stervelingen geen sterren te maken en om kinderen al heel vroeg te leren voor hun eigen behoeften en gevoelens uit te komen.
Doen we dat?
Ik denk het niet. Nog sterker ik denk dat in onze beeldcultuur kinderen al heel jong tot sterren worden gemaakt door ze van baby af aan te leren te lachen en poses aan te nemen voor de camera op elk ongewenst en door de ouders gewenst moment. Het is dan bepaald niet de bedoeling dat ze hiertegen gaan protesteren of nukkig gaan kijken.
De foto’s en filmpjes zijn bedoeld om de buitenwacht te laten zien hoe geweldig het met hen en dus met de ouders gaat. Kortom kinderen worden van de wieg af aan opgevoed met public relations en hoe kom ik over, niet met vertrouwen op hun eigen gevoel.

Maar mijn ergernis gaat dieper.
Ik kom nog uit de tijd van de tweede feministische golf en wat ik vooral mis is het accent op de kracht van vrouwen en meisjes! Op het belang van goed onderwijs en een goede opleiding en van zelfvertrouwen.
Iemand die zich daar enorm voor heeft ingezet is Mohtab Mohamadi, de directrice van de Malilai-school in Uruzgan, die jarenlang de deuren af ging om ouders te overtuigen hun dochter naar school te sturen, en moest zien hoe bij de entree van de Taliban in één klap haar dromen vervlogen. Deze heldin zit nu als vluchteling in de noodopvang in Zoutkamp.
Waar bleef het massale protest van Nederlandse feministen toen de dames in de regering van Rutte het niet voor elkaar kregen om een fatsoenlijk aantal Afghaanse vrouwen-vechtsters hier naar toe te halen en waar blijft het twitteraccount: verhoog de druk op de Taliban?
Al onze ogen zijn nu op de oorlog in de Oekraïne gericht. Zonder meer ernstig en beangstigend.
Maar als we het toch over macht en machtsmisbruik hebben laten we dan eens kijken welke vrouwen zich daar elders fantastisch en met succes tegen te weer hebben gesteld en gezorgd dat er voor vrouwen en meisjes überhaupt een toekomst was.
Kortom laten we met zijn allen met vlaggen en wimpels naar Zoutkamp trekken en deze bijzondere vrouw Mohtab Mohamadi huldigen al of niet met een lintje of een mooie prijs!

In memoriam Alex Brenninkmeijer

In de NRC van 14-11 -1997 leggen Dick Allewijn, toentertijd coördinerend vice-president van de Haagse rechtbank, en Alex Brenninkmeijer, toen vice-president van de Centrale Raad van Beroep, uit waarom de ‘recente’ kritiek op politiek gevoelige rechtspraak onterecht is. Achtentwintig jaar later waarschuwt de legalist Rinus Otte, topman bij het Openbaar ministerie in de Volkskrant dat nog meer vrijheid voor rechters kan ontaarden in willekeur.
Hoe actueel was hun stuk indertijd!

Alex Brenninkmeijer die helaas afgelopen donderdag 14 april op zeventigjarige leeftijd is overleden was een man met visie, een visie waar hij voor uit durfde komen, en een duidelijk moreel kompas. Als het aan hem had gelegen was er bij de rechterlijke oordelen over de toepassing van de Toeslagenwet wel degelijk gekeken naar de menselijke maat, en daarmee veel ellende voorkomen. Nog sterker, die Toeslagenwet met zo weinig ruimte voor de rechter was er, zo schat ik als het aan Brenninkmeijer had gelegen, niet eens gekomen want in al zijn uitingen en ook kritiek op wetten in de maak, gaf hij blijk van vertrouwen in de burger. (De uitdrukking: de meeste mensen deugen was oorspronkelijk van hem). Hij was een man van de leefwereld versus de systeemwereld, een terminologie ontleend aan Jürgen Habermas.
In de leefwereld konden mensen fouten maken en (niet opzettelijk) formulieren verkeerd invullen, in de systeemwereld ging men ervan uit dat in principe iedereen verdacht was.

Zijn overlijden kwam bij mij keihard binnen.
Ik ben zelf op een leeftijd gekomen dat het kastje met foto’s van overleden dierbaren bijna omvalt en nodig moet worden uitgebreid. Daar staat prominent een foto op van Louk Hulsman, mijn grote inspirator, promotor en vriend.
Alex was veel jonger dan Louk maar toch duidelijk een geestverwant.
Twee mannen die nog geloofden in de mens en een beargumenteerd wantrouwen hadden tegen de systeemwereld.
Al in december 2010 toen hij als Nationale ombudsman optrad voor de net door ons opgerichte Stichting bescherming burgerrechten, constateerde hij dat er sprake was van een ‘onmatige’ overheid, redelijk ongeremd in haar honger naar informatie en haar ambities om gegevens over burgers op te slaan. Hij wees erop dat onjuiste registraties vaak pas laat aan het licht kwamen, namelijk als de betrokkene geconfronteerd wordt met de gevolgen, bijvoorbeeld in de vorm van boetes of invorderingen, aldus de visionaire Brenninkmeijer toen.

Vijf jaar later in zijn oratie uit 2015 gaat hij nog verder en stelt dat dit land de stresstest wat betreft democratische rechtsstaat niet kan doorstaan. Er is volgens hem sprake van systeem-falen. Het politieke bestuur weert tegenstemmen en tegenkrachten uit ons bestel. Volgens hem is de bron van verstoring van het noodzakelijke evenwicht in de trias politica (politiek, bestuur en (onafhankelijke) rechtspraak) dat politiek en bestuur steeds meer één blok vormen (aangejaagd door de media) waartegen de rechtspraak te weinig tegenwicht biedt.
De politiek heeft in zo’n bestel het primaat.
In een bestel met waarborgen tegen machtsmisbruik heeft geen enkele institutie het primaat, aldus Alex.

Ik praat met bovengenoemde Dick Allewijn, die hem lang en goed gekend heeft door over Alex Brenninkmeijer. Alex was van veel markten thuis, rechter, mediator, Nationale ombudsman (van 2005 tot 2014) en hoogleraar en lid van de Europese Algemene Rekenkamer.
In al deze functies wist hij, aldus Dick, een scherpe en kritische analyse te combineren met een pleidooi voor evenwicht, voor het juiste midden en keek daarbij ook naar Aristoteles.
Niet alleen was hij voorstander van een evenwichtige trias politica met checks en balances maar ook vond hij dat wanneer je naar logos, pathos en ethos oftewel rede, gevoel en ethiek keek, logos in onze samenleving te veel op de voorgrond trad.
Algoritmen en modellen, inkomensplaatjes ed bepaalden het beleid in plaats van verdieping in wat mensen werkelijk bewoog en bezighield.
Dat deed hij als ombudsman wel en hij legde zijn bevindingen vast maar die (jaar)verslagen kwamen nog wel eens onderin een la terecht. Men zat daar niet zo op te wachten op zijn kritische blik, op de spiegel die hij het bestuur voorhield.
Ik denk alweer aan Hulsman, die met zijn abolitionisme en afkeer van (de werking) van het strafrecht nogal eens tegen schenen trapte, maar net zoals Brenninkmeijer vriendelijk bleef en zich nooit liet verleiden echt boos te worden of met deuren te slaan (wat ik nog wel eens heb gedaan).

Wat dreef deze mannen? Want beiden hadden duidelijk een drive.
Ik denk, maar ik interpreteer nu, dat beide een sterk gevoel voor rechtvaardigheid hadden, niet tegen onrecht en machtsmisbruik konden en in wezen optimistische mensen waren met veel gevoel voor schakering en kleur en een hekel aan eenheidsworst.
Louk hield heel erg van zijn tuin en liet duizend bloemen bloeien, Alex had bij een interview voor de VPRO uit 2021 zijn zelf gemaakte caleidoscoop bij zich, waarin hij eindeloze kleuren zag.
Beide mannen waren niet bang uitgevallen en durfden uit te komen voor wat zij als rechtvaardig zagen. Ze hadden een sterke betrokkenheid bij wat Hannah Ahrendt noemt
een Vita Activa. Ze vonden het hun taak om mee te werken aan een betere wereld, waarin mensen zichzelf konden zijn en zich beschermd wisten door een redelijke en rechtvaardige overheid, die ook tegenkracht wist te waarderen.
Dick weet daaraan toe te voegen dat Alex altijd zichzelf bleef, hij viel samen met zijn rol, viel nooit terug op ‘repertoire’ of op boodschappen van de afdeling voorlichting maar sprak altijd vanuit zijn hart en vanuit dat morele kompas. Daarom hielden veel mensen ook van hem.

En tot slot waren beide gemotiveerd vanuit een sterk moreel kader van wat het betekent als mensen zonder reden worden vastgezet, vervolgd of moeten vluchten. Louk was indertijd ontsnapt uit concentratiekamp Vugt, en Alex’ moeder was gevlucht van Nijmegen naar Friesland. Zijn moeder was voor hem een voorbeeld van iemand die een sterk moreel kompas had en erg gevoelig voor wat oorlog met mensen deed.
Toen hij opgroeide in Amsterdam was volgens hem het verdriet ‘onder elke stoeptegel’ te voelen.

En dan kom ik weer terug op die gedenkwaardige 10 december 2010 toen we de 62-jarige verjaardag vierden van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens.
De noodzaak voor deze verklaring werd ingegeven door het besef dat ‘terzijdestelling van en minachtig voor de rechten van de mens geleid hebben tot barbaarse handelingen, die het geweten van de mensheid geweld hebben aangedaan…’

Laten we dat toch alsjeblieft niet vergeten en als as. zondag Marine le Pen wint denk ik weer terug aan Alex Brenninkmeijer en zijn waarschuwing over het primaat van de politiek.

Bronnen:

Gesprek met Dick Allewijn;
“Allemaal bekende Nederlanders en de onmatige overheid”, in de bundel voor het Symposium: De overheid als black box, 10 dec 2010. Zie ook de NJCM-bundel 16 miljoen BN-ers? NJCM Boekerij 47, 2010;
“De kracht van de democratie zit in de tegenspraak”, interview de Groene 5 aug 2015
“Faalt Nederland in stresstest”, oratie van 15 april 2015;
Kees Lunshof-lezing: “Steen in de Hofvijver”, 12 dec 2012;
Sheila Sitalsing: column 16 april 2022: “Dag Alex Brenninkmeijer; hoeder van ons de kleine mensen”;
Reinier van Zutphen: “Over het overlijden van oud-ombudsman Alex Brenninkmeijer”, NPO-radio 1, 14 april 2022.

Tegen wil en dank; uitleg bij talkshow Khalid

Afgelopen woensdag keek ik naar Khalid van Khalid en Sophie en wist niet wat ik zag of liever hoorde.
Een vader en dochter werden bevraagd over hun gastvrije opvang van niet alleen een Oekraïens gezin maar ook negentien (fok-)poedels. Inderdaad wel bijzonder. Want hoe krijg je negentien poedels vanuit een belaagd Oekraïne naar Nederland vroeg ik me nog af.
De vader beëindigde het gesprek met een voor Khalid misschien onverwacht relaas over hoeveel het wel kostte om joden naar huis te brengen; één Jood kostte wel 135 euro en hij had alleen maar AOW.

Er werd niets toegelicht. Khalid wist nog snel na de inbreng van de man iets te roepen over hoe geweldig toch de inspanningen waren van vader en dochter om vervolgens met een grijns een filmpje aan te kondigen van de nazi sympathisant en goochelaar Kalagan, die volgens K. zo favoriet was bij Hitler.
De combinatie van een prijs op het hoofd van een Jood in combinatie met een filmpje over een man die zo favoriet was bij Hitler, werd mij wat te veel. Ik waande me even in een ander tijdsgewricht.

Wat was hier aan de hand vroeg ik me af, nadat ik mijn ergste verontrusting aan BNN/Vara had kenbaar gemaakt, waarop ik overigens een vriendelijke mailtje kreeg over hoeveel mails deze omroepvereniging al sowieso had te verwerken en dat het dus even kon duren voor ik  antwoord zou krijgen.
De vader bleek na wat onderzoek te behoren tot de groep Christenen voor Israël. Dit klinkt zou je zeggen positief maar het is zeker nuttig om de documentaire Breng de joden thuis, uitgezonden 29 maart 2016 door de EO eens te bekijken. Deze docu vertelt het verhaal van de Vlaamse Koen Cartier, een overtuigd Christen voor Israël die liefst alle Joden ter wereld naar Israël zou willen brengen, te beginnen in de Oekraïne. Hij gelooft namelijk dat dan de Messias – Jezus – nog deze generatie naar de aarde terug zal komen.

“God wil ons gebruiken om zijn volk naar huis te halen,” aldus Cartier. Dat betekent dat de joden bereid moeten zijn morgen te vertrekken. Helaas zijn ze dat anno 2014 tot 2016 (waarin de film is opgenomen) nog niet. In de film permitteert deze Koen zich om allerlei huizen van veronderstelde joden binnen te vallen met een voedselpakket in de hand om de familie er vervolgens van te overtuigen dat ze echt moeten vertrekken (omdat dat in de bijbel staat en ze horen in het door God gegeven land).
Als ze er iets tegen in brengen, wordt hij bozig en houdt ze formulieren onder hun neus.
Maar op één van zijn dagtochten constateert hij tevreden dat hij en zijn collega zeven ‘vissen’  hebben gevangen! (Joden worden hier voorgesteld als vissen, misschien beter dan kakkerlakken, maar toch.)

Toen ik dat zag dacht ik aan de weerstand tegen het vestigen van een joodse staat en het zionisme van vóór de Tweede Wereldoorlog.
Immers is dat niet een typisch kenmerk van antisemitisme, vroegen veel joden die zich thuis voelden in hun ‘eigen’ vaderland zich af, namelijk dat je joden in de eerste plaats wil verwijderen uit de samenleving en vervolgens apart wil zetten in een joodse staat?
Daar bracht de Holocaust natuurlijk wel verandering in omdat dat thuisland toch minder thuis bleek dan ze hadden gedacht.

“Er wordt wel gezegd, aldus een vooraanstaand lid van de Christenen voor Israël, doe dat niet (alle joden naar  Israël brengen) want dat wordt dan één groot Auschwitz, omdat (tijdens het Armageddon) twee derde van de joden die de weergekomen Jezus niet erkennen zal worden uitgeroeid, maar dat is dan geen vernietiging maar ‘zuivering’ en loutering en dat is natuurlijk iets geheel anders.”

Met zulke vrienden, zou ik zeggen heb je geen vijanden meer nodig.
Samengevat: In een BNN/Vara programma werd een vertegenwoordiger van deze radicale christenen aan het woord gelaten zonder enige toelichting en vervolgens werd een even duister maar ‘anders’ duister filmpje getoond.

Tja, ik kijk voorlopig geen talkshow meer om 19.00 uur.

Afscheid van Corona? Een ritueel gemist

Toch is het gek, hoor ik mensen in mijn omgeving wel zeggen.
Twee jaar lang overheerst de angst voor Corona in de diverse varianten, is er sprake van demonstraties en verzet van anti-vaxers, die zelfs niet schuwen om met jodensterren op te lopen omdat ze zich gediscrimineerd voelen en van hun vrijheid beroofd en dan zijn nu na de QR-codes zelfs de mondkapjes in het openbaar vervoer afgeschaft!
En dat zonder ritueel.

Ik had toch op zijn minst verwacht dat Rutte nog één keer in zijn torentje zou verschijnen om nu echt gemeend met een brede lach, te verkondigen dat we dit tijdperk weer achter de rug hadden, maar nee, zo gemakkelijk is het nu ook weer niet, mensen!
Van Rutte noch van de minister van Volksgezondheid horen we op dit punt weinig meer, terwijl de laatste toch tot voor zijn benoeming iedere avond wel op een talkshow was te vinden.
Dus zoeken we ons heil op het Corona-dashboard van de overheid.
Terwijl de vaccinatiegraad 86,4 procent is volgens deze informatie is het gemiddelde aantal positief geteste mensen 33.171.
Daar moet bij worden vermeld dat velen zich niet laten testen omdat ze dat zelf thuis doen.

Dat heb ik zelf ook gedaan nadat mijn kleinzoon Covid bleek te hebben en ik op hem had gepast. Pas toen ik het staafje in mijn keel stak (hetgeen een hoestbui opleverde) bleek ik positief. Kortom het aantal ligt beduidend hoger.
Op de site van de stad Amsterdam vindt men het niet meer nodig de besmettingscijfers te publiceren (kijk daarvoor maar naar de site van de GGD) terwijl in week 10 in maart het aantal positief geteste mensen toegenomen was in alle gemeentes in en rond de hoofdstad en alle stadsdelen.
Kijk ik naar mijn eigen omgeving dan heb ik in die twee jaar nog nooit zoveel Corona-gevallen gespot. Mensen die twee jaar lang besmetting konden vermijden moeten er nu allemaal aan geloven ook al zijn de verschijnselen niet veel ernstiger dan een griep (dus toch! Haha zullen Baudet en Engel, die nu vast zit, ongetwijfeld zeggen).

Waarom wordt er nu geen aandacht meer aan Covid besteed?
Er zijn twee redenen: Omikron bezorgt de meeste mensen zoals gezegd geen ernstige verschijnselen meer en dus raken de ziekenhuizen en ic’s niet langer overbezet, ook kennelijk niet door hen die niet gevaccineerd zijn!
En de oorlog in de Oekraïne eist al onze aandacht op.
Als we eerst nog bang waren voor zuurstofgebrek en ademnood, geur en smaakverlies en een overbezetting van bedden, zijn we nu bang voor fall-out na een kernoorlog, als die gestoorde P. maar gefrustreerd genoeg is  en al of niet per ongeluk op een knop drukt.
Tja, het is natuurlijk de vraag wat erger is.
Maar juist daarom had ik toch op zijn minst Mark in het torentje verwacht met een opbeurende speech die ingaat op wat we achter ons hebben maar ook over de situatie nu (zowel over het virus dat nog steeds niet is verdwenen als over de oorlog die nu in de Oekraïne woedt), in plaats dat hij met zijn brede glimlach Erdogan de hand drukt.

Blessing in disguise

Afschuwelijk die oorlog in de Oekraïne. De meest vreselijke beelden komen tot ons, nu al drieënhalf miljoen mensen op de vlucht en wat de toekomst brengt is volstrekt onzeker.
Ik wil hier echter een paar zaken onder de aandacht brengen die je als positief en zeker als zeer onverwachte bijeffecten kunt beschouwen.

Ik noem er een paar:
Wie had een paar weken terug nog kunnen denken dat de Europese normen en waarden opeens zo’n ommezwaai te zien zouden geven?
Waar er vóór de oorlog in de Oekraïne langzamerhand sprake was van een concurrentie richting de opvang van een absoluut minimaal aantal vluchtelingen, staan nu de landen die een pushback reputatie aan het opbouwen waren, vooraan in de opvang van miljoenen broeders en zusters van over hun grens.
Van pushbacks naar open armen, wie had dat gedacht?

Ok, het zijn zoals gezegd (witte) broeders en zusters, maar het blijven vluchtelingen.
Dat betekent in Europa een herijking . Opeens veel meer begrip voor mensen die bepakt en bezakt de oorlog in hun land ontvluchten en dientengevolge getraumatiseerd zijn.
In Nederland konden 500 kinderen uit Lesbos na een brand aldaar hier niet ontvangen worden, noch 3.000 Afghanen die voor hun leven vreesden, maar staan de veiligheidsregio’s nu met de mouwen opgestroopt klaar om 50.000 mensen van een plek te voorzien waar ze voorlopig rust kunnen vinden en veiligheid.
Maar er is ook heel veel particulier initiatief. En dat komt, voor de SP misschien verbazingwekkend, soms juist uit onverwachte hoek.

Waar een klein dorp groot in kan zijn.
Als geweldig voorbeeld wil ik graag het dorp van mijn zoon en zijn gezin noemen: Broek in Waterland. Daar zijn zònder hulp van instanties vijftig Oekraïners naar toe gehaald met busjes en over de tuinhuizen van het dorp verdeeld. De kinderen worden welkom geheten op de plaatselijke basisschool en de Broekse jeugd doet mee aan een sponsorloop om de vluchtelingen van have en goed te voorzien!

En er is meer aan de hand.
In een bijzonder korte tijd wordt duidelijk dat in Engeland maar ook in ons land onder- en bovenwereld behoorlijk in elkaar overlopen waar het om Russisch en vooral zwart geld gaat.
Hier te lande gaat het om 45 miljard als ik het goed begrijp en dat schijnt al decennia te circuleren. Bij mij persoonlijk ging er een licht op toen ik de serie van Twan Huijs volgde over de Waarde van de Aarde.
Inmiddels blijken we 400 miljoen te hebben ‘kaltgestellt’, maar dat is niets vergeleken bij Italië. Er is dus een concurrentie gaande tussen Europese landen om zo ‘zuiver’ mogelijk te opereren richting het sanctioneren en blokkeren van Russisch geld en tegoeden.
Dat is winst lijkt me.

Ook bijzonder: geopolitieke verschuivingen en voor- en nakeuren.
Langzamerhand kon Erdogan die steeds meer opschoof richting autocratie weinig goeds meer doen, ook al hadden we hem natuurlijk wel erg nodig om oa de vluchtelingen uit Syrië tegen te houden, maar nu ontpopt hij zich als mediator tussen Zelenski en Poetin.
Nog sterker: journalisten die Rusland ontvluchten in verband met de risico’s om daar nog te werken, vinden in Turkije een gastvrij onthaal.
En wat te denken van de positie van Israël, de boeman van links dat zich nu politiek gezien tussen Poetin en Amerika in bevindt? En geconfronteerd wordt met een joodse Zelenski?
Polen en ook Hongarije met behoorlijk rechtse leiders beginnen nu wat anders tegen het vluchtelingenvraagstuk aan te kijken maar ook tegen hun eigen vrijheid en de EU nu de opvang van vluchtelingen omgekeerd evenredig is aan wat landen als Italië en Griekenland op hun bordje of liever stranden kregen en ze die vrijheid duidelijk in gevaar zien komen. Oost Europa lijkt zelfs meer dan de rest van Europa overtuigd van de noodzaak om Poetin hard aan te pakken. Het leidt vooralsnog tot meer eensgezindheid in Europa.

Fossiele brandstoffen
De urgentie die nu ontstaat om van het Russisch gas en de olie af te komen is lijkt me in principe positief en een stimulans om werkelijk ernst te maken met een noodzakelijke energietransitie. Vraag is wel of kolencentrales langer open blijven en/of we afhankelijker worden van onfrisse regimes als die in Saoedi Arabië..

Tot slot en dat klinkt beduidend minder positief: waar we het twee jaar over een virus hadden met varianten, die ons telkens weer verrasten, hebben we het nu dagelijks over een man, die er een een levensstijl van heeft gemaakt om de rol van ‘onvoorspelbare lastpak’ te spelen, die het moet hebben van het verspreiden van fake news en angst en een wereld om zich heen creëert van ‘ponyatiye’ oftewel onuitgesproken afspraken.*
Onvoorspelbaar, vreeswekkend en onbegrijpelijk voor onze westerse ratio.
Psychologen en politicologen bijten zich stuk op hem.
En wij als Europa blijken te beschikken over een gebrekkig en verwaarloosd afweersysteem.

  • Zie: Mark Galeotti: We moeten het even over Poetin hebben.